پرسش و پاسخ شرعی پیرامون روزه

 مجموعه ی حاضر از هزاران پرسش شرعی در باب روزه
از محضر فقیه بزرگوار حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی تبریزی است
که می تواند راهگشای سوالات مقلدان و مومنان باشد

 1 – کسی که به نیت غسل به حمام رفته و فردای آن روز شک می‌کند که غسل کرده یا نه چه تکلیفی دارد و تکلیف نماز و روزه اش چه می‌شود؟
ج: در فرض سئوال ، باید غسل کند و نمازش را هم اعاده نماید.


2 – شخصی که در غسل های خود ترتیب را مراعات نمی‌کرده ، مثلاً اول بدن را می‌شسته و بعد سر را و یا اول سر را شسته بعد تمام بدن را یکجا شسته و یا طرف چپ را قبل از طرف راست شسته باشد نسبت به اعمال گذشته اش چه وظیفه ای دارد؟
ج: نمازهایش را باید قضا نماید ولی روزه هایش صحیح است.


3 – کسی که غسل جنابت را فراموش کرده یا ندانسته که غسل بر او لازم شده و بعد از چند روز یادش می‌افتد یا می‌فهمد ، آیا نماز و روزه او باطل است؟
ج: در صورت فراموشی ،نماز و روزه اش باطل است و باید اعاده بکند اما اگر ندانسته که غسل لازم شده و بعد متوجه بشود و یا بفهمد غسلی را که انجام داده باطل بوده است روزه هایی که گرفته صحیح است ولی نمازهایش را باید اعاده و قضا نماید


4 – قضای نماز و روزه هایی که در اثر نافرمانی از پدر فوت شده ، آیا بر فرزند واجب است؟
ج: در این صورت واجب شدن قضاء معلوم نیست ولکن احوط قضای اینهاست.


5 – کسی که پسر بزرگش در حال حیات پدر فوت کرده ،آیا نماز وروزه های قضاءشده پدر بر پسر دوم واجب می‌شود؟
ج: بلی لازم است و مراد از پسر بزرگ پسری است که در حین مردن پدر ، بزرگتر باشد.


6 –  آیا وجوب خمس مانند وجوب روزه و نماز از ضروریات اسلام است که منکر آن کافر می‌شود؟
ج: هر حکمی که انکار آن مستلزم انکار خدا و پیامبر باشد مستلزم کفر است.


7 – بنده پسر بزرگ خانواده هستم و پدر و مادرم روزه قضاء دارند و من دائماً مریضم آیا قضای روزه آنان بر من واجب است یا خیر؟
ج: به نظر ما قضای عبادات مادر بر پسر بزرگ واجب نیست و البته بهتر است پسر بزرگ به جا آورد و اگر پسر بزرگ خودش مریض باشد می‌تواند شخصی را اجیر کند.


8 –  اگر میتی پسر بزرگ نداشته باشد آیا بر دختر بزرگ قضای نماز و روزه پدر و مادر واجب است یا نه؟
ج: بنابر احتیاط واجب است.


9 – کسی که روزه اش را با اکراه و زور دیگران افطار کرده آیا روزه اش باطل است؟
در صورت بطلان، روزه ی این شخص قضا و کفاره دارد یا نه؟
و اگر به کسی اجبارا ً چیزی بخورانند مثلا ً آب در گلویش بریزند تکلیف روزه اش چیست؟
اگر به زور آمپول خوراکی به او تزریق کرده باشند چطور؟
ج: در صورت اجبار روزه اش صحیح است و امّا در سایر موارد ذکر شده، روزه اش باطل می شود و باید از مفطرات دیگر اجتناب کرده و قضای آن روز را هم بگیرد.


۱ – آیا رویت هلال ماه خصوصاً در ماه مبارک رمضان با چشم مسلح معتبر است یا حتماً باید با چشم غیر مسلح دیده شود؟
ج: به نظر ما با چشم مسلح اعتباری ندارد.


۲ – با عنایت به اینکه فتوای حضرتعالی رویت با چشم غیر مسلح برای تعیین اوّل و آخر ماه می باشد، رسانه های جمعی نظر حاکم شرع که رویت را با چشم مسلح حتی با استفاده از هلیکوپتر در آسمان جهت رویت ماه جایز میدانند اعلام مینمایند و مردم بنابر اعلام رسانه ملی عمل میکنند تکلیف مقلدان جنابعالی و یا دیگر مقلدان مراجع که هم فتوای جنابعالی هستند چیست؟
ج : مسأله اختلافی است. مشهور بین اعلام این است که باید با چشم غیر مسلح دید. اگر با استناد به رسانه ها افطار نمایند باید قضا کنند. ما این مطلب را در رساله هلالیه خود بیان کرده ایم.


3 – اگر هلال ماه در شهری دیده شود، آیا در همه شهرهایی که در افق مشترک هستند، ثابت میشود؟ در مناطق غربی یا شرقی محل رویت چطور؟
ج : در شهرهای غربی ثابت می شود ولی در شهرهایی که در شرق منطقه رویت هلال هستند، ثابت نمیشود مگر اینکه تفاوت افق آنها کم باشد مثلاً یک ربع ساعت و کمتر.


4 – در سال گذشته به دلیل مسافرتی که در آخر ماه رمضان داشتم و هلال ماه شوال زودتر دیده شد، بیست و هشت روز از ماه رمضان را درک کردم و روزه گرفتم، آیا واجب است یک یا دو روز روزه را قضا کنم؟
جواب: بلی واجب است.


تزریق آمپول

1-  آیا تزریق آمپول روزه را باطل می کند؟
ج : آمپول ها بر سه قسم هستند:
اوّل: آمپول هایی که مسکّن درد هستند و یا موضع را بی حس میکنند. تزریق این قسم اشکال ندارد. آمپول های دارویی از این قسم هستند.
دوم: آمپول تقویتی بدن که انسان با تزریق آنها دیگر احساس ضعف نمیکند. تزریق این قسم برای روزه دار اشکال ندارد، گرچه احوط ترک است.
سوم: آمپول هایی که به جای خوراک و غذا هستند. تزریق این گونه آمپول ها بنابراحتیاط واجب ممنوع است و نباید روزه دار این گونه آمپول ها را استفاده کند.


وارد کردن ابزار طبی در دهان

2 – وارد کردن ابزاری که خوردنی نیست مثل ابزار و آلات طبی به داخل دهان میشود آیا موجب باطل شدن روزه میشود؟
فرو بردن آنها در بدن از طریق حلق یا اندام های تنفسی (مثل اندسکپی و برونوسکپی) چطور؟
ج : داخل کردن چنین ابزاری به دهان مانعی ندارد اما اگر به پایین تر از حلق وارد شود، روزه اشکال دارد و باید قضا شود.


استفاده از اسپری

3 – آیا استفاده از اسپریهایی که جهت درمان یا تسکین بیماریهایی مثل آسم برای بیماران تجویز میشوند، موجب باطل شدن روزه است؟
جواب: موجب بطلان روزه نمی شود.


بیماری های خاص

4 – معلول هستم و اسم بیماریم استئوژنز ایمپرفکتا یا استخوانسازی ناقص است. مشکل اصلی در این بیماری آن است که ژن خاصی که باید دستور ساخت پروتئین به خصوصی را در بدن بدهد وجود ندارد. در نتیجه پروتئین ذکر شده ساخته نمیشود یا بد ساخته میشود. این افراد معمولاٌ قد کوتاهی داشته و صورتشان به شکل مثلث است. ممکن است دچار مشکلات تنفسی و یا کاهش شنوایی شوند.آیا روزه واجب است؟
ج : اگر ترس داشته باشد و احتمال بدهد که گرفتن روزه موجب سختی مرضش و یا سختی درمان او میشود واجب نیست روزه بگیرد.


فشار خون و مصرف دارو

5- فردی بیماری قلبی و فشار خون دارد و قرص مصرف می کند، پزشک نیز به ایشان گفته است : باید بخاطر مصرف قرص هایش آب و مایعات بیشتری بخورد و بدنش نباید کمبود آب داشته باشد
همچنین ایشان هم صبح و هم شب قرص میخورد. حال آیا روزه بر این فرد واجب است یا نه ؟

جواب: اگر بتوانید قرص ها را قبل از اذان صبح و بعد از اذان مغرب بخورد و با استراحت بیشتر…  و اگر ضرری نباشد، واجب است روزه بگیرید
ولی اگر ضرر داشت نباید روزه بگیرید و اگر بگیرید هم صحیح نیست.


 

 


1- وظیفه بانویی  نسبت به قضای روزه ماه های قبل به دلیل قاعدگی چیست؟
ج : لازم است روزه هائی که در ایام عادت فوت شده قضا نماید.


2 – اگر بانویی تا به حال در ایام ماه مبارک رمضان استحاضه برایش پیش نیامده بود و در استحاضه مانند عادت ماهیانه عمل کرد و بعد از دو روز متوجه استحاضه شده، اکنون آیا به علت ندانستن احکام شرعی، علاوه بر قضای روزه، کفاره هم بر عهده اش است؟
ج : کفاره ندارد.


3 – اگر زنی روز آخر اعتکاف دچار عذر شرعی شود، آیا اعتکاف در سال بعد بر او واجب است؟
ج : پس از پاک شدن بنابر احتیاط، سه روز اعتکاف را قضا کند.


4 – اگر حائض پیش از اذان مغرب غسل حیض را انجام دهد، آیا بر او واجب است تا افطار امساک کند؟
ج : اگر حتی یک لحظه در روز حائض باشد، نمی تواند روزه بگیرد.


5 – خانمی به مدت پنج سال نتوانسته به دلیل بیماری روزه بگیرد، حال می‌خواهد کفاره بدهد، چگونه محاسبه کند؟
ج : برای هرروز یک مد (۷۵۰ گرم) طعام (گندم، آرد، یا برنج) به فقیر بدهد.


6 اگر زنی حامله است و آخرین ماه بارداری خود را سپری می‌کند و موفق به روزه گرفتن به علت ضرر به جنین نشده، وظیفه او دادن یک مد طعام برای هر روز است یا اینکه قضا هم واجب است؟
ج : قضا هم واجب است.


7- اگر بانویی به علت حاملگی یا شیر دادن به نوزادش نتواند روزه بگیرد:
الف) آیا قضای روزه بر او واجب است؟
ب) کفاره چطور؟
ج) اگر بعدا ً در میان سال بتواند روزه ی قضا شده ی خود را بگیرد و نگرفته باشد، آیا کفاره دیگری هم بر او واجب میشود؟
ج الف: بلی واجب است.
ج ب: در صورتی که روزه به جنین و یا کودک شیرخوار ضرر برساند، کفاره لازم است اگر به خود شیر دهنده ضرر بزند، کفاره لازم نیست.
ج ج: بنابر احتیاط کفاره ی دیگری برای تأخیر قضا بدون عذر بدهد.


8- دختری که در سال اوّل تکلیف، روزه ی خود را افطار کرده، چه وظیف های دارد؟ آیا باید روزه های خود را قضا کند یا کفاره هم لازم است؟
ج : اگر متوجه وجوب روزه بوده و قدرت گرفتن روزه را داشته، علاوه بر قضا کفاره هم واجب است.


9- زنی که استحاضه کثیره شده ولی قدرت ندارد سه مرتبه در شبانه روز غسل نماید و این کار علاوه بر عسر و حرج به علت درد مفاصل برایش ضرر هم دارد ، در فرض مذکور آیا جایز است برای نمازهایش تیمم بدل از غسل نماید؟برای صحت روزه اش چطور؟
ج: به اندازه ای که عسر و حرج برطرف شود ، جایز است تیمم نماید.


10- آیا استعمال قرص های ضد بارداری جهت به تأخیر انداختن زمان حیض برای اینکه بتواند عبادتی مثل روزه و اعمال حج و… را کامل انجام دهد جایز است یا نه؟
ج: بله جایز است.


1 – اگر روزه دار پس از طلوع فجر و اذان صبح مسافرت کند و پیش از اذان ظهر وارد وطن خود شود، با توجه به این که در مسافرت چیزی نخورده، آیا می تواند آن روز را روزه بگیرد؟
ج : بلی، می تواند بلکه واجب است در چنین فرضی آن روز را روزه بگیرد. پس از وارد شدن به شهر خود جایز نیست روزه ی خود را افطار کند. اگر در چنین فرضی افطار کند، موجب کفاره می شود.


2 در ماه مبارک رمضان هر گاه شخصی قصد مکانی را داشته باشد که چهار فرسخ فاصله دارد و اراده ی برگشت پیش از ده روز را داشته باشد، آیا روزه ی او را صحیح میدانید؟
ج : باید روزه اش را افطار کند.


3- اگر روزه دار قبل از ظهر مسافرت کند چه حکمی دارد و فرقی بین نیت سفر از شب و غیر آن وجود دارد یا نه؟
ج : اگر قبل از ظهر مسافرت کند باید روزه اش را بشکند و فرقی بین نیت سفر از شب و غیر آن نیست.


4- آیا فرق است میان کسی که یک روز به سفر رفته و روز دیگرش قبل از ظهر برگشته و کسی که همان روزی که رفته قبل از ظهرش برگشته؟
ج : فرقی در میان آنها نیست و اگر در سفر چیزی که روزه را باطل میکند انجام نداده در وطن باید نیت روزه کند و روزه اش صحیح است.


5- کسی که هر ده روز چند بار برای عیادت مریض یا زیارت ویا طبابت و درس و تدریس ویا سرباز است به پادگان می‌رود آیا لازم است که نمازش را در راه و مقصد تمام بخواند یا نه؟
ج: بلی اگر در هر ده روز دو بار سفر کند باید نمازش را تمام و روزه اش را بگیرد.


6- اگر کسی به جایی سفر کند و نداند هشت فرسخ است بعد از طی مسافتی بداند که تا آنجا هشت فرسخ بوده است یا رفت و برگشت هشت فرسخ می‌باشد آیا نماز این شخص شکسته و روزه اش را باید افطار کند یا نه؟
ج: بلی هر جا فهمید باید شکسته بخواند و روزه اش را باید افطار کند و اگر احیاناً نمازش را تمام خوانده باید اعاده نماید و اگر بعد از وقت متوجه شود باید قضا نماید.


7- در سال گذشته به دلیل مسافرتی که در آخر ماه رمضان به یک کشور عربی داشتم و هلال ماه شوال زود تر دیده شد، بیست و هشت روزاز ماه رمضان را درک کردم و روزه گرفتم آیا واجب است یک یا دو روز، روزه قضا کنم؟
ج: بلی واجب است.


8- کسی که جایز است در مدینه ی منوره جهت گرفتن حاجت سه روز روزه ی مستحب بگیرد، آیا می تواند نیت روزه قضا کند؟
ج: مسافر نمی تواند روزه قضا بگیرد.


1- آیا می توان یوم الشک را به نیت مردد (اگر اوّل رمضان بود، واجب و گرنه مستحب یا قضا) روزه گرفت؟
ج: جایز نیست.


1- آیا کسی که قضای روزه ی واجب بر عهده دارد، میتواند روزه ی مستحبی بگیرد؟ روزه استیجاری چه طور؟
ج : چنین کسی نم یتواند روزه ی مستحبی بگیرد، ولی روزه استیجاری اشکال ندارد.


1-  آیا انسان می تواند فدیه کس دیگر از قبیل پدر و مادر و فرزند و زوجه را از مال خودش بپردازد؟
ج : چون فدیه از عبادات است و باید از مال مکلّف و به قصد قربت اخراج شود لذا با پرداخت کردن دیگران بری الذّمه نمی شود لذا اگر کس دیگر بخواهد بپردازد باید اوّل پول را به افراد مذکور تملیک کند و به قبض آن ها برساند سپس از طرف آن ها وکالتاً به عنوان فدیه پرداخت نماید.


2- برای دادن کفاره هر نخود طلا را باید بر اساس کدام عیار طلا حساب کرد و آیا می شود معادل آن را پول بدهیم؟
ج : عیار معتبر و لازم نیست. اگر عرفاً طلا گفته شود، کافی است. معادلش هم کافی است.


1- صاحب خانه جمعی را در آخر ماه رمضان برای افطاری دعوت کرده و میهمان ­ها پیش از اذان مغرب وارد شده­اند، آیا فطریه­ ی آنها بر صاحب خانه واجب است؟

جواب: بنابر اظهر در این­گونه مهمانی ها زکات بر دعوت کننده لازم نمی­ باشد و به این­گونه افراد عیال صدق نمی­ کند.


2- موارد مصرف زکات فطره مثل موارد مصرف زکات مال است یا فقط مخصوص فقرا می ­باشد؟

جواب: احتیاط واجب پرداخت آن به فقرای شیعه می­ باشد.


3-  کسی که در ماه رمضان مهمان شخص دیگری شده، به صاحب خانه می­گوید: زکات مرا ندهید، خودم زکات فطره را می­دهم، آیا این کار صحیح است و از گردن صاحب خانه ساقط می­شود؟

جواب: صحیح نیست، مگر این که اوّل مقدار زکات را به صاحب خانه بدهد، سپس بگیرد و از طرف او به عنوان زکات پرداخت کند.


4- آیا زکات فطره از کسی که شب عید فطر بیهوش است، ساقط می شود؟

جواب: احتیاط واجب این است که ادا کند.


5-  زکات فطره چه زمانی واجب می­شود و چه زمانی باید پرداخت شود؟

جواب: فطره اوّل شب عید واجب می­ شود ولی پرداخت آن بنابر احتیاط باید در روز عید از طلوع فجر تا ظهر باشد. اگر بخواهد نماز عید بخواند، بنابر احتیاط پیش از نماز باید پرداخت کند.


6- آیا بر سربازها که نانخور دولت هستند و کسانی که در خوابگاه­ های دولتی زندگی می­ کنند و امثال این اشخاص، زکات فطره واجب می­ شود؟ اگر واجب است، بر عهده­ ی چه کسی می باشد؟

جواب: اگر عرفاً عیال کسی نباشد و خود دارا باشد، باید فطره­ ی خود را پرداخت کند و بر دولت واجب نیست.


7- آیا جایز است زکات فطره را از جنسی غیر از طعام جدا کنند مثلاً ده متر پارچه را که قیمتش به اندازه ­ی ده من گندم است، به عنوان فطره جدا کند؟

جواب: ظاهراً صحیح است چنان که در زکات مال صحیح است ولی احتیاطاً قیمت رایج را جدا کنند.


8- آیا میتوان زکات فطره را به حساب کسی واریز کرد تا او برداشت نموده و به مستحق بدهد؟

جواب: وقت اخراج زکات فطره بنابر احتیاط روز عید بعد از طلوع فجر است و می توانند به حساب فقرا و یا مرجع تقلید خود واریز نمایند و اگر جدا کردند باید همان را به فقیر بدهند و در صورت امکان به فقراء محل پرداخت شود.


سوال: در ماه مبارک رمضان، کسانی که به کارهای سنگین مشغول هستند چه کنند؟  یا کارگرانی که زیر آفتاب کار می‌کنند چه کنند؟

جواب: اگر بشود ولو با مرخصی یا تعویض شیفت یا کم کردن ساعات کاری و… روزه بگیرند، باید بگیرند
و اگر هیچ کدام ممکن نبود و اگر کار نکنند زندگیشان نمی چرخد و دچار عسر و حرج می شوند اگر ممکن است هر روز چهار فرسخ سفر بروند و روزه را افطار نمایند بعد از سر کار بروند
و اگر ممکن نشد به عنوان حرج خوردن روزه جایز می باشد البته قضا لازم است.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست