احکام غسل میّت
مسأله 556 ) واجب است میت را سه غسل بدهند: اوّل: با آبى که با سِدر مخلوط باشد. دوم: به آبى که با کافور مخلوط باشد. سوّم: با آب خالص.
مسأله 557 ) سدر و کافور باید به اندازه اى زیاد نباشد که آب را مضاف کند و به اندازه اى هم کم نباشد که نگویند سدر و کافور با آب مخلوط شده است.
مسأله 558 ) اگر سدر و کافور به اندازه اى که لازم است پیدا نشود، بنابر احتیاط واجب باید مقدارى که به آن دسترسى دارند، در آب بریزند.
مسأله 559 ) اگر کسى در حال احرام بمیرد، نباید او را با آب کافور غسل دهند و به جاى آن باید با آب خالص غسلش بدهند، مگر این که در احرام حج بوده و سعى بین صفا و مروه کرده باشد یا در احرام عمره مفرده بوده و حلق یا تقصیر نموده باشد.
مسأله 560 ) اگر سدر و کافور یا یکى از اینها پیدا نشود، یا استعمال آن جایز نباشد مثل آن که غصبى باشد، باید به جاى هر کدام که ممکن نیست، میت را با آب خالص غسل بدهند.
مسأله 561 ) کسى که میّت را غسل مىدهد باید مسلمان دوازده امامى و عاقل و بالغ بوده و غسل را درست انجام دهد، ولى اگر میّت مسلمان غیر دوازده امامى را هم مذهب خودش بر طبق مذهبش غسل بدهد، تکلیف از مسلمان دوازده امامى ساقط است.
مسأله 562 ) کسى که میت را غسل مىدهد باید قصد قربت داشته باشد یعنى غسل را براى انجام فرمان خداوند عالم بجا آورد و در اولِ غسل دوم و سوم تجدید نیت غسل لازم نیست و همان قصد باطنى که از اول داشته و اکنون هم دارد، کافى است.
مسأله 563 ) غسل بچه مسلمان اگرچه از زنا باشد، واجب است و غسل و کفن و دفن کافر و اولاد او، جایز نیست و کسى که از بچگى دیوانه بوده و به حال دیوانگى بالغ شده، چنانچه پدر و مادر او یا یکى از آنان مسلمان باشند، باید او را غسل داد و اگر هیچ کدام آنان مسلمان نباشند، غسل دادن او جایز نیست.
مسأله 564 ) بچه سقط شده را اگر چهار ماه یا بیشتر دارد، باید غسل بدهند و اگر چهار ماه ندارد واجب است در پارچه اى بپیچند و بدون غسل دفن کنند.
مسأله 565 ) حرام است مرد، زن را و زن، مرد را غسل بدهد ولى زن مىتواند شوهر خود را غسل دهد و شوهر هم مىتواند زن خود را غسل بدهد، اگرچه احتیاط مستحب آن است که زن، شوهر خود و شوهر، زن خود را غسل ندهد.
مسأله 566 ) مرد مىتواند دختر بچه اى را که سن او از سه سال بیشتر نیست، غسل دهد، زن هم مىتواند پسر بچه اى را که سه سال بیشتر ندارد، غسل دهد.
مسأله 567 ) اگر براى غسل دادن میتى که مرد است مرد پیدا نشود، زنانى که با او نسبت دارند و محرمند، مثل مادر و خواهر و عمّه و خاله، یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده اند، مىتوانند از زیر لباس یا چیزى که بدن او را بپوشاند، غسل بدهند و نیز اگر براى غسل میت زن، زن دیگرى نباشد مردهائى که با او نسبت دارند و محرمند یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده اند، مىتوانند از زیر لباس او را غسل دهند.
مسأله 568 ) اگر میت و کسى که او را غسل مىدهد هر دو مرد و یا هر دو زن باشند بهتر آن است که غیر از عورت، جاهاى دیگر میت برهنه باشد.
مسأله 569 ) نگاه کردن به عورت میت حرام است و کسى که او را غسل مىدهد اگر نگاه کند معصیت کرده، ولى غسل باطل نمىشود.
مسأله 570 ) اگر جائى از بدن میت نجس باشد، باید پیش از آن که آنجا را غسل بدهند، آب بکشند و احتیاط مستحب آن است که تمام بدن میت، پیش از شروع به غسل پاک باشد.
مسأله 571 ) غسل میت مثل غسل جنابت است و احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبى ممکن است، میت را غسل ارتماسى ندهند و در غسل ترتیبى جایز است هر یک از سه قسمت بدن را در آب فرو ببرند و یا آب را روى آن بریزند.
مسأله 572 ) کسى را که در حال حیض یا در حال جنابت مرده، لازم نیست غسل حیض یا غسل جنابت بدهند، بلکه همان غسل میت براى او کافیست.
مسأله 573 ) مزد گرفتن براى غسل دادن میت حرام است و اگر کسى براى گرفتن مزد، میت را غسل دهد، آن غسل باطل است ولى مزد گرفتن براى کارهاى مقدماتى غسل حرام نیست.
مسأله 574 ) بنابر مشهور در غسل میت غسل جبیره اى نیست و اگر آب پیدا نشود، یا استعمال آن مانعى داشته باشد، باید عوض هر غسل، میت را یک تیمم بدهند و احتیاط واجب آن است که یک تیمم دیگر هم عوض هر سه غسل بدهند و اگر کسى که تیمم مىدهد، در یکى از این سه تیمم قصد مافى الذّمّه نماید، یعنى نیّت کند که این تیمم را براى آن که به تکلیف عمل شده باشد، انجام مىدهم، تیمم چهارم لازم نیست لکن در صورت امکان غسل جبیره اى ترک نشود.
مسأله 575 ) کسى که میت را تیمم مىدهد، باید دست خود را به زمین بزند و به صورت و پشت دستهاى میت بکشد و اگر ممکن باشد، احتیاط واجب آن است که با دست میت هم او را تیمم بدهد.