کسی که به امور مسلمانان اهتمام نورزد، از آنان نیست/ضرورت توجه به رفتار منتسبان به مرجعیت
باید به‌جای اکتفا به انتقاد و موضع‌گیری، راهکارهای عاقلانه و مؤثر را دنبال کرد
مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی تبریزی در دیدار با جمعی از مدیران و موسسین خیریه های کشور با توجه به فرمایش نبی مکرم فرمودند:
پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله می فرمایند: کسی که به امور مسلمانان اهتمام نورزد، از آنان نیست.
یکی از مصادیق اهتمام به امور مسلمانان، توجه به مشکلات زندگی مردم و تلاش برای رفع نیازهای آنان است.
ایشان در این دیدار به 5 مسئله مهم جامعه: اهتمام به امور مسلمانان و اهمیت تأمین مسکن آنان/ ضرورت توجه به رفتار منتسبان به مرجعیت / نحوه و منش برخورد حضرت امام صادق علیه السلام با شقرانی و درس آموزی از آن / ضرورت تدبیر در مسائل دینی و اجتماعی و مسئله حجاب در مدارس و مراکز جمهوری آذربایجان پرداختند.
این مرجع عالیقدر در ابتدا با بیان حدیثی از حضرت خاتم الانبیاء فرمودند: قال رسولُ اللهِ صلّى اللهُ علیهِ وآلهِ: «وَمَنْ لَمْ یَهْتَمَّ لِلْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ مِنْهُمْ»: کسی که به امور مسلمانان اهتمام نورزد، از آنان نیست.
یکی از مصادیق اهتمام به امور مسلمانان، توجه به مشکلات زندگی مردم و تلاش برای رفع نیازهای آنان است.
نباید تمام توجه خانواده‌ها به تهیه جهیزیه معطوف باشد؛ خودِ خانه نیز مسئله‌ای مهم است. هرچند تهیه مسکن امروزه دشوار شده و هزینه‌های رهن و اجاره بسیار بالا است، باید به این مسئله نیز توجه کرد که جوانی هجده‌ساله یا حتی کم‌سن‌تر، از کجا باید پول رهن یا اجاره خانه را تهیه کند؟
البته در گذشته، تهیه مسکن به این دشواری نبود. اما امروز شرایط تغییر کرده و تهیه مسکن بسیار دشوار شده است.
بنابراین، در کنار توجه به موضوع معیشت و جهیزیه، باید مسئله تأمین مسکن جوانان را نیز جدی گرفت. مؤسسه خیریه باید در شناسایی نیازهای واقعی مردم و رفع مشکلات اساسی زندگی آنان، از جمله تأمین مسکن، توجه کافی داشته باشد.
در بخشی دیگر از صحبت های استاد عالیقدر حوزه های علمیه، ایشان به ضرورت توجه به رفتار منتسبان به بیوت مرجعیت اشاره کردند و فرمودند:
خوب و بد نباید یکسان باشند. کسانی که از طرف مرجعیت فعالیت می‌کنند، باید به‌گونه‌ای عمل کنند که مردم به امام زمان علیه السلام، مرجعیت و معنویت توجه پیدا کنند. رفتار و عملکرد آنان باید زمینه‌ساز اعتماد مردم به مرجعیت و تقویت ارتباط جامعه با حضرت امام زمان عج الله تعالی فرجه و معنویت باشد.
ازاین‌رو، باید در انتخاب افراد و کسانی که از طرف مرجعیت فعالیت می‌کنند، دقت داشت و به التزام عملی آنان به موازین شرعی توجه کرد.
البته کمک‌کردن به افراد و تذکردادن به آنان منافاتی با یکدیگر ندارد. هدف آن است که در کنار رفع نیازهای مردم، زمینه توجه بیشتر آنان به مسائل دینی و معنوی نیز فراهم شود.
در ادامه مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی تبریزی با بیان نوع و نحوه برخورد حضرت امام صادق علیه السلام با شقرانی، توجه افراد را به الگوگیری و درس آموزی از آن امام همام در برخورد های روزانه و اجتماعی و فردی جلب کردند و فرمودند :
در زمان منصور عباسی، امام صادق علیه‌السلام به شُقرانی کمک کردند تا سهم خود را از بیت‌المال دریافت کند. شُقرانی ظاهراً مرتکب شراب‌خواری می‌شد. امام علیه‌السلام با وجود آگاهی از رفتار نادرست او، به وی کمک کردند و در عین حال، با لحنی حکیمانه او را متوجه مسئولیتش ساختند. آن حضرت فرمودند:
«إِنَّ اَلْحَسَنَ مِنْ کُلِّ أَحَدٍ حَسَنٌ وَ إِنَّهُ مِنْکَ أَحْسَنُ لِمَکَانِکَ مِنَّا وَ إِنَّ اَلْقَبِیحَ مِنْ کُلِّ أَحَدٍ قَبِیحٌ وَ إِنَّهُ مِنْکَ أَقْبَحُ لِمَکَانِکَ مِنَّا …. ». کار نیک از همه پسندیده است، اما از تو به‌سبب انتسابت به ما پسندیده‌تر است؛ و کار زشت از همه ناپسند است، اما از تو ناپسندتر است.
این حکایت نشان می‌دهد که کمک‌رسانی و تذکر اخلاقی با یکدیگر منافاتی ندارند. امام علیه‌السلام نیاز فرد را برطرف کردند، اما در عین حال، او را نسبت به رفتار خود، متوجه ساختند.
بنابراین، کمک‌رسانی نباید به معنای تأیید رفتار نادرست باشد؛ همان‌طور که تذکر اخلاقی نیز نباید مانع کمک به نیازمندان شود.
کسانی که به مرجعیت و نهادهای دینی منتسب‌اند، باید بدانند که رفتار آنان تنها به خودشان مربوط نمی‌شود، بلکه می‌تواند بر نگاه مردم به دین، مرجعیت و معنویت نیز اثر بگذارد.
در ادامه حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی در ضرورت تدبیر در مسائل دینی و اجتماعی فرمودند: در مسئله حجاب، از جمله در کشور همسایه که ممنوعیت‌هایی درباره حجاب در مدارس اعمال شده است، انتقادکردن کار آسانی است؛ اما باید دید چه راهکاری می‌تواند در عمل مؤثر باشد.
صرف انتقاد کافی نیست؛ بلکه باید کار عاقلانه‌ای انجام داد و با تدبیر، راهی را انتخاب کرد که به نتیجه مطلوب برسد. در این‌گونه مسائل، باید شرایط را در نظر گرفت و به‌جای اکتفا به موضع‌گیری و صدور بیانیه، راهکارهای سنجیده و مؤثر ارائه کرد.
برای نمونه، در زمان مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی، در مسئله‌ای که نیاز به اقدام و تأثیرگذاری داشت، پیشنهاد می‌شد به‌جای آنکه صرفاً بیانیه‌ای صادر شود، شخصی فرستاده شود تا با حضور و اقدام عملی خود، در موضوع اثر بگذارد.
این نمونه نشان می‌دهد که گاهی حضور یک فرد شایسته و اقدام سنجیده او، از صدور بیانیه ها نتیجه‌بخش‌تر است.
بنابراین، در مسئله حجاب و دیگر مسائل دینی و اجتماعی نیز باید به‌جای اکتفا به انتقاد و موضع‌گیری، راهکارهای عاقلانه و مؤثر را دنبال کرد. هدف آن است که ضمن حفظ موازین شرعی، زمینه هدایت مردم و تقویت توجه آنان به دین و معنویت فراهم شود.
/ خبر اهتمام به امور مسلمین
/ خبر اهتمام به امور مسلمین