پرسش و پاسخ شرعی پیرامون حج

مجموعه ی حاضر از هزاران پرسش شرعی در باب حج
از محضر فقیه بزرگوار حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی تبریزی است
که می تواند راهگشای سوالات مقلدان و مومنان باشد.

محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ یدالله دوزدوزانی دامت برکاته :

باسلام وتحیت ودرخواست طول عمر باعزت از درگاه احدیت ، عنایت فرموده جواب مسائل مبتلابه در حج که عده ای از زائران بیت الله الحرام مقلد حضرتعالی می باشند نظر شریف امربه جواب فرمائید .

اداره کل اوقاف و امورخیریه استان آذربایجان شرقی- الاحقر حسین نوبری


س ۱ : نیابت شخص مستطیع چگونه است ؟ 

ج : استنابه جایز نیست واجاره باطل ، با این حال اگرحج را به جا آورده صحیح ومجزی است .


س ۲ : نیابت معذوربا عذر طاری صحیح است یا نه ؟
ج : در صورتی که عذر در اثناء عمل عارض شده باشد وحج را ولو به استنابه ، صحیح انجام داده باشد حجش صحیح و مجزی است .


س ۳ : استنابه در حج بر شخص غیر قادر( بدنی ) با عدم استقرار چگونه است ؟
ج : استنابه واجب است .


س ۴ : وظیفه نائب از جهت تقلید در اعمال حج چیست ؟
ج : باید طبق تقلید نائب باشد گرچه در صورت امکان ، احتیاط در رعایت تقلید منوب عنه است .


س ۵ : فاصله عمره تمتع با عمره مفرده بعد از انجام حج چقدر می باشد ؟
ج : فاصله لازم نیست .


س ۶ : فاصله دو عمره مفرده چه مقدارمی باشد ؟
ج : احتیاطاً یک ماه فاصله دهد ، گرچه اقوی عدم فاصله است .


س ۷ : احرام در میقات ( شجره ) تا کجا مجزی است ؟
ج : در خود مسجد وطرف راست وچپ آن مجزی است .


س ۸ : اذن شوهر در نذر احرام قبل از میقات برای بانوان لازم است ؟
ج : اگر با حق شوهر منافات نداشته باشد لازم نیست .


س ۹ : آیا قصد ترک محرمات در حال محرم شدن واجب است ؟
ج : به جز قصد ترک استمناء وجماع ، لازم نیست .


س ۱۰ : گذاردن سنگ ومانند آن در رداء و وصل کردن آن با سنجاق و… جایز است یا نه ؟
ج : مطلقا مانعی ندارد .


س ۱۱ : گره زدن لباس احرام به غیر گردن جایز است یا نه ؟
ج : احتیاط در این است که گره نزند .


س ۱۲ : استفاده از کمربند دوخته و فتق بند برای مردان در حال احرام چگونه است ؟
ج : فتق بند جایز است ولی بستن کمربند احتیاطاً ترک شود .


س ۱۳ : آیا پوشیدن دمپایی دوخته برای مردان جایز است یا نه ؟
ج : جایز است .


س ۱۴ : استظلال در شب برای مردان چگونه است ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۵ : استظلال در مکه ومنی وعرفات بعد از منزل کردن حکمش چیست ؟
ج : جایز نیست .


س ۱۶ : استظلال از مسجد تنعیم چه حکمی دارد ؟
ج : در روز جایز نیست ودر شب هم بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۷ : حد مطاف در زمان ازدحام جمعیت کجاست ؟
ج : طواف باید بین مقام ابراهیم وکعبه باشد ولی در صورت عسر و حرج ، خارج آن هم مانعی ندارد با رعایت الأقرب فالأقرب .


س ۱۸ : طواف از طبقه دوم برای معذورین کفایت می کند یا نائب گرفتن لازم است ؟ وآیا تقدم و تأخر شرط است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط ، هم از طبقه بالا طواف می کند وهم نائب می گیرد وتقدم وتأخر هیچکدام شرط نیست .


س ۱۹ : سعی در مسعی جدید مجزی است یا نه ؟
ج : بلی مجزی است .


س ۲۰ : حکم خون معفو عنه در نماز در طواف نیز جاری است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط بخشوده نیست .


س ۲۱ : حکم محمول متنجس غیر ساتر در طواف چیست ؟
ج : مانعی ندارد .


س ۲۲ : آیا دست گذاشتن روی دیوار حجر و کعبه در حال احرام جایز است یا نه ؟
ج : در حال حرکت بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۲۳ : بعد از تقصیر متوجه بطلان سعی شود وظیفه چیست ؟ ( اعاده تقصیر لازم است یا نه ) ؟
ج : سعی را به جا می آورد و اعاده تقصیر لازم نیست .


س ۲۴ : قطع طواف بدون عذر و شروع جدید طواف چه حکمی دارد ؟
ج : قطع طواف واجب ظاهراً جایز است ، اگر قبل از شوط چهارم قطع کرده باید از سر بگیرد واگر بعد از شوط چهارم ، طواف را قطع کرده ، طواف را اتمام نموده و بنا بر احتیاط مستحب اعاده هم بنماید .


س ۲۵ : از سر گیری طواف با بقای موالات وبا فوت موالات چگونه است ؟
ج : اگر فوت موالات در شوط های قبل از چهارم باشد باید طواف را از سر بگیرد .


س ۲۶ : در قطع طواف به خاطر نجس شدن بدن یا لباس ، حاجی چه وظیفه ای دارد ؟
ج : اگر نجاست بعد از شوط چهارم باشد ، تطهیر نموده واز همانجا طواف را به جا می آورد واگر قبل از شوط چهارم نجاست اتفاق بیفتد باید بعد از تطهیر اتمام طواف نموده و بعداً اعاده هم بنماید .


