{"id":728,"date":"2022-04-18T12:08:52","date_gmt":"2022-04-18T08:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/?p=728"},"modified":"2022-04-18T12:08:52","modified_gmt":"2022-04-18T08:08:52","slug":"orucun-hokml%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/orucun-hokml%c9%99ri\/","title":{"rendered":"ORUCUN H\u00d6KML\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">ORUCUN H\u00d6KML\u018fR\u0130<\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">Ay\u0131n \u0259vv\u0259linin s\u00fcbut oluma yollar\u0131<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ay\u0131n \u0259vv\u0259li be\u015f yolla s\u00fcbut olunur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">1-\u0130nsan\u0131n \u00f6z\u00fc ay\u0131 g\u00f6rs\u00fcn.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">2-S\u00f6zl\u0259rind\u0259n y\u0259qin hasil olan bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r, adi g\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u201cAy\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u201d des\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin, y\u0259qinlik hasil olan h\u0259r \u015fey vast\u0259si il\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">3-\u0130ki adil ki\u015fi, \u201cgec\u0259 ay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck\u201d dey\u0259 x\u0259b\u0259r vers\u0259l\u0259r, amma ay\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini bir-birinin \u0259ksin\u0259 dem\u0259sinl\u0259r. \u018fg\u0259r Ay\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini bir-birinin \u0259ksin\u0259 des\u0259l\u0259r, ay\u0131n \u0259vv\u0259li s\u00fcbut olmur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">4-\u015e\u0259ban ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n 30 g\u00fcn ke\u00e7mi\u015f olsa; bunun vasit\u0259si il\u0259 Ramazan ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131 s\u00fcbuta yetir. Yaxud, Ramazan ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n 30 g\u00fcn ke\u00e7s\u0259, bu halda \u015e\u0259vval ay\u0131n\u0131n olmas\u0131 s\u00fcbut olunur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">5-\u015e\u0259ri hakim, ay\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131na dair h\u00f6km vers\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><strong>Qeyd:<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ay\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcn\u00fcn olmas\u0131n\u0131 bilm\u0259k insan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qlidi m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, amma ay\u0131 g\u00f6rm\u0259yin \u00fcsul v\u0259 yollar\u0131\u00a0 m\u00fcct\u0259hidin r\u0259yin\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ay\u0131 g\u00f6rm\u0259yin \u00fcsul v\u0259 yollar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259k t\u0259qlidi m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fg\u0259r \u015f\u0259ri\u0259t hakiminin v\u0259 ya iki \u0259dal\u0259tli \u015f\u0259xsin yaxud ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri, ay\u0131 g\u00f6rm\u0259 \u00fcsul v\u0259 yollar\u0131nda \u015f\u0259xsin t\u0259qlid etdiyi m\u00fc\u00e7t\u0259hidin \u00fcsul v\u0259 yollar\u0131nda f\u0259rqli olarsa,\u00a0 o h\u00f6km\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u00f6st\u0259ri\u015fin\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ay\u0259tullahul-uzma Duzduzani T\u0259brizi ay\u0131 g\u00f6rm\u0259kd\u0259 iki \u015feyi \u0259sas v\u0259 meyar g\u00f6t\u00fcr\u00fcr:<\/p>\n<ol>\n<li>Ay\u0131n g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259si.<\/li>\n<li>\u00dcf\u00fcql\u0259rin eyni olmas\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1740:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r came\u00fc\u015f-\u015f\u0259rait m\u00fcctehid, ay\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131n\u0131 h\u00f6km ets\u0259, h\u0259tta ona t\u0259qlid etm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259, onun h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r. Amma came\u00fc\u015f-\u015f\u0259rait m\u00fcctehidin s\u0259hv etdiyini bil\u0259n bir \u015f\u0259xs, onun h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259 bilm\u0259z. Yaxud came\u00fc\u015f-\u015f\u0259rait m\u00fcctehidin m\u0259bnas\u0131 onun t\u0259qlid etdiyi m\u00fcctehidin m\u0259bnas\u0131 il\u0259 f\u0259rqli olsa onun h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1741: <\/strong><\/span>Ay\u0131n \u0259vv\u0259li, astronomlar\u0131n qabaqcadan verdikl\u0259ri x\u0259b\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, s\u00fcbuta yetmir. Amma bir \u015f\u0259xs \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n dedikl\u0259rind\u0259n y\u0259qin hasil olsa, g\u0259r\u0259k ona \u0259m\u0259l etsin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1744:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ay\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131 s\u00fcbuta yets\u0259, onun ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259r camaat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131 yoxdur. Amma o iki \u015f\u0259h\u0259r bir-birin\u0259 \u00e7ox yax\u0131n olarsa, yaxud insan, o \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u00fcf\u00fcql\u0259rinin bir olmas\u0131n\u0131 bils\u0259 v\u0259 ya \u015f\u0259rqd\u0259 sabit olsa, onunla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259k olar. \u00dcf\u00fcql\u0259rinin bir olmas\u0131ndan m\u0259qs\u0259d budur ki, \u0259g\u0259r birinci \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ay g\u00f6r\u00fcns\u0259 ikinc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 d\u0259 bulud kimi mane\u0259 olmasa g\u00f6r\u00fcns\u00fcn. Bu o vaxt ola bil\u0259r ki, ikinci \u015f\u0259h\u0259r birinci \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259rb t\u0259r\u0259find\u0259 yerl\u0259\u015fsin v\u0259 ekvator x\u0259tti \u00fcst\u0259 ona yax\u0131n olsun. \u018fg\u0259r onun \u015f\u0259rq t\u0259r\u0259find\u0259 yerl\u0259\u015fs\u0259 bel\u0259 s\u00fcbut olunur ki, \u00fcf\u00fcql\u0259rin bir olmas\u0131 bilinsin. Baxmayaraq birinci \u015f\u0259h\u0259rin \u00fcf\u00fcq\u00fcnd\u0259 Ay\u0131n qalma m\u00fcdd\u0259ti ikinci \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7ox olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 iki \u015f\u0259h\u0259rin q\u00fcrubu m\u00fcxt\u0259lif olsun.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1746: <\/strong><\/span>Ramazan ay\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131, yaxud \u015e\u0259vval\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131n\u0131 bilm\u0259y\u0259n bir \u015f\u0259xs, oruc tutmal\u0131d\u0131r. Amma m\u0259\u011fribd\u0259n qabaq, \u015e\u0259vval\u0131n \u0259vv\u0259li oldu\u011funu bils\u0259, g\u0259r\u0259k orucunu a\u00e7s\u0131n.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1559:<\/span> <\/strong>\u0130nsan\u0131n orucun niyy\u0259tini q\u0259lbind\u0259n ke\u00e7irm\u0259si v\u0259 ya m\u0259s\u0259l\u0259n: \u201csabah\u0131n orucunu tuturam\u201d dem\u0259si, laz\u0131m deyildir. Al\u0259ml\u0259rin R\u0259bbinin \u0259mrini yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, s\u00fcbh azan\u0131ndan m\u0259\u011frib azan\u0131na q\u0259d\u0259r orucu batil ed\u0259n \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259si, kifay\u0259tdir. B\u00fct\u00fcn m\u00fcdd\u0259ti oruc oldu\u011funu y\u0259qin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, g\u0259r\u0259k bir az s\u00fcbh azan\u0131ndan qabaq v\u0259 bir az da m\u0259\u011frib azan\u0131ndan sonra orucu batil ed\u0259n \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n qorunsun.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1560:<\/strong><\/span> \u0130nsan Ramazan ay\u0131n\u0131n h\u0259r gec\u0259si, sabahk\u0131 g\u00fcn\u00fcn orucu \u00fc\u00e7\u00fcn niyy\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Amma daha yax\u015f\u0131 olar ay\u0131n birinci gec\u0259si, b\u00fct\u00fcn ay\u0131n orucunu niyy\u0259t etsin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1561: <\/strong><\/span>Ramazan ay\u0131n\u0131n orucunun niyy\u0259ti, gec\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259n s\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259rdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1563: <\/strong><\/span>B\u0131r \u015f\u0259xs s\u00fcbh azan\u0131ndan qabaq orucu niyy\u0259t etm\u0259d\u0259n yatm\u0131\u015fsa, \u0259g\u0259r z\u00f6hrd\u0259n qabaq oyan\u0131b niyy\u0259t ed\u0259rs\u0259, onun orucu ist\u0259r vacib olsun ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259h\u0259b, s\u0259hihdir. \u018fg\u0259r z\u00f6hrd\u0259n sonra oyanarsa, vacib orucu niyy\u0259t ed\u0259 bilm\u0259z. Amma vacibin vaxt\u0131 az olarsa Ramazan ay\u0131n\u0131n orucu kimi, ehtiyat-vacib budur ki, r\u0259ca\u0259n oruc niyy\u0259ti etsin v\u0259 onu tamamlas\u0131n sonra is\u0259 onun q\u0259zas\u0131n\u0131 tutsun.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1572: <\/strong><\/span>Meyyitin orucunu tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259cir olan bir \u015f\u0259xs, m\u00fcst\u0259h\u0259b bir oruc tutarsa, eybi yoxdur. Amma boynunda q\u0259za orucu olan bir \u015f\u0259xs, m\u00fcst\u0259h\u0259b oruc tuta bilm\u0259z. Ehtiyat-vacib\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259g\u0259r boynunda ba\u015fqa vacib oruc olsa unudaraq m\u00fcst\u0259h\u0259b bir oruc niyy\u0259ti ed\u0259rs\u0259 v\u0259 z\u00f6hrd\u0259n qabaq xat\u0131rlayarsa, m\u00fcst\u0259h\u0259b orucu pozular, lakin niyy\u0259tini q\u0259za orucuna \u00e7evir\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r z\u00f6hrd\u0259n sonra anlayarsa, orucu batildir. \u018fg\u0259r m\u0259\u011frib azan\u0131ndan sonra xat\u0131rlayarsa, orucu s\u0259hihdir. \u018flb\u0259tt\u0259 q\u0259za v\u0259 ya dig\u0259r vacib orucu olan \u015f\u0259xs meyyitin orucunu tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259cir ola bil\u0259r.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1577: <\/strong><\/span>\u0130nsan, \u015e\u0259ban\u0131n ax\u0131r\u0131, yaxud Ramazan\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131nda \u015f\u0259kk ets\u0259, oruc tutmas\u0131 vacib deyil. Amma oruc tutmaq ist\u0259s\u0259, Ramazan ay\u0131n\u0131n orucunun niyy\u0259tini ed\u0259 bilm\u0259z; h\u0259m\u00e7inin, \u0259g\u0259r Ramazand\u0131rsa, onu Ramazan ay\u0131n\u0131n orucu v\u0259 \u0259g\u0259r Ramazan deyils\u0259, q\u0259za orucu v\u0259 onun kimi oruc hesab ed\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r bu iki niyy\u0259td\u0259n bir \u00fc\u00e7\u00fcn oruc (Ramazan ay\u0131n\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq), tutsa batildir. G\u0259r\u0259k q\u0259za orucu v\u0259 onun kimi oruclar\u0131n yaxud m\u00fcst\u0259h\u0259bbi oruc niyy\u0259tini etsin. \u018fg\u0259r sonradan Ramazan ay\u0131 oldu\u011fu m\u0259lum olsa, Ramazan ay\u0131n\u0131n orucundan hesab olunur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1578: <\/strong><\/span>\u015e\u0259ban\u0131n ax\u0131r\u0131, yaxud Ramazan\u0131n \u0259vv\u0259li olmas\u0131nda \u015f\u0259kk etdiyi halda q\u0259za, m\u00fcst\u0259h\u0259b v\u0259 bu kimi sair oruc tutub, g\u00fcn \u0259snas\u0131nda Ramazan oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u0259, g\u0259r\u0259k Ramazan ay\u0131n\u0131n orucunu niyy\u0259t etsin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1579:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r, Ramazan ay\u0131n\u0131n orucu kimi vacib olan m\u00fc\u0259yy\u0259n bir orucda, orucunu batil etm\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcdd\u0259 olsa v\u0259 ya orucunu batil etm\u0259k niyy\u0259tini ets\u0259, orucu batil olur. G\u0259r\u0259k yeyib i\u00e7m\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinsin, sonra da q\u0259zas\u0131n\u0131 tutsun. Etdiyi q\u0259stind\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u00f6vb\u0259 etm\u0259sin\u0259 v\u0259 orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n etm\u0259m\u0259sin\u0259 baxmayaraq (orucu batil olur).<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1581: <\/strong><\/span>Doqquz \u015fey orucu batil edir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">1-Yem\u0259k v\u0259 i\u00e7m\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">2-Cima.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">3-\u0130stimna; y\u0259ni \u00f6z\u00fc il\u0259 m\u0259ninin xaric olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan bir i\u015f g\u00f6rs\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">4-Allah, Pey\u011f\u0259mb\u0259r (<em>s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m<\/em>) v\u0259 onun cani\u015finl\u0259rinin (<em>\u0259l\u0259yhimus-s\u0259lam<\/em>) ad\u0131ndan yalan dem\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">5-Q\u0259liz tozu bo\u011faza \u00e7atd\u0131rmaq.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">6-Ehtiyat-vacib\u0259 \u0259sas\u0259n ba\u015f\u0131n h\u0259r yerini suya bat\u0131rmaq.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">7-S\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259r c\u0259nab\u0259t, heyz v\u0259 nifas hal\u0131nda qalmaq.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">8-Ax\u0131c\u0131 (maye) \u015feyl\u0259rl\u0259 imal\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">9-Qusmaq.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1582: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs q\u0259sd\u0259n bir \u015fey yes\u0259 v\u0259 ya i\u00e7s\u0259, orucu batil olur. \u0130st\u0259r ad\u0259t\u0259n yeyilib-i\u00e7il\u0259nl\u0259rd\u0259n olsun (\u00e7\u00f6r\u0259k v\u0259 su kimi), ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ad\u0259t olmas\u0131n (torpaq, a\u011fac\u0131n \u015fir\u0259si kimi); ist\u0259r az olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00e7ox. H\u0259tta, \u0259g\u0259r di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131n\u0131n suyu il\u0259 isladaraq a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131xarsa v\u0259 yenid\u0259n a\u011fz\u0131na qoyaraq onun r\u00fctub\u0259tini udsa, orucu batil olur. Amma f\u0131r\u00e7an\u0131n r\u00fctub\u0259ti, a\u011fz\u0131n\u0131n suyunda ona, a\u011f\u0131z suyundan say\u0131lmayan r\u00fctub\u0259t deyilm\u0259y\u0259c\u0259k \u015f\u0259kild\u0259 aradan gets\u0259, (batil etmir).<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1583: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs yem\u0259k \u0259snas\u0131nda s\u00fcbh\u00fcn a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fs\u0259, a\u011fz\u0131ndak\u0131 tik\u0259l\u0259ri \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r q\u0259sd\u0259n udsa, orucu batildir v\u0259 sonrak\u0131 deyl\u0259c\u0259k g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n k\u0259ffar\u0259 d\u0259 vacibdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1584: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs s\u0259hv\u0259n bir \u015fey yes\u0259 v\u0259 ya i\u00e7s\u0259, orucu batil olmaz.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1586: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc olan \u015f\u0259xs, di\u015finin dibind\u0259 qalan \u015feyi bil\u0259r\u0259kd\u0259n udsa, orucu batil olar.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1588:<\/span> <\/strong>A\u011f\u0131z suyunu udmaq, h\u0259tta \u0259g\u0259r tur\u015fluq v\u0259 s.-ni x\u0259yala g\u0259tirm\u0259kl\u0259 a\u011f\u0131za y\u0131\u011f\u0131lsa da, orucu batil etmir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1591: <\/strong><\/span>U\u015faqlar v\u0259 ya qu\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259yi \u00e7eyn\u0259m\u0259k, yem\u0259yin dad\u0131na baxmaq v\u0259 bunun kimi i\u015fl\u0259rd\u0259 ki, ad\u0259t\u0259n bo\u011faza \u00e7atmay\u0131r, t\u0259sad\u00fcf\u0259n bo\u011faza \u00e7atsa da, oruc batil etmir. Amma insan \u0259vv\u0259ld\u0259n onun, bo\u011faza \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 bils\u0259, orucu batil olur. Onun q\u0259zas\u0131n\u0131 tutmal\u0131d\u0131r, k\u0259ffar\u0259 d\u0259 verm\u0259lidir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1593<\/strong><strong>:<\/strong><\/span> Cima, orucu batil edir. (H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, x\u00fctn\u0259y\u0259d\u0259k daxil olub v\u0259 m\u0259ni xaric olmas\u0131n).<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1596<\/strong><strong>:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs oruc oldu\u011funu unudub cima ets\u0259 v\u0259 ya ixtiyars\u0131z onun il\u0259 cima ets\u0259l\u0259r, orucu batil olmaz. Amma cima \u0259snas\u0131nda yad\u0131na d\u00fc\u015fs\u0259, yaxud daha bu i\u015f\u0259 m\u0259cbur olmasa, g\u0259r\u0259k d\u0259rhal cima hal\u0131ndan xaric olsun; \u0259g\u0259r xaric olmasa, orucu batildir. H\u0259m\u00e7inin qorxusundan cima ets\u0259 orucu batil olur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1597: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs istimna ets\u0259, y\u0259ni \u00f6z\u00fc il\u0259 m\u0259ninin xaric olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan bir i\u015f g\u00f6rs\u0259, orucu batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1598:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r m\u0259ni ixtiyars\u0131z olaraq g\u0259ls\u0259, oruc batil deyil. Lakin bir i\u015f g\u00f6rs\u0259 v\u0259 m\u0259ni ixtiyars\u0131z xaric olsa, orucu batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1605:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs Allah, Pey\u011f\u0259mb\u0259r <em>(s)<\/em> v\u0259 o h\u0259zr\u0259tin cani\u015finl\u0259rinin <em>(\u0259)<\/em> ad\u0131ndan dem\u0259k, yazmaq, i\u015far\u0259 etm\u0259k v\u0259 s. kimi vasit\u0259l\u0259rl\u0259 yalan des\u0259, h\u0259tta \u0259g\u0259r d\u0259rhal \u201cyalan deyir\u0259m\u201d des\u0259 v\u0259 ya t\u00f6vb\u0259 ets\u0259 d\u0259, ehtiyata \u0259sas\u0259n orucu batildir. H\u0259zr\u0259t Z\u0259hra <em>(\u0259),<\/em> dig\u0259r pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n cani\u015finl\u0259ri d\u0259 bu h\u00f6kmd\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1612:<\/span> <\/strong>Qat\u0131 tozu bo\u011faza \u00e7atd\u0131rmaq (b\u00f6\u011fazda \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc olarsa) orucu batil edir. \u0130st\u0259r un kimi yeyilm\u0259si halal olan bir \u015feyin tozu olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 torpaq kimi yeyilm\u0259si haram olan \u015feyin tozu olsun.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1613:<\/span> <\/strong>K\u00fcl\u0259k vasit\u0259si il\u0259 qat\u0131 toz yaranarsa v\u0259 insan bildiyi halda, qorumasa v\u0259 bo\u011faz\u0131na gets\u0259, (ke\u00e7\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u015f\u0259rh olundu\u011fu kimi ) orucu batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1614: <\/strong><\/span>Ehtiyat-vacib budur ki, oruc tutan, siqaret, t\u0259nb\u0259ki t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fc v\u0259 bu kimi \u015feyl\u0259ri bo\u011faza \u00e7atd\u0131rmas\u0131n. Amma hamam buxar olsada, hamama getm\u0259yin eybi yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1617: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs ba\u015f\u0131n\u0131n h\u0259r yerini q\u0259sd\u0259n suya bat\u0131rsa, h\u0259tta b\u0259d\u0259ni sudan \u00e7\u00f6ld\u0259 olsa da, ehtiyat-vacib\u0259 g\u00f6r\u0259, orucu batil olur. Amma b\u0259d\u0259ninin ham\u0131s\u0131 suyun alt\u0131nda, ba\u015f\u0131n\u0131n bir q\u0259d\u0259ri is\u0259 \u00e7\u00f6ld\u0259 olsa, oruc batil olmaz.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1620: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r ba\u015f\u0131n ham\u0131s\u0131 suyun alt\u0131na batsa, amma t\u00fckl\u0259rin bir miqdar\u0131 \u00e7\u00f6ld\u0259 qalsa, oruc batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1622: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs ixtiyars\u0131z olaraq suya d\u00fc\u015fs\u0259 v\u0259 ba\u015f\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259 suya batsa; yaxud oruc oldu\u011funu unudub ba\u015f\u0131n\u0131 suya bat\u0131rsa, orucu batil olmaz.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1628:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r c\u00fcnub \u015f\u0259xs, Ramazan ay\u0131nda v\u0259 ya onun q\u0259zas\u0131nda, q\u0259sd\u0259n s\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259r q\u00fcsl etm\u0259s\u0259, yaxud v\u0259zif\u0259si t\u0259y\u0259mm\u00fcm oldu\u011fu halda q\u0259sd\u0259n t\u0259y\u0259mm\u00fcm etm\u0259s\u0259, orucu batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1630:<\/strong><\/span> Ramazan ay\u0131nda c\u00fcnub olan \u015f\u0259xs oruc tutmaq ist\u0259s\u0259 q\u0259sd\u0259n q\u00fcsl etm\u0259s\u0259 v\u0259 vaxt\u0131 azalsa, g\u0259r\u0259k t\u0259y\u0259mm\u00fcm edib oruc tutsun. Orucu s\u0259hihdir, q\u0259zas\u0131 da yoxdur. Amma q\u00fcslu t\u0259xir\u0259 salmas\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00fcnah etmi\u015fdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1634: <\/strong><\/span>Bir \u015f\u0259xs, Ramazan ay\u0131n\u0131n gec\u0259sind\u0259 c\u00fcnub olsa v\u0259 yataca\u011f\u0131 halda s\u00fcbh\u0259 q\u0259d\u0259r oyana bilm\u0259y\u0259c\u0259yini bils\u0259, yatmaq ona haramd\u0131r g\u0259r\u0259k yatmas\u0131n. \u018fg\u0259r yatsa v\u0259 s\u00fcbh\u0259 q\u0259d\u0259r oyanmasa, orucu batildir. Q\u0259za v\u0259 k\u0259ffar\u0259 d\u0259 vacibdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1654: <\/strong><\/span>Maye \u015feyl\u0259rl\u0259 imal\u0259 etm\u0259k, h\u0259tta m\u0259cburiyy\u0259t \u00fcz\u00fcnd\u0259n v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn olsa da, orucu batil edir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1655:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs q\u0259sd\u0259n qussa, h\u0259tta x\u0259st\u0259lik v\u0259 s. s\u0259b\u0259b \u00fcz\u00fcnd\u0259n qusma\u011fa na\u00e7ar olsa, orucu batildir. Amma s\u0259hv\u0259n, yaxud ixtiyars\u0131z olaraq qussa, eybi yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1661: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r g\u0259yirs\u0259 v\u0259 ixtiyars\u0131z olaraq bir \u015fey bo\u011faz\u0131na v\u0259 ya a\u011fz\u0131na g\u0259ls\u0259, onu \u00e7\u00f6l\u0259 t\u00f6km\u0259lidir. \u018fg\u0259r ixtiyars\u0131z olaraq udulsa, orucu s\u0259hihdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1666:<\/strong><\/span> Bir ne\u00e7\u0259 \u015fey oruc tutana m\u0259kruhdur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">1-G\u00f6z\u0259 d\u0259rman t\u00f6km\u0259k, s\u00fcrm\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k (\u0259g\u0259r dad\u0131, iyi bo\u011faza \u00e7atarsa).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">2-Z\u0259ifliy\u0259 s\u0259b\u0259b olan i\u015f g\u00f6rm\u0259k (qan almaq, hamama getm\u0259k kimi).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">3-Burunotu \u00e7\u0259km\u0259k (\u0259g\u0259r bo\u011faza \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259s\u0259; amma \u0259g\u0259r bils\u0259, caiz deyildir).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">4-\u018ftirli g\u00fcll\u0259ri, bitkil\u0259ri iyl\u0259m\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">5-Qad\u0131n\u0131n suda oturmas\u0131.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">6-Qeyri-maye \u015feyl\u0259rl\u0259 imal\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">7-B\u0259d\u0259nd\u0259ki paltarlar\u0131 islatmaq.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">8-Di\u015f \u00e7\u0259kdirm\u0259k v\u0259 a\u011f\u0131zdan qan g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">9-Ya\u015f \u00e7ubuqdan di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131 kimi istifad\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">10-M\u0259nas\u0131z yer\u0259 su v\u0259 ya bir \u015feyi a\u011f\u0131za qoymaq. H\u0259m\u00e7inin, insan m\u0259ninin \u00e7\u00f6l\u0259 g\u0259lm\u0259si q\u0259sdi olmadan \u00f6z h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ps\u0259, yaxud \u015f\u0259hv\u0259tini t\u0259hrik ed\u0259n bir i\u015f g\u00f6rs\u0259; Amma m\u0259ninin \u00e7\u00f6l\u0259 g\u0259lm\u0259si q\u0259sdi il\u0259 olsa, orucu batildir.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>Oucun q<\/em><em>\u0259zas\u0131 v\u0259 k\u0259ffar\u0259si vacib olan yerl\u0259<\/em><em>r<\/em><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1667: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs Ramazan ay\u0131n\u0131n orucunda q\u0259sd\u0259n ba\u015f\u0131n\u0131 suya salsa yaxud Allah v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 yalan nisb\u0259t vers\u0259 v\u0259 ya \u0259g\u0259r gec\u0259 c\u00fcnub olub 1639-cu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 deyildiyi kimi, oyan\u0131b ikinci d\u0259f\u0259 yatsa v\u0259 s\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259r oyanmasa, t\u0259kc\u0259 o g\u00fcn\u00fcn orucunu tutmal\u0131d\u0131r. Amma bunlardan ba\u015fqa, orucu batil ed\u0259n sair i\u015fl\u0259ri q\u0259sd\u0259n ets\u0259, o i\u015fin orucu batil etdiyini bils\u0259 v\u0259 ya o i\u015fin istimna kimi haram oldu\u011funu bils\u0259 amma orucu batil etdiyini bilm\u0259s\u0259 h\u0259m q\u0259za, h\u0259m d\u0259 k\u0259ffar\u0259 vacibdir. Ehtiyat-vacib\u0259 \u0259sas\u0259n bu h\u00f6km qusmaq v\u0259 maye \u015feyl\u0259rl\u0259 imal\u0259 etm\u0259kd\u0259 d\u0259 icra olunur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1668:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259ni bilm\u0259m\u0259zlik \u00fcz\u00fcnd\u0259n orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n birini ets\u0259, bu halda m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rdis\u0259, ehtiyat-m\u00fcst\u0259h\u0259b g\u00f6r\u0259 k\u0259ffar\u0259 verm\u0259lidir. \u018fg\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00f6yr\u0259n\u0259 bilm\u0259zdis\u0259 onun k\u0259ffar\u0259 verm\u0259si laz\u0131m deyil.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1669: <\/strong><\/span>Ramazan ay\u0131n\u0131n orucunun k\u0259ffar\u0259si vacib olan bir \u015f\u0259xs, bir qul azad etm\u0259li v\u0259 ya sonrak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 deyil\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f\u0259 uy\u011fun olaraq iki ay oruc tutmal\u0131, yaxud da 60 f\u0259qiri doyuzdurmal\u0131, yaxud onlar\u0131n h\u0259r birin\u0259 bir m\u00fcdd t\u0259qrib\u0259n 10 sir t\u0259qrib\u0259n 750 qram t\u0259am, y\u0259ni bu\u011fda, arpa v\u0259 bu kimi \u015feyl\u0259r versin. \u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs \u00fc\u00e7\u00fcn bunlar m\u00fcmk\u00fcn olmasa, ehtiyat-vacib budur ki, on s\u0259kkiz g\u00fcn ard\u0131c\u0131l oruc tutsun v\u0259 ya m\u00fcmk\u00fcn olan miqdarda, f\u0259qir\u0259 t\u0259am versin. \u018fg\u0259r oruc tuta bilm\u0259s\u0259 v\u0259 yaxud bir ne\u00e7\u0259 m\u00fcd t\u0259am ver\u0259 bilm\u0259s\u0259, g\u0259r\u0259k isti\u011ffar etsin. H\u0259tta bir d\u0259f\u0259 \u201c\u0259st\u0259\u011ffirullah\u201d dem\u0259kl\u0259 d\u0259 olsa, isti\u011ffar etm\u0259lidir, h\u0259r vaxt imkan\u0131 olsa, k\u0259ffar\u0259ni versin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1670: <\/strong><\/span>Ramazan ay\u0131n\u0131n iki ay k\u0259ffar\u0259sini tutmaq ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xs, g\u0259r\u0259k bir ay\u0131 b\u00fct\u00fcn v\u0259 sonrak\u0131 ay\u0131n bir g\u00fcn\u00fcn\u00fc ard\u0131c\u0131l tutsun. \u018fg\u0259r onun davam\u0131 ard\u0131c\u0131l olmasa, eybi yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>Oucun t\u0259kc\u0259 q\u0259zas\u0131 vacib olan yerl\u0259r<\/em><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1697: <\/strong><\/span>Bir ne\u00e7\u0259 halda orucun t\u0259kc\u0259 q\u0259zas\u0131 vacib olur v\u0259 k\u0259ffar\u0259 vacib deyil:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">1-Oruc tutan \u015f\u0259xs, Ramazan ay\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcnd\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n ba\u015f\u0131n\u0131 suya bat\u0131rarsa v\u0259 ya Allah v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 yalan nisb\u0259t ver\u0259rs\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">2-\u018fg\u0259r Ramazan ay\u0131n\u0131n gec\u0259sind\u0259 cunub olub, 1639-cu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 deyildiyi kimi, s\u00fcbh azan\u0131na q\u0259d\u0259r ikinci v\u0259 ya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yuxudan oyanmasa.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">3-Orucu batil ed\u0259n \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n g\u00f6rm\u0259s\u0259, amma oruc niyy\u0259ti etm\u0259s\u0259 v\u0259 ya riya ets\u0259, yaxud oruc olmamas\u0131n\u0131 q\u0259sd ets\u0259; yaxud da orucu batil ed\u0259n bir \u015feyi niyy\u0259t ets\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">4-Ramazan ay\u0131nda c\u0259nab\u0259t q\u00fcsl\u00fcnu unudub bir v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn c\u0259nab\u0259tli halda oruc tutsa.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">5-Ramazan ay\u0131nda s\u00fcbh\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131b-a\u00e7\u0131lmamas\u0131n\u0131 t\u0259hqiq etm\u0259d\u0259n, orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n ets\u0259 v\u0259 sonradan s\u00fcbh oldu\u011fu m\u0259lum olsa; h\u0259m\u00e7inin, \u0259g\u0259r t\u0259hqiq etdikd\u0259n sonra, s\u00fcbh olmas\u0131n\u0131 g\u00fcman etdiyi halda, orucu batil ed\u0259n bir i\u015f g\u00f6rs\u0259, sonra s\u00fcbh olmas\u0131 m\u0259lum olsa, o g\u00fcn\u00fcn q\u0259zas\u0131 ona vacibdir. \u018fg\u0259r t\u0259hqiq etdikd\u0259n sonra, s\u00fcbh olub-olmamas\u0131nda \u015f\u0259kk ets\u0259 v\u0259 orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n g\u00f6rs\u0259, sonra da s\u00fcbh olmas\u0131 m\u0259lum olsa, g\u0259r\u0259k o g\u00fcn\u00fcn q\u0259zas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirsin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">6-Bir \u015f\u0259xs s\u00fcbh\u00fcn a\u00e7\u0131lmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259r vers\u0259 v\u0259 ba\u015fqas\u0131 da onun dediyin\u0259 \u0259sas\u0259n, orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n g\u00f6rs\u0259, sonradan s\u00fcbh\u00fcn daxil oldu\u011fu m\u0259lum olsa.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">7-Bir \u015f\u0259xs \u201cs\u00fcbh olmu\u015fdur\u201d des\u0259 v\u0259 insan onun s\u00f6z\u00fcn\u0259 y\u0259qini olmasa, yaxud zarafat etdiyini g\u00fcman ed\u0259r\u0259k orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n ets\u0259 v\u0259 sonra s\u00fcbh\u00fcn a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olsa.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">8-Kor v\u0259 s. kimi \u015f\u0259xsl\u0259r, ba\u015fqa \u015f\u0259xsin dediyin\u0259 istinad ed\u0259r\u0259k iftar ets\u0259 v\u0259 sonradan h\u0259l\u0259 iftar vaxt\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olsa.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">9-Bir \u015f\u0259xs, a\u00e7\u0131q havada qaranl\u0131q s\u0259b\u0259bi il\u0259 m\u0259\u011frib olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin edib iftar ets\u0259, sonradan m\u0259\u011frib olmamas\u0131 m\u0259lum olsa; amma buludlu havada m\u0259\u011frib olmas\u0131n\u0131 g\u00fcman ed\u0259r\u0259k iftar\u0131n\u0131 a\u00e7sa v\u0259 sonradan m\u0259\u011frib olmad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olsa, q\u0259zas\u0131 laz\u0131m deyildir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">10-S\u0259rinl\u0259m\u0259k v\u0259 ya he\u00e7 bir s\u0259b\u0259b olmadan suyu a\u011fz\u0131nda qar-qara ets\u0259 v\u0259 ixtiyars\u0131z olaraq udsa, ehtiyata \u0259sas\u0259n q\u0259zas\u0131n\u0131 tutmal\u0131d\u0131r; amma oruc oldu\u011funu unudub suyu udsa, yaxud d\u0259st\u0259maz \u00fc\u00e7\u00fcn suyu m\u0259zm\u0259z\u0259 ed\u0259nd\u0259, ixtiyars\u0131z olaraq udsa, onun q\u0259zas\u0131 vacib deyil.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">11- Bir k\u0259s ikrah, z\u0259rur\u0259t v\u0259 ya t\u0259qiyy\u0259 \u00fcz\u00fcnd\u0259n iftar ets\u0259.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>ORUCU BAT\u0130L ED\u018fN \u0130\u015eL\u018fRD\u018fN \u00c7\u018fK\u0130NM\u018fY\u0130N M\u00dcST\u018fH\u018fB OLDU\u011eU YERL\u018fR<\/em><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1758: <\/strong><\/span>Alt\u0131 n\u0259f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Ramazan ay\u0131nda oruc tutmamalar\u0131na baxmayaraq, m\u00fcst\u0259h\u0259bdir ki, orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinsinl\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">1-S\u0259f\u0259rd\u0259 orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n g\u00f6r\u00fcb z\u00f6hrd\u0259n qabaq v\u0259t\u0259nin\u0259 v\u0259 ya 10 g\u00fcn qalmaq ist\u0259diyi yer\u0259 \u00e7atan \u015f\u0259xs.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">2-Z\u00f6hrd\u0259n sonra v\u0259t\u0259nin\u0259, yaxud 10 g\u00fcn qalmaq ist\u0259diyi yer\u0259 \u00e7atan m\u00fcsafir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">3-Z\u00f6hrd\u0259n qabaq sa\u011falan v\u0259 orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n birini g\u00f6r\u0259n x\u0259st\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">4-Z\u00f6hrd\u0259n sonra sa\u011falan x\u0259st\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">5-G\u00fcn \u0259snas\u0131nda heyz v\u0259 ya nifas qan\u0131ndan pak olan qad\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">6-Kafir g\u00fcnortadan sonra v\u0259 ya g\u00fcnortadan qabaq m\u00fcs\u0259lman olsa, m\u00fcs\u0259lman olmam\u0131\u015fdan qabaq orucu batil ed\u0259n \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n ets\u0259. Amma g\u00fcnortadan qabaq kafir m\u00fcs\u0259lman olsa v\u0259 orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n etm\u0259zs\u0259 ehtiyat-vacib budur ki, oruc niyy\u0259ti etsin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259: 1759<\/span> <\/strong>M\u00fcst\u0259h\u0259bdir ki, oruc tutan \u015f\u0259xs, m\u0259\u011frib v\u0259 i\u015fa namaz\u0131n\u0131 iftardan qabaq q\u0131ls\u0131n. Amma bir \u015f\u0259xs onu g\u00f6zl\u0259yirs\u0259, yaxud yem\u0259y\u0259 daha \u00e7ox meyli varsa v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u00fczuri-q\u0259lb il\u0259 namaz q\u0131la bilm\u0259zs\u0259, yax\u015f\u0131 olar ki, \u0259vv\u0259l iftar etsin. Sonra, m\u00fcmk\u00fcn olduqca, namaz\u0131 onun f\u0259zil\u0259tli vaxt\u0131nda q\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<hr \/>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>Oruc vacib olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r<\/strong><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1734:<\/span> <\/strong>\u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs, qocal\u0131q s\u0259b\u0259bi il\u0259 oruc tuta bilm\u0259s\u0259, yaxud ona m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli olsa, oruc ona vacib deyil. Amma ikinci halda, (m\u0259\u015f\u0259qq\u0259ti olan halda) h\u0259r g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u00fcdd t\u0259am (t\u0259qrib\u0259n 750 qram) bu\u011fda, arpa v\u0259 bu kimi \u015feyl\u0259r f\u0259qir\u0259 verm\u0259lidir. Ehtiyata \u0259sas\u0259n birini sur\u0259td\u0259 s\u0259 k\u0259ffar\u0259 versin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1735: <\/strong><\/span>Qocal\u0131q s\u0259b\u0259bi il\u0259 oruc tuta bilm\u0259y\u0259n bir \u015f\u0259xs, Ramazan ay\u0131ndan sonra oruc tuta bil\u0259rs\u0259, ehtiyat-m\u00fcst\u0259h\u0259b budur ki, g\u0259r\u0259k tutmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u0259rin q\u0259zas\u0131n\u0131 tutsun.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1736:<\/strong><\/span> \u00c7ox susamaq x\u0259st\u0259liyi olan v\u0259 bu susuzlu\u011fa d\u00f6z\u0259 bilm\u0259y\u0259n\u0259 v\u0259 ya (buna d\u00f6zm\u0259k) m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli olarsa, oruc tutmaq ona vacib deyil. Amma ikinci halda (m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli olan halda) h\u0259r g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn bir m\u00fcdd t\u0259am f\u0259qir\u0259 verm\u0259lidir. Ehtiyat-m\u00fcst\u0259h\u0259b budur ki, ehtiyac\u0131 oldu\u011fu miqdardan art\u0131q su i\u00e7m\u0259sin. \u018fg\u0259r sonradan oruc tuta bil\u0259rs\u0259, tutmad\u0131qlar\u0131n\u0131n q\u0259zas\u0131n\u0131 tutmas\u0131 m\u00fcst\u0259h\u0259bdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1723:<\/span> <\/strong>D\u00f6rd r\u0259k\u0259tli namazlar\u0131 s\u0259f\u0259rd\u0259 iki r\u0259k\u0259t q\u0131lmal\u0131 olan m\u00fcsafir, oruc tutmamal\u0131d\u0131r. Amma namaz\u0131n\u0131 b\u00fct\u00f6v q\u0131lan m\u00fcsafir; m\u0259s\u0259l\u0259n: i\u015fi s\u0259f\u0259r olan, yaxud s\u0259f\u0259ri haram olan \u015f\u0259xs s\u0259f\u0259rd\u0259 orucunu tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1724:<\/span> <\/strong>Ramazan ay\u0131nda s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xma\u011f\u0131n eybi yoxdur. Amma orucdan boyun qa\u00e7\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259r etm\u0259k m\u0259kruhdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1730: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r oruc tutan \u015f\u0259xs, z\u00f6hrd\u0259n sonra s\u0259f\u0259r ets\u0259, orucunu ax\u0131ra \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r z\u00f6hrd\u0259n qabaq s\u0259f\u0259r ets\u0259, t\u0259r\u0259xx\u00fcs h\u0259ddin\u0259 \u00e7atanda, \u00f6z orucunu batil etm\u0259lidir. \u018fg\u0259r o h\u0259dd\u0259 \u00e7atmam\u0131\u015fdan qabaq batil ets\u0259, k\u0259ffar\u0259 ona vacib olur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1731:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r m\u00fcsafir, z\u00f6hrd\u0259n qabaq \u00f6z v\u0259t\u0259nin\u0259, yaxud 10 g\u00fcn qalmaq ist\u0259diyi yer\u0259 \u00e7atsa, bu halda orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n g\u00f6rm\u0259yibs\u0259, o g\u00fcn\u00fc oruc tutmal\u0131d\u0131r; \u0259g\u0259r orucu batil ed\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n birini edibs\u0259, o g\u00fcn\u00fcn orucu ona vacib deyil. \u0130st\u0259r f\u0259crd\u0259n \u0259vv\u0259l s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xs\u0131n ist\u0259rs\u0259d\u0259 oruc tutub s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xs\u0131n sonra \u00f6z v\u0259t\u0259nin\u0259 v\u0259 ya on g\u00fcn qalmaq ist\u0259diyi yer\u0259 \u00e7ats\u0131n, bunlar aras\u0131nda he\u00e7 bir f\u0259rq yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1732:<\/strong> <\/span>\u018fg\u0259r m\u00fcsafir z\u00f6hrd\u0259n sonra v\u0259t\u0259nin\u0259, yaxud 10 g\u00fcn qalmaq ist\u0259diyi yer\u0259 \u00e7atsa, g\u0259r\u0259k o g\u00fcn\u00fc oruc tutmas\u0131n. Bu v\u0259 bundan qabaqk\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 milak h\u0259ddi-t\u0259r\u0259xx\u00fcs deil milak \u015f\u0259h\u0259rin \u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1999:<\/strong><\/span> Fitr bayram\u0131 gec\u0259sinin q\u00fcrubunda bali\u011f, aqil\u00a0 v\u0259 f\u0259qir olmayan \u015f\u0259xs, \u00f6z\u00fc v\u0259 onun \u00e7\u00f6r\u0259k yey\u0259nl\u0259ri say\u0131lan h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu\u011fda, arpa, xurma, ki\u015fmi\u015f, d\u00fcy\u00fc, qar\u011f\u0131dal\u0131 v\u0259 s. kimi \u015feyl\u0259rd\u0259n bir sa (T\u0259qrib\u0259n 3 kq) m\u00fcst\u0259h\u0259qq\u0259 verm\u0259lidir. \u018fg\u0259r bunlardan h\u0259r hans\u0131n\u0131n pulunu vers\u0259, kifay\u0259tdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2000: <\/strong><\/span>\u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 ail\u0259sinin illik qazanc\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259s\u0259 v\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bir \u015f\u0259xs olmazsa f\u0259qirdir v\u0259 fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 verm\u0259k ona vacib deyil.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2001:<\/strong><\/span> H\u0259r \u015f\u0259xs, Fitr bayram\u0131 gec\u0259sind\u0259 q\u00fcrub vaxt\u0131, g\u0259r\u0259k onun \u00e7\u00f6r\u0259k yey\u0259nl\u0259ri hesab olunanlar\u0131n fitr\u0259sini versin; ist\u0259r b\u00f6y\u00fck olsunlar, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ki\u00e7ik; ist\u0259r m\u00fcs\u0259lman olsunlar ist\u0259rs\u0259 d\u0259 kafir; ist\u0259r onlar\u0131n x\u0259rcl\u0259ri o \u015f\u0259xs\u0259 vacib olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 olmas\u0131n; ist\u0259r \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rd\u0259.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2013: <\/strong><\/span>Fitr\u0259sini ba\u015fqas\u0131 verm\u0259li olan bir \u015f\u0259xsin, \u00f6z fitr\u0259sini verm\u0259si vacib deyil. H\u0259tta verm\u0259si, d\u00fczg\u00fcn deyil.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2032<\/strong><strong>:<\/strong><\/span> \u0130nsan fitr\u0259 z\u0259kat\u0131n\u0131 q\u00fcrb\u0259t q\u0259sdi il\u0259, y\u0259ni Allah-t\u0259alan\u0131n \u0259mrini yerin\u0259 yetirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 verm\u0259lidir. Onu verdiyi vaxt, fitr\u0259 niyy\u0259ti etm\u0259lidir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2033<\/strong><strong>:<\/strong><\/span> \u018fg\u0259r m\u00fcbar\u0259k Ramazan ay\u0131ndan qabaq fitr\u0259ni vers\u0259, s\u0259hih deyil. Ehtiyat-vacib budur ki, Ramazan ay\u0131nda da fitr\u0259ni verm\u0259sinl\u0259r. Amma Ramazandan \u0259vv\u0259l, yaxud Ramazan ay\u0131nda f\u0259qir\u0259 borc vers\u0259 v\u0259 fitr\u0259 vacib olandan sonra \u00f6z borcunu fitr\u0259d\u0259n hesab ets\u0259, mane\u0259si yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2037<\/strong><strong>:<\/strong><\/span> Fitr\u0259 z\u0259kat\u0131n\u0131n vacib vaxt\u0131, fitr bayram\u0131 gec\u0259sinin \u0259vv\u0259lind\u0259n o g\u00fcn\u00fcn g\u00fcnortas\u0131na q\u0259d\u0259rdir. Amma ehtiyat-vacib budur ki, fitr\u0259ni ay\u0131rmaq v\u0259 verm\u0259k g\u0259r\u0259k f\u0259crd\u0259n sonra olsun. H\u0259m\u00e7inin fitr bayram\u0131n\u0131n namaz\u0131n\u0131 q\u0131lan \u015f\u0259xs g\u0259r\u0259k fitr\u0259ni namazdan qabaq ay\u0131rs\u0131n.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259<strong> 2040<\/strong><strong>:<\/strong> <\/span>\u018fg\u0259r fitr\u0259ni ay\u0131r\u0131b bir t\u0259r\u0259f\u0259 qoysa, onu \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcb yerin\u0259 ba\u015fqa mal qoya bilm\u0259z.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 2022: <\/strong><\/span>Fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 ehtiyat-vacib\u0259 \u0259sas\u0259n, yaln\u0131z f\u0259qir\u0259 verilm\u0259lidir. M\u0259qs\u0259d budur ki, fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 mal z\u0259kat\u0131na m\u00fcst\u0259h\u0259qq olanlar\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259m ed\u0259n \u015fi\u0259 f\u0259qirl\u0259r\u0259 verilm\u0259lidir. Amma \u0259g\u0259r onun \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u015fi\u0259 f\u0259qir yoxdursa, ba\u015fqa m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n f\u0259qirl\u0259rin\u0259 d\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Amma h\u0259r t\u0259qdird\u0259 g\u0259r\u0259k nasibiy\u0259 (\u018fhli-Beytl\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nlik ed\u0259n\u0259) verilm\u0259sin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1525: <\/strong><\/span>Fitr v\u0259 Qurban bayram\u0131 namazlar\u0131 \u0130mam\u0131n <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> haz\u0131r oldu\u011fu vaxt vacibdir v\u0259 camaatla q\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130mam\u0131n <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> qaib oldu\u011fu (bizim z\u0259man\u0259mizd\u0259) is\u0259 m\u00fcst\u0259h\u0259bdir. Onu camaatla da, f\u00fcrada da q\u0131lmaq olar.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1526: <\/strong><\/span>Fitr v\u0259 Qurban bayram\u0131 namazlar\u0131n\u0131n vaxt\u0131, g\u00fcn \u00e7\u0131xan vaxtdan z\u00f6hr\u0259 q\u0259d\u0259rdir.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1527:<\/span> <\/strong>M\u00fcst\u0259h\u0259bdir ki, Qurban bayram\u0131 namaz\u0131n\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f qalxandan sonra q\u0131ls\u0131nlar; Fitr bayram\u0131nda is\u0259, m\u00fcst\u0259h\u0259bdir ki, g\u00fcn qalxandan sonra iftar edib fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 ver\u0259nd\u0259n v\u0259 yaxud ay\u0131randan sonra, bayram namaz\u0131 q\u0131ls\u0131nlar.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1535:<\/span> <\/strong>Fitr bayram\u0131n\u0131n gec\u0259si, m\u0259\u011frib v\u0259 i\u015fa namaz\u0131ndan sonra; bayram g\u00fcn\u00fc, s\u00fcbh namaz\u0131ndan sonra; h\u0259m\u00e7inin, Fitr bayram\u0131n\u0131n namaz\u0131ndan sonra, m\u00fcst\u0259h\u0259bidir ki, bu t\u0259kbirl\u0259ri desinl\u0259r:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fllahu \u0259kb\u0259ru \u018fllahu \u0259kb\u0259ru la ilah\u0259 ill\u0259llahu v\u0259llahu \u0259kb\u0259ru \u0259llahu \u0259kb\u0259ru v\u0259 lillahil h\u0259mdu \u0259lh\u0259mdu lillahi \u0259la ma h\u0259dana v\u0259 l\u0259hu\u015f-\u015fukru \u0259la ma \u0259vl\u0259yna.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1528: <\/strong><\/span>Fitr v\u0259 Qurban bayram\u0131 namazlar\u0131 iki r\u0259k\u0259tir. Birinci r\u0259k\u0259td\u0259, H\u0259md v\u0259 sur\u0259d\u0259n sonra be\u015f t\u0259kbir deyilm\u0259li, h\u0259r t\u0259kbird\u0259n sonra bir qunut tutulmal\u0131d\u0131r. Be\u015finci qunutdan sonra is\u0259, bir t\u0259kbir deyib r\u00fcku v\u0259 iki s\u0259cd\u0259ni yerin\u0259 yetirib aya\u011fa qalxmal\u0131, ikinci r\u0259k\u0259td\u0259 is\u0259 (H\u0259md v\u0259 sur\u0259d\u0259n sonra) d\u00f6rd t\u0259kbir deyilm\u0259li, h\u0259r t\u0259kbird\u0259n sonra qunut tutub be\u015finci t\u0259kbird\u0259n sonra r\u00fcku, s\u0259cd\u0259ni yerin\u0259 yetirib, t\u0259\u015f\u0259h\u00fcd v\u0259 namaz\u0131n salam\u0131n\u0131 desin.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><span style=\"color: #000080\"><strong>M\u0259s\u0259l\u0259 1531: <\/strong><\/span>Bayram namaz\u0131n\u0131n x\u00fcsusi sur\u0259si yoxdur. Amma daha yax\u015f\u0131 olar ki, birinci r\u0259k\u0259td\u0259 \u201c\u015e\u0259ms\u201d (91-ci sur\u0259), ikinci r\u0259k\u0259td\u0259 is\u0259 \u201c\u011ea\u015fiy\u0259\u201d sur\u0259sini (88-ci sur\u0259) oxunsunlar. Yaxud birinci r\u0259k\u0259td\u0259 \u201c\u018fla\u201d sur\u0259si (87-ci sur\u0259) v\u0259 ikinci r\u0259k\u0259td\u0259 is\u0259 \u201c\u015e\u0259ms\u201d sur\u0259sini oxunsunlar.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\"><strong><span style=\"color: #000080\">M\u0259s\u0259l\u0259 1529:<\/span> <\/strong>Fitr v\u0259 Qurban bayram\u0131 namazlar\u0131n\u0131n qunutunda h\u0259r dua oxunsa, kifay\u0259tdir. Amma daha yax\u015f\u0131 olar ki, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 dua oxunsun:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">&#8220;\u018fllahumm\u0259 \u0259hl\u0259l-kibriyai v\u0259l-\u0259z\u0259m\u0259h v\u0259 \u0259hl\u0259l-cudi v\u0259l-c\u0259b\u0259rut v\u0259 \u0259hl\u0259l-\u0259fvi v\u0259r-r\u0259hm\u0259h v\u0259 \u0259hl\u0259t-t\u0259qva v\u0259l-m\u0259\u011ffir\u0259h. \u018fs\u0259luk\u0259 bih\u0259qqi haz\u0259l-y\u0259vm \u0259ll\u0259zi c\u0259\u0259lt\u0259hu lil-muslimin\u0259 iyd\u0259n v\u0259 li-Muh\u0259mm\u0259din s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi zuxr\u0259n v\u0259 m\u0259ziyda, \u0259n tus\u0259lliy\u0259 \u0259la Muh\u0259mm\u0259din v\u0259 ali Muh\u0259mm\u0259d v\u0259 \u0259n tudxil\u0259ni fi kulli x\u0259yrin \u0259dx\u0259lt\u0259 fihi Muh\u0259mm\u0259d\u0259n v\u0259 al\u0259 Muh\u0259mm\u0259d v\u0259 \u0259n tuxric\u0259ni min kulli suin \u0259xr\u0259ct\u0259 minhu Muh\u0259mm\u0259d\u0259n v\u0259 al\u0259 Muh\u0259mm\u0259d, s\u0259l\u0259vatuk\u0259 \u0259l\u0259yhi v\u0259 \u0259l\u0259yhim. \u018fllahumm\u0259 inni \u0259s&#8217;\u0259luk\u0259 x\u0259yr\u0259 ma s\u0259\u0259l\u0259k\u0259 bihi ibaduk\u0259s-salihun\u0259 v\u0259 \u0259uzu bik\u0259 mimm\u0259s-t\u0259az\u0259 minhu ibaduk\u0259l-muxl\u0259sun.<\/p>\n<p>\u00ab\u0627\u064e\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0651\u064e \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u06a9\u0650\u0628\u0652\u0631\u0650\u06cc\u0627\u0621\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0639\u064e\u0638\u064e\u0645\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0623\u0647\u064e\u0644\u064e \u0627\u0644\u062c\u064f\u0648\u062f\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u062c\u064e\u0628\u064e\u0631\u064f\u0648\u062a\u0650 \u0648\u064e \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u0639\u064e\u0641\u0652\u0648\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u0642\u0652\u0648\u0649 \u0648\u064e \u0627\u0644\u0645\u064e\u063a\u0652\u0641\u0650\u0631\u064e\u0647\u0650 \u0623\u064e\u0633\u0652\u0623\u064e\u0644\u064f\u06a9\u064e \u0628\u0650\u062d\u064e\u0642\u0651\u0650 \u0647\u0630\u0627\u064e \u0627\u0644\u06cc\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u0649 \u062c\u064e\u0639\u064e\u0644\u0652\u062a\u064e\u0647\u064f \u0644\u0650\u0644\u0652\u0645\u064f\u0633\u0652\u0644\u0650\u0645\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0639\u0650\u06cc\u062f\u0627\u064b \u0648\u064e \u0644\u0650\u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0635\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0652\u0647\u0650 \u0648 \u0622\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0630\u064f\u062e\u0652\u0631\u0627\u064b \u0648\u064e \u0634\u064e\u0631\u064e\u0641\u0627\u064b \u0648\u064e \u06a9\u064e\u0631\u0627\u0645\u064e\u0647\u064b \u0648\u064e \u0645\u064e\u0632\u0650\u06cc\u062f\u0627\u064b \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064f\u0635\u064e\u0644\u0651\u0650\u06cc\u064e \u0639\u064e\u0644\u0649 \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0648 \u0622\u0644\u0650 \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0648\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064f\u062f\u0652\u062e\u0650\u0644\u064e\u0646\u0650\u06cc \u0641\u0650\u0649 \u06a9\u064f\u0644\u0651\u0650 \u062e\u064e\u06cc\u0652\u0631\u064d \u0623\u064e\u062f\u0652\u062e\u064e\u0644\u0652\u062a\u064e \u0641\u0650\u06cc\u0647\u0650 \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u0627\u064b \u0648\u064e \u0622\u0644\u064e \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0648\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064f\u062e\u0652\u0631\u0650\u062c\u064e\u0646\u0650\u0649 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u06a9\u064f\u0644\u0651\u0650 \u0633\u064f\u0648\u0621\u064d \u0623\u064e\u062e\u0652\u0631\u064e\u062c\u0652\u062a\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u0627\u064b\u0648\u064e \u0622\u0644\u064e \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0635\u064e\u0644\u064e\u0648\u0627\u062a\u064f\u06a9\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0652\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0652\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0623\u064e\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0651\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u0650\u0649 \u0623\u064e\u0633\u0652\u0623\u0621\u0644\u064f\u06a9\u064e \u062e\u064e\u06cc\u0652\u0631\u064e \u0645\u0627 \u0633\u064e\u0623\u064e\u0644\u064e\u06a9\u064e \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0639\u0650\u0628\u0627\u062f\u064f\u06a9\u064e \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0627\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e \u0648\u064e \u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u06a9\u064e \u0645\u0650\u0645\u0651\u0627\u064e \u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u0639\u0627\u0630\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f \u0639\u0650\u0628\u0627\u062f\u064f\u06a9\u064e \u0627\u0644\u0645\u064f\u062e\u0652\u0644\u064e\u0635\u064f\u0648\u0646\u064e\u00bb.<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ORUCUN H\u00d6KML\u018fR\u0130 Ay\u0131n \u0259vv\u0259linin s\u00fcbut oluma yollar\u0131 Ay\u0131n \u0259vv\u0259li be\u015f yolla s\u00fcbut olunur: 1-\u0130nsan\u0131n \u00f6z\u00fc ay\u0131 g\u00f6rs\u00fcn. 2-S\u00f6zl\u0259rind\u0259n y\u0259qin hasil olan bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r, adi g\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u201cAy\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u201d des\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin, y\u0259qinlik hasil olan h\u0259r \u015fey vast\u0259si il\u0259. 3-\u0130ki adil ki\u015fi, \u201cgec\u0259 ay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck\u201d dey\u0259 x\u0259b\u0259r vers\u0259l\u0259r, amma ay\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini bir-birinin \u0259ksin\u0259 dem\u0259sinl\u0259r. \u018fg\u0259r Ay\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":729,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[10,9],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":730,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions\/730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}