س ۲۷ : در قطع طواف به خاطر حدث ، وظیفه حاجی چیست ؟
ج : اگر قطع بعد از شوط چهارم باشد باید اتمام کند و اگر قبل از شوط چهارم باشد و موالات هم فوت شود طواف را از سر می گیرد و إلا اتمام می کند .


س ۲۸ : قطع طواف به خاطر مرض در قبل وبعد از شوط چهارم و ادامه آن چگونه باید باشد ؟
ج : قطع طواف در این صورت اگر بعد از شوط چهارم باشد طواف باطل نمی-شود بعد از برگشت ، عملش را از همانجا به جا می آورد واگر قبل از شوط چهارم باشد در صورت فوت موالات باید از سر بگیرد .


س ۲۹ : قطع طواف و سعی به خاطر نماز جماعت در صورت فوت موالات آیا مبطل است یا خیر ؟
ج : قطع طواف و سعی به خاطر نماز جماعت مبطل نیست ، بلی اگر قبل از شوط چهارم باشد بنا بر احتیاط باید از سر بگیرد و در سعی به نیت اعم از اتمام و اعاده انجام دهد .


س ۳۰ : وظیفه شک کننده در طهارت ، بعد از اتمام طواف چیست ؟
ج : طوافش صحیح است وبرای اعمال بعدی باید وضو بگیرد .


س ۳۱ : انکشاف بطلان وضو یا غسل در عمره تمتع یا حج چه وظیفه ای را برای حاجی به دنبال دارد ؟
ج : اعمال این شخص اعم از حج وعمره صحیح است ، واجب است طواف ونمازطواف را خودش به جا آورد ودر صورت عدم امکان نائب بگیرد .


س ۳۲ : شک در نقیصه بعد از اتمام طواف چه حکمی دارد ؟
ج : به شک خود اعتناء نکند .


س ۳۳ : کم کردن از اشواط طواف به خاطر سهو مبطل است یا نه ؟
ج : اگر قبل از فوت موالات یادش آمد نقیصه را جبران کند ودر صورت فوت موالات اگر کمتر از چهار شوط باشد مبطل نیست وباید ناقص را خودش به جا آورد ، ودر صورت عدم امکان نائب بگیرد و اگر چهار شوط باشد احتیاطاً اتمام نموده و اعاده هم بکند .


س ۳۴ : زیاد کردن به اشواط طواف به خاطر سهو چه حکمی دارد ؟
ج : اگر کمتر از یک شوط باشد او را رها می کند و إلا به قصد قربه مطلقه تا هفت شوط تکمیل می کند .


س ۳۵ : چقدر فاصله بین طواف و نماز طواف مخل صحت نیست ؟
ج : به مقداری که موالات عرفیه فوت نشود و بعید نیست تا حدود ده دقیقه مخل نباشد .


س ۳۶ : قهراً در نماز طواف گاهی زن ومرد به محازات هم نماز می خوانند نماز زن صحیح است یا نه ؟
ج : نماز زن ومرد هردو صحیح است و فاصله شرط نیست .


س ۳۷ : حکم عاجز از قرائت صحیح چیست ؟
ج : در صورت واقعی بودن عجز مثل عدم امکان تلفظ صحیح بعضی از حروف ، آنچه می¬تواند کافی است واگر به خاطر کوتاهی در یادگیری باشد باید یاد بگیرد ودر ضیق وقت آنچه بلد است بخواند و احتیاطاً نائب هم بگیرد .


س ۳۸ : تأخیر سعی تا فردا اشکال دارد یا خیر؟
ج : تکلیفاً جایز نیست و باید فردا سعی را به جا آورد .


س ۳۹ : آیا خروج از مکه بعد از عمره تمتع جایز است یا نه ؟
ج : خروج از مکه، جایز نیست مگر با احرام حج و اگر بدون احرام خارج شود و برگردد عمره اش صحیح است مگر در صورتی که بخارج حرام برود و در ماه بعد برگردد که باید از میقات به نیّت حج تمتع احرام ببندد و عمره اولی لغو می شود.


س ۴۰ : حکم تراشیدن سر بین عمره تمتع و حج چیست ؟
ج : حرام است وبنا بر احتیاط یک گوسفند کفاره دارد .


س ۴۱ : حکم بازگشت خدمه ای که شبانه به منی رفته اند و مجدداً به مشعر برگشته اند چیست ؟
ج : لازم نیست دوباره برای درک وقوف اختیاری به منی برگردند .


س ۴۲ : ترتیب اعمال منی ، آیا لازم است ؟
ج : بنا بر احتیاط ترتیب لازم است .


س ۴۳ : رمی جمره جدید مکفی است یا نه ؟
ج : در صورت امکان محل قبلی را رمی نماید .


س ۴۴ : رمی جمرات از طبقه دوم چه صورت دارد ؟
ج : رمی باید ازطبقه همکف باشد واز طبقات دیگر جایز نیست .


س ۴۵ : رمی جمرات در شب مجزی است یا خیر ؟
ج : در حال اختیار مجزی نیست .


س ۴۶ : فرق رمی عید و روز یازدهم و دوازدهم برای زنان در شب چیست ؟
ج : زنان می توانند رمی روز عید را مطلقاً در شب عید انجام دهند ولی روزهای بعد را فقط در صورت عدم امکان رمی در روز ، می توانند شب قبل انجام دهند مانند سایر معذورین .


س ۴۷ : منظور از شب در رمی روز عید ، شب قبل است یا شب بعد ؟
ج : منظور شب قبل است .


س ۴۸ : شک در عدد رمی قبل از ذبح مورد توجه است یا خیر ؟
اگرشک در نقیصه ، قبل از ذبح ویا قبل از دخول شب باشد بنا بر احتیاط تدارک نماید .


س ۴۹ : اذن در استنابه رمی لازم است یا نه ؟
ج : بله لازم است .


س ۵۰ : فرد معذوراز رمی در روز می تواند نائب بگیرد یا در شب خودش رمی کند ؟
ج : باید خودش شب قبل انجام دهد .


س ۵۱ : تقسیم قربانی واجب است یا نه ؟
ج : احتیاطاً لازم است و اگر آنجا فقیر مؤمن پیدا نمی شود قبل از سفر، در محل سکونت از فقیر وکالت بگیرد .


س ۵۲ : اگر ذبح در شب واقع شود آیا کفایت می کند ؟
ج : بنا بر احتیاط باید در روز ذبح کند و لو در روزهای بعد تا آخر ذی الحجه .


س ۵۳ : تقصیر یا حلق در شب چه حکمی دارد ؟
ج : احتیاطاً در روز انجام شود .


س ۵۴ : تأخیر ذبح از روز عید جایز است یا نه ؟
ج : در صورت امکان ذبح در روز عید ، تأخیر جایز نیست .


س ۵۵ : حلق در سفر اول برای مردان تعین دارد ؟
ج : بنا بر احتیاط حلق متعین است .


س ۵۶ : اگر قربانی به هر دلیل در روز عید ممکن نباشد می تواند حلق کرده و از احرام خارج شود یا خیر ؟
ج : نمی تواند ، وحلق باید بعد از ذبح باشد .


س ۵۷ : وظیفه شخص محرم که دیگری را حلق یا تقصیر کرده چیست و آیا کفایت می کند یا نه ؟
ج : جایز نیست و کفایت نمی کند ولی کفاره ندارد .

 


س ۵۸ : محاسبه نیمه شب شرعی برای کسی که از منی جهت انجام اعمال به مکه می رود چگونه است ؟
ج : از غروب آفتاب تا طلوع فجر حساب کند. یعنی تقریبا یازده ساعت و یک ربع از ظهر شرعی.


س ۵۹ : اکتفاء به بیتوته نیمه دوم شب جایز است یا نه ؟
ج : بله جایز است .


س ۶۰ : تخییر بین قصر و اتمام در مکه و مدینه مختص کجاست ؟
ج : مکه و مدینه قدیم .


س ۶۱ : سجده بر فرش در مسجدین ( مکه ، مدینه ) جایز است یا نه ؟
ج : در صورت تقیه جایز است .


س ۶۲ : اقتداء به اهل سنت در مکه ومدینه صحیح است یا اعاده لازم دارد ؟
ج : با رعایت وظیفه منفرد صحیح و مجزی است .


س ۶۳ : بقاء بر مجتهد اعلم میت واجب است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط ، واجب است .


س ۶۴ : رجوع به مجتهد حی اعلم از میت واجب است یا نه ؟ ودر صورت تساوی یا شک در اعلمیت حی ومیت وظیفه چیست ؟
ج : رجوع به حی اعلم واجب است ودر صورت تساوی یا شک ، مخیر است .


س ۶۵ : حکم خمس سپرده های حج وعمره و سود حاصل از آن چیست ؟ ( که سالها قبل واریز کرده به غرض تحقق عقود شرعی معامله ) ؟
ج : اگر سپرده از درآمد همان سال ثبت نام باشد خمس ندارد و سود حاصله حلال است وخمس ندارد .


س ۶۶ : آیا لقطه حرم و غیر حرم تفاوت دارد یا خیر ؟
ج : تملک لقطه حرم جایز نیست و باید به قصد صاحبش صدقه بدهد .


س ۶۷ : آیا نیابت کسی که از انجام بعضی از اعمال اختیاری حج معذور است صحیح است ؟ و آیا مستحق تمام اجرت می¬شود یا نه ؟
ج : نائب شدن چنین شخصی صحیح نیست ، لذا مستحق اجرت نمی باشد .


س ۶۸ : کسیکه در حال اجیر شدن معذور نبوده و در اثناء عمل، عذری برایش بوجود آمده، نیابت و حجش صحیح است یا خیر ؟
ج : در این صورت حج نائب ، صحیح و مجزی است و مستحق اجرت می باشد .


س ۶۹ : کسیکه نسبت به بعضی از افعال حج معذور بوده و برای شخصی تبرعاً، حجه الاسلام به جا آورده آیا منوب عنه برئ الذمه می شود ؟
ج : اگر حج او صحیح باشد برئ الذمه بودنش بعید نیست .


س ۷۰ : کسی که از طواف در حد بین مقام و بیت معذور است و باید خارج از حد طواف کند می تواند نائب در حج باشد ؟
ج : اگر از اول معلوم باشد این شخص نمی تواند در داخل حد طواف کند ولی برای افراد دیگر میسر است نیابتش صحیح نیست .


س ۷۱ : آیا استظلال مختص روز و هوای آفتابی است و در هوای ابری و بین الطلوعین و شب استظلال جایز است یا شامل همه موارد می شود؟
ج : در تمام موارد جایز نیست، ولی در شب و بین الطلوعین، در هوای بارانی یا سرد زیر سقف رفتن بنا بر احتیاط ، جایز نیست .


س ۷۲ : نگاه کردن در آئینه مطلقاً حرام است یا برای زینت ؟
ج : به قصد زینت حرام است .


ج ۷۳ : پوشیدن نعلین دوخته و دمپایی که بیشتر روی پا را می پوشاند جایز است یا نه ؟
ج : در فرض سؤال ، مانعی ندارد .


س ۷۴ : در موارد ازدحام و فشار جمعیت ، طواف در خارج محدوده کا فی است یا نه ؟
ج : درصورت عسر و حرج، کافی است با مراعات الأقرب فالأقرب.


س ۷۵ : وظیفه کسی که طواف را فراموش کرده و سعی و تقصیر نموده چیست ؟
ج : باید درصورت امکان ، خودش به جا آورد و الا نائب بگیرد .


س ۷۶ : کسی که طواف را فراموش کرده و سعی و تقصیر انجام داده آیا از احرام خارج شده یا در احرام باقی است و تقصیری که کرده کفاره دارد یا نه؟ ارتکاب سایر محرمات چطور ؟
ج : ظاهراً از احرام خارج شده است و کفاره ای ندارد .


س ۷۷ : آیا برای صروره ( کسی که حج اولش است ) تقصیر کافی است یا باید حلق نماید ؟
ج : بنا بر احتیاط حلق واجب است .


س ۷۸ : پس از رسیدن محرم به مکه یا منی و منزل کردن در آنجا ، آیا استظلال جایز است یا خیر ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۷۹ : با توجه به توسعه مسعی از طرفین ، آیا سعی در مسعای جدید صحیح و مجزی است یا نه ؟
ج : چون بین دو کوه است اشکالی ندارد .


س ۸۰ : سعی در طبقه دوم و سوم جایز است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س۸۱ : چه مقدار از شب را باید در منی بیتوته کرد ، آیا تمام شب را یا نصف آن را ؟
ج : از سر شب تا بعد از نیمه شب یا از قبل نیمه شب تا طلوع فجر، بیتوته در منی کافی می باشد .


س۸۲: نصف شب را چگونه باید محاسبه کرد؟
ج: نصف شب را از مغرب تا طلوع فجر باید محاسبه کرد .


س ۸۳ : با توجه به توسعه جمرات ، آیا رمی جمرات جدید مجزی است یا باید مکان جمرات قبلی را در صورت امکان رمی کرد ؟
ج : در صورت امکان باید در محل اصلی رمی جمره کرد.


س ۸۴ : رمی از طبقات فوقانی جایز است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۸۵ : آیا فاصله بین دو عمره مفرده لازم است یا نه ؟
ج : فاصله بین دو عمره ، لازم نیست .


س ۸۶ : انجام عمره مفرده بین عمره تمتع و حج تمتع چه حکمی دارد ؟
ج : انجام عمرۀ مفرده بین عمرۀ تمتع و حج تمتع جایز نیست و موجب بطلان عمرۀ تمتع شده و خود به جای آن حساب می شود.


س ۸۷ : با توجه به اینکه محلات جدید شهر مکه مانند عزیزیه از منی گذشته خروج از مکه به منی قبل از احرام حج چه حکمی دارد ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست ، گرچه بعید نیست اینگونه خارج شدن مجاز باشد .

 

توجه: مقلدین محترم می توانند در مواردی که به صورت احتیاط در این مسائل بیان شده به مجتهد جامع الشرایط دیگر مراجعه کنند.

1 – کسی که از جهت مالی مستطیع شده، ولی بیمار است و نمی تواند خودش به حج برود، آیا لازم است نایب بگیرد؟
ج: اگر در حال صحت مستطیع بوده و به حج نرفته، لازم است از طرف خود نایب بگیرد، اما اگر در حال بیماری که او را از رفتن به حج ناتوان کرده و تا حال باقی است، مستطیع شده، بنابر احتیاط بلکه اظهر این است که نایب بگیرد تا از طرف او حج بجا آورد.


۲- کسی که نمی تواند کلمات نماز و تلبیه را صحیح ادا کند، آیا می تواند نایب شود؟
ج: کسی که قرائت نماز یا تلبیه اش صحیح نیست، نمی تواند در حج واجب نایب شود، اما کسی که بعد از شروع حج معذور شده بعید نیست که کفایت کند.


۳- آیا جایز است شخص نایب، کس دیگری را نایب کند تا آن حج نیابتی را انجام دهد؟
ج: جایز نیست، مگر در این کار از طرف موجر مجاز باشد.


۴ – اگر قاضی اهل سنت حکم به اول ماه کند، وظیفه ی شیعه ای که به حکم او شک دارد چیست؟
ج: اگر خلاف آن برایش ثابت نشده باشد، اشکال ندارد.


۵- آیا جایز است حجاج به جای قربانی کردن، پول آن را در اماکن خیریه هزینه کنند؟
ج: جایز نیست.


۶- آیا جایز است حجاج قربانی را در محل دیگری غیر از منی – مثلا ً در وطن خود – بجا آورند؟
ج: حجاج باید در صورت امکان قربانی را در منی و در صورتی که ممکن نیست در وادی محسر و اگر ممکن نبود در نزدیکترین مکان به منی ذبح کنند و قربانی کردن در وطن صحیح نیست.


۷- کسی که در طواف خود در یک شوط اشتباها ً از خارج حد (مقام ابراهیم) را مطاف قرار داده و طواف کرده، وظیفه اش چیست؟
ج: اگر پیش از این که پی در پی بودن آن عرفا ً از بین برود، طوافش را از همان محلی که کنار رفته ادامه دهد و تمام کند، طوافش صحیح است و اگر پس از آن باشد، در صورتی که در شوط پنجم یا بعد از آن اتفاق افتاده باشد، اگر چه فاصله به حدی زیاد باشد که پی در پی بودن طواف از بین رفته باشد، همان طواف ناقص را تمام کند و اگر قبل از شوط پنجم باشد، بنابر احتیاط باقیمانده را به جا آورد و دوباره طواف را انجام دهد و در هر صورت اگر امکان نداشته باشد، خود بقیه ی طواف را انجام دهد، باید نایب بگیرد.


۸- وظیفه ی زنی که در عمره در حال احرام یا قبل و یا بعد از آن حائض شده چیست؟
ج: اگرنتواند قبل از رفتن به حج اعمالش را در حال پاکی انجام دهد، به حج افراد عدول کند و از حجـه الاسلام کفایت می کند.


۹- رمی جمرات در طبقات بالا جایز است یا نه؟
ج: احتیاطا ً جایز نیست.


۱۰ – رمی جمرات در شب چه حکمی دارد؟
ج: جایز نیست.


۱۱- آیا رمی جمرات باید فقط با دست انجام شود، یا این که رمی با ابزار مخصوصی که با دست کنترل شوند مثل قلاب سنگ و… جایز است؟
ج: رمی با چنین ابزاری جایز نیست.


۱۲- به دلیل ازدحام جمعیت طواف کننده، معمولا ً مقام حضرت ابراهیم علیه السلام در وسط طواف کنندگان قرار می گیرد و به جا آوردن نماز طواف واجب در آن جا حرجی است، آیا جایز است نماز طواف واجب را از پشت مقام ابراهیم (ع)تا آخر مسجد الحرام به جا آورد؟
ج: حتی الامکان نماز را در نزدیکترین محل پشت مقام بخوانید.


۱۳- آیا جایز است در حال احرام از لباس هایی که به صورت متعارف با نخ دوخته نشده باشند، بلکه به صورت پرس و دوخت های حرارتی ساخته شده باشند، استفاده کنیم؟
ج: پوشیدن این گونه لباس ها احتیاطا ً ترک شود.


۱۴- کسانی که به عنوان خادم با کاروان به حج می روند، با توجه به عدم استطاعت مالی خود، حج را چگونه باید انجام دهند؟ آیا باید نیت حج واجب کنند یا نه؟
ج: بلی، باید به نیت حج واجب اعمال خود را به جا آورند، چون دراین صورت مستطیع هستند.


۱۵- کسی که فقط برای رفتن به عمره استطاعت دارد، آیا واجب است به حج عمره برود یا نه؟
ج: باید بنا بر احتیاط واجب عمره را به جا آورد و بعد اگر برای رفتن به حج تمتع مستطیع شد، حجه الاسلام بر او واجب می شود.


۱۶- کسی که به نیابت از شخص دیگری به مکه معظمه مشرف شده است، بعد از اتمام اعمال حج نیابی آیا باید عمره مفرده به جای آورد؟
بلی در صورتی که تاکنون به حج مشرف نشده است احتیاطا ً باید عمره ی مفرده انجام دهد.


۱۷- کسی که در رمی جمرات معذور شده است، آیا جایز است شبانه رمی کند یا روز نایب بگیرد؟
ج: باید خودش در شب رمی نماید.


۱۸ – انجام عمره ی مفرده بین عمره ی تمتع و حج تمتع صحیح است یا نه؟
ج: انجام عمره ی مفرده بین عمره ی تمتع و حج آن صحیح نیست.


۱۹- حجاب زن در طواف اگر کامل نباشد چه حکمی دارد؟
ج: زن باید تمام بدن را در طواف بپوشاند، حتی بنابر احتیاط رویش را هم باید طوری بپوشاند که به صورت نچسبد، ولی در صورتی که با این حکم مخالفت نماید بطلان حج معلوم نیست.


۲۰- آیا محرم شدن از خود مسجد شجره ی قدیم لازم است یا از محاذات مسجد و منطقه ی ذوالحلیفه هم جایز است محرم شد؟
ج: محرم شدن از اطراف مسجد شجره ی قدیم جایز است و فاصله ی چند قدم مضر نیست، بلکه بعید نیست که مراد از مسجد شجره، اسم منطقه باشد، لکن احوط اکتفا به اطراف مسجد است و احوط اولی محرم شدن از خود مسجد می باشد.


۲۱- آیا احرام حج را باید از مکه ی قدیم بست یا در محله هایی که بعدا ً احداث شده اند هم محرم شدن برای حج جایز است؟
ج: بنابر احتیاط باید از مکه ی قدیم برای حج محرم شد.


۲۲- آیا استظلال در شب جایز است یا نه؟
ج: اگر بود و نبود سایبان و سقف فرق داشته باشد، استظلال جایز نیست.


س ۱ : آیا نیابت کسی که از انجام بعضی از اعمال اختیاری حج معذور است صحیح است ؟ و آیا مستحق تمام اجرت می شود یا نه ؟
ج : نائب شدن چنین شخصی صحیح نیست ، لذا مستحق اجرت نمی باشد .


س ۲ : کسیکه در حال اجیر شدن معذور نبوده و در اثناء عمل، عذری برایش بوجود آمده، نیابت و حجش صحیح است یا خیر ؟
ج : در این صورت حج نائب ، صحیح و مجزی است و مستحق اجرت می باشد .


س ۳ : کسیکه نسبت به بعضی از افعال حج معذور بوده و برای شخصی تبرعاً، حجه الاسلام به جا آورده آیا منوب عنه برئ الذمه می شود ؟
ج : اگر حج او صحیح باشد برئ الذمه بودنش بعید نیست .


س ۴ : کسی که از طواف در حد بین مقام و بیت معذور است و باید خارج از حد طواف کند می تواند نائب در حج باشد ؟
ج : اگر از اول معلوم باشد این شخص نمی تواند در داخل حد طواف کند ولی برای افراد دیگر میسر است نیابتش صحیح نیست .


س ۵ : آیا استظلال مختص روز و هوای آفتابی است و در هوای ابری و بین الطلوعین و شب استظلال جایز است یا شامل همه موارد می شود؟
ج : در تمام موارد جایز نیست، ولی در شب و بین الطلوعین،در هوای بارانی یا سرد زیر سقف رفتن بنا بر احتیاط ، جایز نیست .


س ۶ : نگاه کردن در آئینه مطلقاً حرام است یا برای زینت ؟
ج : به قصد زینت حرام است .


س۷ : پوشیدن نعلین دوخته و دمپایی که بیشتر روی پا را می پوشاند جایز است یا نه ؟
ج : در فرض سؤال ، مانعی ندارد .


س۸ : در موارد ازدحام و فشار جمعیت ، طواف در خارج محدوده کا فی است یا نه ؟
ج : درصورت عسر و حرج، کافی است با مراعات الأقرب فالأقرب.


س ۹ : وظیفه کسی که طواف را فراموش کرده و سعی و تقصیر نموده چیست ؟
ج : باید درصورت امکان ، خودش به جا آورد و الا نائب بگیرد .


س ۱۰ : کسی که طواف را فراموش کرده و سعی و تقصیر انجام داده آیا از احرام خارج شده یا در احرام باقی است و تقصیری که کرده کفاره دارد یا نه؟ ارتکاب سایر محرمات چطور ؟
ج : ظاهراً از احرام خارج شده است و کفاره ای ندارد .


س ۱۱ : آیا برای صروره ( کسی که حج اولش است ) تقصیر کافی است یا باید حلق نماید ؟
ج : بنا بر احتیاط حلق واجب است .


س ۱۲ : پس از رسیدن محرم به مکه یا منی و منزل کردن در آنجا ، آیا استظلال جایز است یا خیر ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۳ : با توجه به توسعه مسعی از طرفین ، آیا سعی در مسعای جدید صحیح و مجزی است یا نه ؟
ج : چون بین دو کوه است اشکالی ندارد .


س ۱۴ : سعی در طبقه دوم و سوم جایز است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س۱۵ : چه مقدار از شب را باید در منی بیتوته کرد ، آیا تمام شب را یا نصف آن را ؟
ج : از سر شب تا بعد از نیمه شب یا از قبل نیمه شب تا طلوع فجر، بیتوته در منی کافی می باشد .


س۱۶: نصف شب را چگونه باید محاسبه کرد؟
ج: نصف شب را از مغرب تا طلوع فجر باید محاسبه کرد .


س ۱۷ : با توجه به توسعه جمرات ، آیا رمی جمرات جدید مجزی است یا باید مکان جمرات قبلی را در صورت امکان رمی کرد ؟
ج : در صورت امکان باید در محل اصلی رمی جمره کرد.


س ۱۸ : رمی از طبقات فوقانی جایز است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۹ : آیا فاصله بین دو عمره مفرده لازم است یا نه ؟
ج : فاصله بین دو عمره ، لازم نیست .


س ۲۰ : انجام عمره مفرده بین عمره تمتع و حج تمتع چه حکمی دارد ؟
ج : انجام عمرۀ مفرده بین عمرۀ تمتع و حج تمتع جایز نیست و موجب بطلان عمرۀ تمتع شده و خود به جای آن حساب می شود.


س ۲۱ : با توجه به اینکه محلات جدید شهر مکه مانند عزیزیه از منی گذشته خروج از مکه به منی قبل از احرام حج چه حکمی دارد ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست ، گرچه بعید نیست اینگونه خارجشدن مجاز باشد .


س ۱ : نیابت شخص مستطیع چگونه است ؟
ج : استنابه جایز نیست واجاره باطل ، بااین حال اگرحج را به جا آورده صحیح ومجزی است .


س ۲ : نیابت معذوربا عذر طاری صحیح است یا نه ؟
ج : در صورتی که عذر در اثناء عمل عارض شده باشد وحج را ولو به استنابه ، صحیح انجام داده باشد حجش صحیح و مجزی است .


س ۳ : استنابه در حج بر شخص غیر قادر( بدنی ) با عدم استقرار چگونه است ؟
ج : استنابه واجب است .


س ۴ : وظیفه نائب از جهت تقلید در اعمال حج چیست ؟
ج : باید طبق تقلید نائب باشد گرچه در صورت امکان ، احتیاط در رعایت تقلید منوب عنه است .


س ۵ : فاصله عمره تمتع با عمره مفرده بعد از انجام حج چقدر می باشد ؟
ج : فاصله لازم نیست .


س ۶ : فاصله دو عمره مفرده چه مقدارمی باشد ؟
ج : احتیاطاً یک ماه فاصله دهد ، گرچه اقوی عدم فاصله است .


س ۷ : احرام در میقات ( شجره ) تا کجا مجزی است ؟
ج : در خود مسجد وطرف راست وچپ آن مجزی است .


س ۸ : اذن شوهر در نذر احرام قبل از میقات برای بانوان لازم است ؟
ج : اگر با حق شوهر منافات نداشته باشد لازم نیست .


س ۹ : آیا قصد ترک محرمات در حال محرم شدن واجب است ؟
ج : به جز قصد ترک استمناء وجماع ، لازم نیست .


س ۱۰ : گذاردن سنگ ومانند آن در رداء و وصل کردن آن با سنجاق و… جایز است یا نه ؟
ج : مطلقا مانعی ندارد .


س ۱۱ : گره زدن لباس احرام به غیر گردن جایز است یا نه ؟
ج : احتیاط در این است که گره نزند .


س ۱۲ : استفاده از کمربند دوخته و فتق بند برای مردان در حال احرام چگونه است ؟
ج : فتق بند جایز است ولی بستن کمربند احتیاطاً ترک شود .


س ۱۳ : آیا پوشیدن دمپایی دوخته برای مردان جایز است یا نه ؟
ج : جایز است .


س ۱۴ : استظلال در شب برای مردان چگونه است ؟
ج : بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۵ : استظلال در مکه ومنی وعرفات بعد از منزل کردن حکمش چیست ؟
ج : جایز نیست .


س ۱۶ : استظلال از مسجد تنعیم چه حکمی دارد ؟
ج : در روز جایز نیست ودر شب هم بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۱۷ : حد مطاف در زمان ازدحام جمعیت کجاست ؟
ج : طواف باید بین مقام ابراهیم وکعبه باشد ولی در صورت عسر و حرج ، خارج آن هم مانعی ندارد با رعایت الأقرب فالأقرب .


س ۱۸ : طواف از طبقه دوم برای معذورین کفایت می کند یا نائب گرفتن لازم است ؟ وآیا تقدم و تأخر شرط است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط ، هم از طبقه بالا طواف می کند وهم نائب می گیرد وتقدم وتأخر هیچکدام شرط نیست .


س ۱۹ : سعی در مسعی جدید مجزی است یا نه ؟
ج : بلی مجزی است .


س ۲۰ : حکم خون معفو عنه در نماز در طواف نیز جاری است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط بخشوده نیست .


س ۲۱ : حکم محمول متنجس غیر ساتر در طواف چیست ؟
ج : مانعی ندارد .


س ۲۲ : آیا دست گذاشتن روی دیوار حجر و کعبه در حال احرام جایز است یا نه ؟
ج : در حال حرکت بنا بر احتیاط جایز نیست .


س ۲۳ : بعد از تقصیر متوجه بطلان سعی شود وظیفه چیست ؟ ( اعاده تقصیر لازم است یا نه ) ؟
ج : سعی را به جا می آورد و اعاده تقصیر لازم نیست .


س ۲۴ : قطع طواف بدون عذر و شروع جدید طواف چه حکمی دارد ؟
ج : قطع طواف واجب ظاهراً جایز است ، اگر قبل از شوط چهارم قطع کرده باید از سر بگیرد واگر بعد از شوط چهارم ، طواف را قطع کرده ، طواف را اتمام نموده و بنا بر احتیاط مستحب اعاده هم بنماید .


س ۲۵ : از سر گیری طواف با بقای موالات وبا فوت موالات چگونه است ؟
ج : اگر فوت موالات در شوط های قبل از چهارم باشد باید طواف را از سر بگیرد .


س ۲۶ : در قطع طواف به خاطر نجس شدن بدن یا لباس ، حاجی چه وظیفه ای دارد ؟
ج : اگر نجاست بعد از شوط چهارم باشد ، تطهیر نموده واز همانجا طواف را به جا می آورد واگر قبل از شوط چهارم نجاست اتفاق بیفتد باید بعد از تطهیر اتمام طواف نموده و بعداً اعاده هم بنماید .


س ۲۷ : در قطع طواف به خاطر حدث ، وظیفه حاجی چیست ؟
ج : اگر قطع بعد از شوط چهارم باشد باید اتمام کند و اگر قبل از شوط چهارم باشد و موالات هم فوت شود طواف را از سر می گیرد و إلا اتمام می کند .


س ۲۸ : قطع طواف به خاطر مرض در قبل وبعد از شوط چهارم و ادامه آن چگونه باید باشد ؟
ج : قطع طواف در این صورت اگر بعد از شوط چهارم باشد طواف باطل نمی-شود بعد از برگشت ، عملش را از همانجا به جا می آورد واگر قبل از شوط چهارم باشد در صورت فوت موالات باید از سر بگیرد .


س ۲۹ : قطع طواف و سعی به خاطر نماز جماعت در صورت فوت موالات آیا مبطل است یا خیر ؟
ج : قطع طواف و سعی به خاطر نماز جماعت مبطل نیست ، بلی اگر قبل از شوط چهارم باشد بنا بر احتیاط باید از سر بگیرد و در سعی به نیت اعم از اتمام و اعاده انجام دهد .


س ۳۰ : وظیفه شک کننده در طهارت ، بعد از اتمام طواف چیست ؟
ج : طوافش صحیح است وبرای اعمال بعدی باید وضو بگیرد .


س ۳۱ : انکشاف بطلان وضو یا غسل در عمره تمتع یا حج چه وظیفه ای را برای حاجی به دنبال دارد ؟
ج : اعمال این شخص اعم از حج وعمره صحیح است ، واجب است طواف ونمازطواف را خودش به جا آورد ودر صورت عدم امکان نائب بگیرد .


س ۳۲ : شک در نقیصه بعد از اتمام طواف چه حکمی دارد ؟
ج : به شک خود اعتناء نکند .


س ۳۳ : کم کردن از اشواط طواف به خاطر سهو مبطل است یا نه ؟
ج : اگر قبل از فوت موالات یادش آمد نقیصه را جبران کند ودر صورت فوت موالات اگر کمتر از چهار شوط باشد مبطل نیست وباید ناقص را خودش به جا آورد ، ودر صورت عدم امکان نائب بگیرد و اگر چهار شوط باشد احتیاطاً اتمام نموده و اعاده هم بکند .


س ۳۴ : زیاد کردن به اشواط طواف به خاطر سهو چه حکمی دارد ؟
ج : اگر کمتر از یک شوط باشد او را رها می کند و إلا به قصد قربه مطلقه تا هفت شوط تکمیل می کند .


س ۳۵ : چقدر فاصله بین طواف و نماز طواف مخل صحت نیست ؟
ج : به مقداری که موالات عرفیه فوت نشود و بعید نیست تا حدود ده دقیقه مخل نباشد .


س ۳۶ : قهراً در نماز طواف گاهی زن ومرد به محازات هم نماز می¬خوانند نماز زن صحیح است یا نه ؟
ج : نماز زن ومرد هردو صحیح است و فاصله شرط نیست .


س ۳۷ : حکم عاجز از قرائت صحیح چیست ؟
ج : در صورت واقعی بودن عجز مثل عدم امکان تلفظ صحیح بعضی از حروف ، آنچه می¬تواند کافی است واگر به خاطر کوتاهی در یادگیری باشد باید یاد بگیرد ودر ضیق وقت آنچه بلد است بخواند و احتیاطاً نائب هم بگیرد .


س ۳۸ : تأخیر سعی تا فردا اشکال دارد یا خیر؟
ج : تکلیفاً جایز نیست و باید فردا سعی را به جا آورد .


س ۳۹ : آیا خروج از مکه بعد از عمره تمتع جایز است یا نه ؟
ج : جایز نیست مگر با احرام حج .


س ۴۰ : حکم تراشیدن سر بین عمره تمتع و حج چیست ؟
ج : حرام است وبنا بر احتیاط یک گوسفند کفاره دارد .


س ۴۱ : حکم بازگشت خدمه ای که شبانه به منی رفته اند و مجدداً به مشعر برگشته اند چیست ؟
ج : لازم نیست دوباره برای درک وقوف اختیاری به منی برگردند .


س ۴۲ : ترتیب اعمال منی ، آیا لازم است ؟
ج : بنا بر احتیاط ترتیب لازم است .


س ۴۳ : رمی جمره جدید مکفی است یا نه ؟
ج : در صورت امکان محل قبلی را رمی نماید .


س ۴۴ : رمی جمرات از طبقه دوم چه صورت دارد ؟
ج : رمی باید ازطبقه همکف باشد واز طبقات دیگر جایز نیست .


س ۴۵ : رمی جمرات در شب مجزی است یا خیر ؟
ج : در حال اختیار مجزی نیست .


س ۴۶ : فرق رمی عید و روز یازدهم و دوازدهم برای زنان در شب چیست ؟
ج : زنان می توانند رمی روز عید را مطلقاً در شب عید انجام دهند ولی روزهای بعد را فقط در صورت عدم امکان رمی در روز ، می توانند شب قبل انجام دهند مانند سایر معذورین .


س ۴۷ : منظور از شب در رمی روز عید ، شب قبل است یا شب بعد ؟
ج : منظور شب قبل است .


س ۴۸ : شک در عدد رمی قبل از ذبح مورد توجه است یا خیر ؟
اگرشک در نقیصه ، قبل از ذبح ویا قبل از دخول شب باشد بنا بر احتیاط تدارک نماید .


س ۴۹ : اذن در استنابه رمی لازم است یا نه ؟
ج : بله لازم است .


س ۵۰ : فرد معذوراز رمی در روز می تواند نائب بگیرد یا در شب خودش رمی کند ؟
ج : باید خودش شب قبل انجام دهد .


س ۵۱ : تقسیم قربانی واجب است یا نه ؟
ج : احتیاطاً لازم است و اگر آنجا فقیر مؤمن پیدا نمی شود قبل از سفر، در محل سکونت از فقیر وکالت بگیرد .


س ۵۲ : اگر ذبح در شب واقع شود آیا کفایت می کند ؟
ج : بنا بر احتیاط باید در روز ذبح کند و لو در روزهای بعد تا آخر ذی الحجه .


س ۵۳ : تقصیر یا حلق در شب چه حکمی دارد ؟
ج : احتیاطاً در روز انجام شود .


س ۵۴ : تأخیر ذبح از روز عید جایز است یا نه ؟
ج : در صورت امکان ذبح در روز عید ، تأخیر جایز نیست .


س ۵۵ : حلق در سفر اول برای مردان تعین دارد ؟
ج : بنا بر احتیاط حلق متعین است .


س ۵۶ : اگر قربانی به هر دلیل در روز عید ممکن نباشد می تواند حلق کرده و از احرام خارج شود یا خیر ؟
ج : نمی تواند ، وحلق باید بعد از ذبح باشد .


س ۵۷ : وظیفه شخص محرم که دیگری را حلق یا تقصیر کرده چیست و آیا کفایت می کند یا نه ؟
ج : جایز نیست و کفایت نمی کند ولی کفاره ندارد .


س ۵۸ : محاسبه نیمه شب شرعی برای کسی که از منی جهت انجام اعمال به مکه می رود چگونه است ؟
ج : از غروب آفتاب تا طلوع فجر حساب کند. یعنی تقریبا یازده ساعت و یک ربع از ظهر شرعی.


س ۵۹ : اکتفاء به بیتوته نیمه دوم شب جایز است یا نه ؟
ج : بله جایز است .


س ۶۰ : تخییر بین قصر و اتمام در مکه و مدینه مختص کجاست ؟
ج : مکه و مدینه قدیم .


س ۶۱ : سجده بر فرش در مسجدین ( مکه ، مدینه ) جایز است یا نه ؟
ج : در صورت تقیه جایز است .


س ۶۲ : اقتداء به اهل سنت در مکه ومدینه صحیح است یا اعاده لازم دارد ؟
ج : با رعایت وظیفه منفرد صحیح و مجزی است .


س ۶۳ : بقاء بر مجتهد اعلم میت واجب است یا نه ؟
ج : بنا بر احتیاط ، واجب است .


س ۶۴ : رجوع به مجتهد حی اعلم از میت واجب است یا نه ؟ ودر صورت تساوی یا شک در اعلمیت حی ومیت وظیفه چیست ؟
ج : رجوع به حی اعلم واجب است ودر صورت تساوی یا شک ، مخیر است .


س ۶۵ : حکم خمس سپرده های حج وعمره و سود حاصل از آن چیست ؟ ( که سالها قبل واریز کرده به غرض تحقق عقود شرعی معامله ) ؟
ج : اگر سپرده از درآمد همان سال ثبت نام باشد خمس ندارد و سود حاصله حلال است وخمس ندارد .


س ۶۶ : آیا لقطه حرم و غیر حرم تفاوت دارد یا خیر ؟
ج : تملک لقطه حرم جایز نیست و باید به قصد صاحبش صدقه بدهد .


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست