{"id":277,"date":"2018-07-23T15:14:20","date_gmt":"2018-07-23T11:14:20","guid":{"rendered":"http:\/\/duzduzani.ir\/az\/?page_id=277"},"modified":"2018-07-24T03:19:48","modified_gmt":"2018-07-23T23:19:48","slug":"islam-inanclari","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/islam-inanclari\/","title":{"rendered":"\u0130slam inanclar\u0131"},"content":{"rendered":"<section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\">[vc_text_separator title=&#8221;\u0130slam inanclar\u0131&#8221;]<div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\"><strong>\u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0650\u064a\u0645\u0650<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #008000\"><strong>\u0623\u064e\u0644\u0652\u062d\u064e\u0645\u0652\u062f\u064f \u0644\u0650\u0644\u0651\u0647\u0650 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u064e\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0635\u0644\u0627\u0629\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u0633\u0644\u0627\u0645\u064f \u0639\u064e\u0644\u0649 \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u0650\u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u0650\u0647\u0650 \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u062f\u064d \u0648\u064e\u0622\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0647\u0631\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e \u0644\u064e\u0639\u0652\u0646\u064e\u0629\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0639\u064e\u0644\u0649 \u0627\u064e\u0639\u0652\u062f\u0627\u0626\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0627\u064e\u062c\u0652\u0645\u064e\u0639\u064a\u0646\u064e \u0627\u0650\u0644\u0649 \u0642\u064a\u0627\u0645\u0650 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646<\/strong><\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\"><strong>\u0130SLAM D\u0130N\u0130N\u0130N V\u018f \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI<\/strong><\/h2>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section><section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row type_default valign_top\"><div class=\"vc_col-sm-12 wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_wrapper\"><div class=\"w-tabs layout_ver navpos_left navwidth_auto title_atleft style_default switch_click icon_chevron iconpos_right title_atleft\"><div class=\"w-tabs-list items_8\"><div class=\"w-tabs-list-h\"><a class=\"w-tabs-item active\" aria-controls=\"content-1532385323016-908e3ad7-8520\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\"> \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532385323179-9bc287df-0de3\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">ALLAH T\u018fKD\u0130R<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532386181721-b3e0c0de-8b3c\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">PEY\u011e\u018fMB\u018fRL\u0130K<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532386305658-d015df8d-76e5\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">M\u018fAD<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532386435349-838f98c1-b1d4\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">ALLAH AD\u0130LD\u0130R<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532386531059-aee2b115-2060\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">\u0130MAM\u018fT<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532387042861-df9cb5b2-41e5\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">Q\u0259dir-Xum<\/span><\/a><a class=\"w-tabs-item\" aria-controls=\"content-1532387163824-88b4447f-0bbe\" href=\"javascript:void(0);\"><span class=\"w-tabs-item-title\">Q\u0259dir-Xum x\u00fctb\u0259si<\/span><\/a><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-sections\"><div class=\"w-tabs-sections-h\"><div class=\"w-tabs-section active\" id=\"1532385323016-908e3ad7-8520\"><button aria-controls=\"content-1532385323016-908e3ad7-8520\" class=\"w-tabs-section-header active\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\"> \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532385323016-908e3ad7-8520\" aria-expanded=\"true\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h3 style=\"text-align: center\">\u0130SLAM D\u0130N\u0130N\u0130N V\u018f \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI<\/h3>\n<p dir=\"ltr\">M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130slam dininin \u00fc\u00e7 \u0259sas s\u00fctunu vard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>T\u00f6vhid (Allah t\u0259kdir).<\/li>\n<li>N\u00fcb\u00fcvv\u0259t (Pey\u011f\u0259mb\u0259rlik).<\/li>\n<li>M\u0259ad (\u00f6l\u00fcmd\u0259n sonra dirilm\u0259k).<\/li>\n<\/ol>\n<p dir=\"ltr\">Bu \u00fc\u00e7 \u0259sli v\u0259 \u0259qid\u0259ni b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar q\u0259bul edirl\u0259r. Bunlara \u00fcsulid-din deyilir. Amma \u0130mamiyy\u0259 m\u0259zh\u0259binin bunlardan \u0259lav\u0259 iki \u0259sl \u0259qid\u0259si d\u0259 vard\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 4. \u018fdl (Allah \u0259dal\u0259tlidir).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 5. \u0130mam\u0259t (on iki imam\u0131n imaml\u0131\u011f\u0131).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Dem\u0259li, dinin v\u0259 \u015fi\u0259 m\u0259zh\u0259binin be\u015f \u0259sas prinsipi (\u00fcsulid-dini) var.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532385323179-9bc287df-0de3\"><button aria-controls=\"content-1532385323179-9bc287df-0de3\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">ALLAH T\u018fKD\u0130R<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532385323179-9bc287df-0de3\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>B\u0130R\u0130NC\u0130 \u018fSAS: ALLAH T\u018fKD\u0130R<\/em><\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Bu b\u0259hsd\u0259 m\u0259qs\u0259d, b\u00fct\u00fcn varl\u0131q al\u0259minin xaliqinin Allah olmas\u0131 v\u0259 Onun t\u0259k olub \u015f\u0259riki olmamas\u0131d\u0131r. Bu m\u00f6vzuda iki m\u0259s\u0259l\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaqla davam etdiririk:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Birinci m\u0259s\u0259l\u0259: Varl\u0131q al\u0259minin xaliqini s\u00fcbut etm\u0259k v\u0259 bu varl\u0131q d\u00fcnyas\u0131 t\u0259sad\u00fcf\u0259n yaranmay\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri isbat etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif d\u0259lill\u0259r vard\u0131r. Onlardan b\u0259zil\u0259rin\u0259 i\u015far\u0259 edirik:<\/p>\n<h4 style=\"text-align: left\"><em>Birinci d\u0259lil:<\/em><\/h4>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Varl\u0131q al\u0259mind\u0259 olan b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcudlar m\u0259hv olub aradan getm\u0259kd\u0259dir. But\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Bunlarla da ayd\u0131n olur ki, h\u0259r bir yaranm\u0131\u015f varl\u0131q \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fqa birisind\u0259n al\u0131r v\u0259 onun vasit\u0259sil\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlay\u0131r. Yaranm\u0131\u015flar\u0131n he\u00e7 biri \u00f6z\u00fc-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 varl\u0131q qabiliyy\u0259tin\u0259 malik deyill\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r onlar\u0131n zat\u0259n varl\u0131q al\u0259mind\u0259 qalmaq q\u00fcdr\u0259tl\u0259ri olsayd\u0131 he\u00e7 vaxt m\u0259hv olmazd\u0131lar. Bel\u0259likl\u0259, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 varl\u0131q v\u0259 v\u00fccud m\u0259hv olmaq v\u0259 aradan getm\u0259yi q\u0259bul edirs\u0259 onun yaradan\u0131 var v\u0259 bu yaradan h\u0259min Allah-taalad\u0131r. Allah-taala \u00d6z\u00fc is\u0259 aradan getm\u0259z v\u0259 \u0259b\u0259didir. Fikrimizi daha ayd\u0131n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 misala diqq\u0259t edin:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">M\u0259s\u0259l\u0259n qar\u015f\u0131m\u0131zda bir ne\u00e7\u0259 g\u00fczg\u00fc var v\u0259 onlardan \u0259trafa nur sa\u00e7\u0131l\u0131r. Bu nur \u015f\u00fcalarna uzaqdan tama\u015fa etdikd\u0259 n\u0259hay\u0259td\u0259, ayd\u0131n olur ki, nurlar\u0131n ham\u0131s\u0131 g\u00fczg\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259n yox, b\u0259lk\u0259 d\u0259 ba\u015fqa yerd\u0259ndir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, g\u00fczg\u00fc \u00f6z\u00fcnd\u0259n he\u00e7 bir nur vermir. H\u0259min s\u0259b\u0259bd\u0259n insan bu nurlar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yini g\u00fczg\u00fcl\u0259rin \u00f6z\u00fcnd\u0259 axtarm\u0131r. Nurlar g\u00fczg\u00fcd\u0259n xaricd\u0259, g\u00fcn\u0259\u015f, ay, \u00e7\u0131raq v\u0259 ya alov kimi yerl\u0259rd\u0259 axtar\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u00fczg\u00fc bel\u0259 \u015feyl\u0259rd\u0259n nur ala bil\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Nurun \u00f6z\u00fcn\u00fcn zat\u0131na qay\u0131td\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259sl k\u00f6k\u00fcn\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdiyi kimi insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 v\u00fccudunun da \u00f6z k\u00f6k\u00fc v\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f yeri vard\u0131r. \u0130nsan da h\u0259min k\u00f6kd\u0259n m\u0259n\u015f\u0259l\u0259nir v\u0259 oradan ayr\u0131la bilm\u0259z. \u0130nsan\u0131n o k\u00f6kd\u0259n m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. H\u0259min k\u00f6k v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259 Allah-taalad\u0131r. Allah-taala Qurani-k\u0259rimd\u0259 bel\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0641\u0649\u0650 \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e \u0627\u062e\u0652\u062a\u0650\u0644\u064e\u0627\u0641\u0650 \u0627\u0644\u0651\u064e\u064a\u0652\u0644\u0650 \u0648\u064e \u0627\u0644\u0646\u0647\u0651\u064e\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0644\u0627\u064e\u064e\u064a\u064e\u0627\u062a\u064d \u0644\u0651\u0623\u0650\u064f\u0648\u0652\u0644\u0649\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0644\u0652\u0628\u064e\u0627\u0628\u200f<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>H\u0259qiq\u0259t\u0259n, g\u00f6yl\u0259rin v\u0259 yerin yarad\u0131lmas\u0131nda, gec\u0259 il\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bir-birini \u0259v\u0259z etm\u0259sind\u0259 (bir-birinin ard\u0131nca g\u0259lib-getm\u0259sind\u0259) a\u011f\u0131l sahibl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn (Allah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, q\u00fcdr\u0259tini, kamal\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tini s\u00fcbut ed\u0259n a\u00e7\u0131q) d\u0259lill\u0259r vard\u0131r.<\/em><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><em><strong>[1]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259r bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li insan g\u00f6z\u0259l ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, bu geni\u015f d\u00fcnya, d\u0259nizl\u0259r, okeyanlar ulduzlar, ay, g\u00fcn\u0259\u015f, planetl\u0259r, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan heyvanlar, a\u011faclar, n\u00f6vb\u0259n\u00f6v bitkil\u0259r \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 yaranmay\u0131b v\u0259 bunlar\u0131 yaradan vard\u0131r. Bunlar\u0131 yaradana Allah deyirik.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: left\"><em>\u0130kinci d\u0259lil:<\/em><\/h4>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah t\u0259kdir v\u0259 \u015f\u0259riki yoxdur. Burada iki d\u0259lil qeyd edirik:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>1- Al<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>md<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>ki nizam-intizam<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin d\u0259lili: \u018fg\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 (varl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda) bir ne\u00e7\u0259 tanr\u0131 f\u0259rz olunub h\u0259r birisi dig\u0259rind\u0259n ehtiyacs\u0131z t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunsayd\u0131 s\u00f6zs\u00fcz ki, onlar\u0131n m\u0259qs\u0259dl\u0259ri v\u0259 irad\u0259l\u0259ri b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 bir-birinin ziddin\u0259 olard\u0131. Bununla da kainat\u0131n nizam-intizam\u0131 pozular, yer v\u0259 g\u00f6yl\u0259rd\u0259 fitn\u0259-f\u0259sad olard\u0131. Bu bar\u0259d\u0259 Allah-taala Qurani-k\u0259rimd\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0644\u064e\u0648\u0652\u0643\u0627\u064e\u0646\u064e<\/strong> <strong>\u0641\u0650\u064a\u0647\u0650\u0645\u064e\u0627\u0621\u064e\u0627\u0644\u0647\u0650\u064e\u0629\u064c\u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f<\/strong> <strong>\u0644\u064e\u0641\u064e\u0633\u064e\u062f\u064e\u062a\u064e\u0627\u0641\u064e\u0633\u064f\u0628\u0652\u062d\u064e\u0627\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0631\u064e\u0628\u0651\u200f\u0650\u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0631\u0652\u0634\u0650 \u0639\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627\u064a\u064e\u0635\u0650\u0641\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201c<\/em><em>\u018fg\u0259r (yerd\u0259 v\u0259 g\u00f6yd\u0259) Allahdan ba\u015fqa tanr\u0131lar olsa idi, onlar\u0131n ikisi d\u0259 (m\u00fcvazin\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b) f\u0259sada u\u011frayard\u0131. \u018fr\u015fin sahibi olan Allah (m\u00fc\u015frikl\u0259rin Ona) aid etdikl\u0259ri sif\u0259tl\u0259rd\u0259n tamamil\u0259 uzaqd\u0131r!<\/em><em>\u201d.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Bu d\u0259lilin x\u00fclas\u0259si bundan ibar\u0259tdir: h\u0259qiq\u0259t\u0259n bu kainat\u0131n d\u0259qiq \u015f\u0259kild\u0259 nizam-intizam\u0131 vard\u0131r. Kainat\u0131n b\u00fct\u00fcn x\u0131rdal\u0131qlar\u0131 v\u0259 z\u0259rr\u0259cikl\u0259ri bir-biri il\u0259 m\u00f6hk\u0259m ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnki m\u00fcasir elm d\u0259 varl\u0131q al\u0259minin d\u0259qiqlik v\u0259 nizam-intizam\u0131n\u0131 t\u0259sdiq edir. Bel\u0259 olan halda bu varl\u0131\u011f\u0131n xaliqi d\u0259 t\u0259k, alim v\u0259 hikm\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. A\u011f\u0131l q\u0259bul etmir bu varl\u0131\u011f\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi t\u0259sad\u00fcf\u00fc olsun. Halbuki, a\u011f\u0131l b\u00fct\u00fcn bu zahiri sad\u0259 hadis\u0259l\u0259ri v\u0259 ya bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin d\u0259rkind\u0259n sonra q\u0259bul etmir ki, bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r v\u0259 hadis\u0259l\u0259r t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259dir. B\u0259s, a\u011f\u0131l bel\u0259 bir \u015feyi q\u0259bul etmirs\u0259, nec\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn bu m\u00f6hk\u0259m v\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furan nizam-intizam\u0131n v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n alim v\u0259 hikm\u0259tli xaliqi olmas\u0131n v\u0259 t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarans\u0131n?!<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taala buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0633\u064e\u0646\u064f\u0631\u0650\u064a\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0622\u064a\u064e\u0627\u062a\u0650\u0646\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0622\u0641\u064e\u0627\u0642\u0650 \u0648\u064e\u0641\u0650\u064a \u0623\u064e\u0646\u0641\u064f\u0633\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u064a\u064e\u062a\u064e\u0628\u064e\u064a\u0651\u064e\u0646\u064e \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0623\u064e\u0648\u064e\u0644\u064e\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0643\u0652\u0641\u0650 \u0628\u0650\u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0643\u064e \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0643\u064f\u0644\u0651\u0650 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u0634\u064e\u0647\u0650\u064a\u062f\u064c<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cTezlikl\u0259, Biz, onlara d\u00fcnyada v\u0259 n\u0259fsl\u0259rind\u0259 \u00d6z ni\u015fan\u0259l\u0259rimizi g\u00f6st\u0259r<\/em><em>\u0259<\/em><em>rik ki<\/em><em>,<\/em><em> Onun \u00a0haqq olmas\u0131 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fkar olsun. M\u0259g\u0259r Allah\u0131n h\u0259r \u015fey\u0259 \u015fahid olmas\u0131 siz\u0259 kifay\u0259t deyilmi?!\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-\u018fn g\u00f6z\u0259l v\u0259 sad\u0259 d\u0259lil h\u0259zr\u0259t \u018flinin <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> imam H\u0259s\u0259n\u0259 <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> v\u0259siyy\u0259tidir. O h\u0259zr\u0259t bel\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>\u0642\u0627\u0644 \u0639\u0644\u06cc (\u0639) \u0648\u0627\u0639\u0644\u0645 \u06cc\u0627 \u0628\u0646\u06cc \u0627\u0646\u0647 \u0644\u0648 \u06a9\u0627\u0646 \u0644\u0631\u0628\u06a9 \u0634\u0631\u06cc\u06a9 \u0644\u0623\u062a\u062a\u06a9 \u0631\u0633\u0644\u0647 \u0648\u0644\u0631\u0623\u06cc\u062a \u0622\u062b\u0627\u0631 \u0645\u0644\u06a9\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0637\u0627\u0646\u0647 \u0648\u0644\u0639\u0631\u0641\u062a \u0627\u0641\u0639\u0627\u0644\u0647 \u0648\u0635\u0641\u0627\u062a\u0647 \u0648\u0644\u06a9\u0646\u0647 \u0627\u0644\u0647 \u0648\u0627\u062d\u062f \u06a9\u0645\u0627 \u0648\u0635\u0641 \u0646\u0641\u0633\u0647<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>O\u011flum! bil ki, Allah\u0131n\u0131n \u015f\u0259riki olsayd\u0131 onun el\u00e7il\u0259ri s\u0259nin yan\u0131na g\u0259l\u0259rdi onun m\u00fclk v\u0259 q\u00fcdr\u0259tinin \u0259lam\u0259tl\u0259rini g\u00f6r\u0259rdin, feill\u0259rini v\u0259 sif\u0259tl\u0259rini tan\u0131yard\u0131n. Amma O \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259sf etdiyi kimi t\u0259k v\u0259 \u015f\u0259riksiz olan Allahd\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center\"><em>ALLAH-TAALANIN S\u0130F\u018fTL\u018fR\u0130<\/em><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taalan\u0131n sif\u0259tl\u0259ri iki hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-Subutiyy\u0259 sif\u0259tl\u0259ri (Sifati subutiyy\u0259);<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-S\u0259lbiyy\u0259 sif\u0259tl\u0259ri (Sifati s\u0259lbiyy\u0259);<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Subutiyy\u0259 sif\u0259tl\u0259ri (Sifati subutiyy\u0259) d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 iki hiss\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-Zati sif\u0259tl\u0259r;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-Feli sif\u0259tl\u0259r;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Zati sif\u0259tl\u0259r; Allah-taala bu sif\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259sf olunur v\u0259 bu sif\u0259tl\u0259r Allah-taalan\u0131n zat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr v\u0259 onun v\u00fccudundan ayr\u0131lm\u0131rlar. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi be\u015f sif\u0259tdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Q\u00fcdr\u0259t;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Elm;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259yat;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u018fz\u0259li olmas\u0131;<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u018fb\u0259di olmas\u0131;<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center\"><em>SUBUT\u0130YY\u018f S\u0130F\u018fTL\u018fR\u0130<\/em><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-Q\u00fcdr\u0259t; Allah-taala q\u00fcdr\u0259t sahibidir. H\u0259r i\u015fi m\u0259sl\u0259h\u0259t bils\u0259 yerin\u0259 yetirir v\u0259 he\u00e7 bir i\u015fin m\u00fcqabilind\u0259 aciz deyil. H\u0259r hans\u0131 bir i\u015fi etm\u0259y\u0259 d\u0259 m\u0259cbur deyil.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-Elm; Allah-taala alimdir. Kainatda olan b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcudlara elmi vard\u0131r, he\u00e7 bir \u015fey d\u0259 ondan gizli deyil. H\u0259tta b\u0259nd\u0259l\u0259rinin fikir v\u0259 niyy\u0259tl\u0259rini d\u0259 bilir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0632\u064f\u0628\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f \u0645\u0650\u062b\u0652\u0642\u064e\u0627\u0644\u064f \u0630\u064e\u0631\u0651\u064e\u0629\u064d \u0641\u0649\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e \u0644\u064e\u0627 \u0641\u0649\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>N\u0259 g\u00f6yl\u0259rd\u0259, n\u0259 d\u0259 yerd\u0259 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r bir \u015fey Ondan gizli qalmaz.<\/em><a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><em><strong>[5]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">3-H\u0259yat; Allah-taala diridir. Yoxluq onun zat\u0131na yol tapa bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki diri olmayan varl\u0131q yaran\u0131\u015f\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi ola bilm\u0259z. O h\u0259yat\u0131 varl\u0131\u011fa b\u0259x\u015f edib, g\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fc d\u0259 diri olsun.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">4 v\u0259 5-\u018fz\u0259li v\u0259 \u018fb\u0259di olmas\u0131; y\u0259ni Allah-taala h\u0259mi\u015f\u0259 olub el\u0259 bir zaman t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k olmaz ki, o vaxt O olmas\u0131n. H\u0259mi\u015f\u0259 olacaq v\u0259 yoxluq Onun v\u00fccuduna yol tapa bilm\u0259z. Bu iki sif\u0259t v\u00fccudun vacib lazim\u0259sind\u0259ndir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Amma Allah e\u015fid\u0259ndir; y\u0259ni e\u015fidil\u0259 bil\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 agahd\u0131r. Allah g\u00f6r\u0259ndir; y\u0259ni g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 agahd\u0131r. G\u0259r\u0259k bunu diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131raq ki, bu iki sif\u0259t m\u00fcst\u0259qil sif\u0259t deyil bunlar elm sif\u0259tin\u0259 s\u00f6yk\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">S\u00fcbutiyy\u0259 sif\u0259tl\u0259rinin ikinci b\u00f6lm\u0259si feliyy\u0259 sif\u0259tl\u0259ridir. Allah-taala bu sif\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259sfl\u0259nir amma onlar Allah-taalan\u0131n zat\u0131ndan deyil. Bu sif\u0259tl\u0259r Allah-taalan\u0131n feill\u0259rinin v\u0259sfidir. Onlardan bir ne\u00e7\u0259sini qeyd edirik:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-Murid; y\u0259ni i\u015fl\u0259rini irad\u0259 \u00fcz\u00fcnd\u0259n edir. M\u0259s\u0259l\u0259n: od yand\u0131rmaqda irad\u0259sizdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-Mut\u0259k\u0259llim; y\u0259ni h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u0259qs\u0259dini dig\u0259rl\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131ra bilir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">3-Raziq; y\u0259ni Allah-taala varl\u0131\u011f\u0131n ruzil\u0259rini onlara \u00f6z q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">4-Xaliq; y\u0259ni Allah-taala g\u00f6yl\u0259ri v\u0259 yeri v\u0259 onlarda olan varl\u0131qlar\u0131 x\u0259lq edib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taalan\u0131n bundan ba\u015fqa da sif\u0259tl\u0259ri vard\u0131r v\u0259 onlar\u0131 feliyy\u0259 sif\u0259tl\u0259rind\u0259n hesab etm\u0259k olar. Amma onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 bu ki\u00e7ik kitab\u00e7ada qeyd etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Allah-taalan\u0131n bu sif\u0259tl\u0259r\u0259 malik olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259lil v\u0259 s\u00fcbut budur ki, bunlar k\u0259mali sif\u0259tl\u0259rdir v\u0259 Allah-taala da b\u00fct\u00fcn k\u0259mali sif\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center\"><em>S\u018fLB\u0130YY\u018f S\u0130F\u018fTL\u018fR\u0130<\/em><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">S\u0259lbiyy\u0259 sif\u0259tl\u0259ri dedikd\u0259 Allah-taalaya layiq olmayan sif\u0259tl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. G\u0259r\u0259k Allah-taalan\u0131n zat\u0131n\u0131n o sif\u0259tl\u0259rd\u0259n uzaq oldu\u011funu bil\u0259s\u0259n. Onlar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan ibar\u0259tdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-M\u00fcr\u0259kk\u0259b deyil; \u00e7\u00fcnki h\u0259r bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b, \u00fczvl\u0259r\u0259 ehtiyac duyur, ehtiyac\u0131 olan vacibul-vucud ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-Cisim v\u0259 \u0259r\u0259z <a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> deyil; \u00e7\u00fcnki h\u0259r bir cisim v\u0259 \u0259r\u0259zin m\u0259kana ehtiyac\u0131 var onsuz da v\u00fccuda g\u0259lmir. Allah-taala m\u0259kanlar\u0131 yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 onlara ehtiyac\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">3-G\u00f6r\u00fcn\u0259si deyil; \u00e7\u00fcnki yaln\u0131z cisim g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r, Allah cisim deyil, dem\u0259li (d\u00fcnya v\u0259 axir\u0259td\u0259) g\u00f6r\u00fcn\u0259si deyil.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">4-D\u0259yi\u015fil\u0259si deyil; cavanl\u0131q, qocal\u0131q, x\u0259st\u0259lik, sa\u011falmaq, g\u00fccl\u0259\u015fm\u0259k v\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259k Onun zat\u0131na yol tapa bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki bu c\u00fcr \u015feyl\u0259r cism\u0259 aiddir. Allah is\u0259 cisim deyil, dem\u0259li bel\u0259 \u015feyl\u0259r Allahda v\u00fccuda g\u0259l\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">5-\u015e\u0259rik v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi yoxdur; \u015f\u0259riklik ehtiyac\u0131n olmas\u0131na v\u0259 ya g\u00fccs\u00fczl\u00fcy\u0259 g\u00f6r\u0259dir. Bunlar\u0131n he\u00e7 biri Onun zat\u0131na yol tapa bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">6-Ehtiyacl\u0131 deyil; varl\u0131q v\u0259 kainat\u0131 idar\u0259 etm\u0259kd\u0259 yaratd\u0131qlar\u0131na ehtiyac\u0131 yoxdur.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Ali \u0130mran sur\u0259si, ay\u0259 190.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u018fnbiya sur\u0259si, ay\u0259 22.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>Fussil\u0259t sur\u0259si, ay\u0259 53.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>N\u0259hcul-b\u0259la\u011f\u0259, 31-ci m\u0259ktub.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>S\u0259ba sur\u0259si, ay\u0259 3.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>M\u00f6vcudlu\u011funda dig\u0259rin\u0259 ehtiyac\u0131 yoxdur.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532386181721-b3e0c0de-8b3c\"><button aria-controls=\"content-1532386181721-b3e0c0de-8b3c\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">PEY\u011e\u018fMB\u018fRL\u0130K<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532386181721-b3e0c0de-8b3c\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>\u0130K\u0130NC\u0130 \u018fSAS: PEY\u011e\u018fMB\u018fRL\u0130K<\/em><\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259qiq\u0259t\u0259n bu d\u00fcnya insan\u0131 axir\u0259t\u0259 aparan k\u00f6rp\u00fc q\u0259rar verilmi\u015fdir. H\u0259min c\u0259h\u0259td\u0259n insan\u0131n bu d\u00fcnyadak\u0131 \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 axir\u0259t d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fckafat v\u0259 c\u0259zas\u0131 vard\u0131r. O s\u0259b\u0259bd\u0259n Allah-taala insana d\u00fczg\u00fcn yolu g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 xeyir i\u015fl\u0259ri ona tan\u0131td\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu hiday\u0259t yollar\u0131 insanlar aras\u0131nda saleh v\u0259 bu a\u011f\u0131r \u0130lahi v\u0259zif\u0259nin \u00fcmm\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u0259suliyy\u0259tini \u00f6hd\u0259l\u0259rin\u0259 ala bil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 insanlara \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259r pey\u011f\u0259mb\u0259r adlan\u0131rlar.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taala insan\u0131 v\u0259 kainat\u0131 \u0259b\u0259s yer\u0259 x\u0259lq etm\u0259mi\u015fdir. Qurani-k\u0259rimd\u0259 d\u0259 Allah-taala bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 t\u0259kid etmi\u015fdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u062e\u064e\u0644\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064e \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627 \u0644\u064e\u0627\u0639\u0650\u0628\u0650\u064a\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627 \u062e\u064e\u0644\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0643\u0650\u0646\u0651\u064e \u0623\u064e\u0643\u0652\u062b\u064e\u0631\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cBiz g\u00f6yl\u0259ri, yeri v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda olanlar\u0131 oyun-oyuncaq (\u0259yl\u0259nc\u0259) yaratmad\u0131q! Biz onlar\u0131 yaln\u0131z haqq olaraq yaratd\u0131q, lakin onlar\u0131n (insanlar\u0131n) \u0259ks\u0259riyy\u0259ti (bunu) bilm\u0259z!\u201d<\/em><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><em><strong>[1]<\/strong><\/em><\/a><em>. <\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Pey\u011f\u0259mb\u0259r, \u00fcmm\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0130lahi risal\u0259t v\u0259 t\u0259liml\u0259ri \u00f6z \u00f6hd\u0259sin\u0259 alan \u015f\u0259xsdir. Allah-taala insanlara pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir. H\u0259disl\u0259rd\u0259n bel\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr ki, Allah-taala insanlar\u0131 hiday\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcz iyirmi d\u00f6rd min pey\u011f\u0259mb\u0259r g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir. Onlar\u0131n birincisi h\u0259zr\u0259t Ad\u0259m (\u0259) sonuncusu is\u0259 h\u0259zr\u0259t M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn Abdullahdir <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em>. Onlar\u0131n aras\u0131nda be\u015f n\u0259f\u0259r ulul-\u0259zm pey\u011f\u0259mb\u0259rdir. Allah-taala Qurani-k\u0259rimd\u0259 bunu zikr edir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0641\u064e\u0627\u0635\u0652\u0628\u0650\u0631\u0652 \u0643\u064e\u0645\u0627 \u0635\u064e\u0628\u064e\u0631\u064e \u0623\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0632\u0652\u0645\u0650 \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0631\u0651\u064f\u0633\u064f\u0644\u0650<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>(Ya R\u0259sulum!) Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rd\u0259n \u0259zm (v\u0259 s\u0259bat, \u015f\u0259ri\u0259t) sahibl\u0259ri olanlar\u0131n s\u0259br etdiyi kimi, s\u0259n d\u0259 (Allah yolunda \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259, \u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259) s\u0259br et.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/em> Ulul-\u0259zm pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin adlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan ibar\u0259tdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u00a0H\u0259zr\u0259t Nuh <em>(\u0259l\u0259yhis-s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam),<\/em> \u0130brahim <em>(\u0259l\u0259yhis-s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam)<\/em> Musa ibn \u0130mran <em>(\u0259l\u0259yhis-s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam)<\/em>, \u0130sa <em>(\u0259l\u0259yhis-s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam)<\/em> v\u0259 n\u0259hay\u0259t b\u00f6y\u00fck \u0130slam dinini yaym\u0131\u015f v\u0259 b\u00fct\u00fcn insanlara Quran\u0131 g\u0259tirmi\u015f h\u0259zr\u0259t M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn Abdullah ibn \u018fbdul-M\u00fctt\u0259llibdir <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em>. M\u0259h\u0259mm\u0259d pey\u011f\u0259mb\u0259r <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> sonuncu pey\u011f\u0259mb\u0259r oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 O h\u0259zr\u0259td\u0259n sonra he\u00e7 bir pey\u011f\u0259mb\u0259r g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259kdir. O h\u0259zr\u0259t b\u00fct\u00fcn \u0130lahi el\u00e7il\u0259rin sonuncusu oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 Ondan sonra iddia olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn h\u0259r hans\u0131 pey\u011f\u0259mb\u0259rlik iddias\u0131 yersiz v\u0259 bu iddian\u0131 ed\u0259n yalan\u00e7\u0131 say\u0131l\u0131r. Qurani-k\u0259rim bu bar\u0259d\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064c \u0623\u064e\u0628\u064e\u0627 \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064d \u0645\u0651\u0650\u0646 \u0631\u0651\u0650\u062c\u064e\u0627\u0644\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0643\u0650\u0646 \u0631\u0651\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u062e\u064e\u0627\u062a\u064e\u0645\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0628\u0650\u064a\u0651\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e\u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0643\u064f\u0644\u0651\u0650 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u0639\u064e\u0644\u0650\u064a\u0645\u0627\u064b<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cM<\/em><em>\u0259<\/em><em>h\u0259mm\u0259d aran\u0131zdak\u0131 ki\u015fil\u0259rd\u0259n he\u00e7 birinin atas\u0131 deyildir.(O\u011ful odur ki, ki\u015finin \u00f6z belind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259!) Lakin o, Allah\u0131n R\u0259sulu (el\u00e7isi) v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin sonuncusudur. Allah h\u0259r \u015feyi bil\u0259ndir!\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Onun sonuncu pey\u011f\u0259mb\u0259r olmas\u0131 dinin z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Onun pey\u011f\u0259mb\u0259rliyini s\u00fcbut ed\u0259n d\u0259lill\u0259r \u00e7oxdur amma kitab\u0131n h\u0259cmini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b biz birini burada qeyd edirik.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Pey\u011f\u0259mb\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00f6c\u00fcz\u0259si Qurani-k\u0259rimdir. H\u0259zr\u0259t pey\u011f\u0259mb\u0259r d\u0259rs oxumam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n yazmaq v\u0259 oxumaq \u00f6yr\u0259nm\u0259mi\u015fdi O, bir kitab g\u0259tirdi he\u00e7 kim onun mislini g\u0259tir\u0259 bilm\u0259mi\u015fdir. Allah-taala d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Qurani-k\u0259rimd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti Quran\u0131n misli v\u0259 ox\u015far\u0131n\u0131 g\u0259tirm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edibdir, amma b\u0259\u015f\u0259r onun mislini g\u0259tirm\u0259y\u0259 acizdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0648\u064e \u0625\u0650\u0646 \u0643\u064f\u0646\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0641\u0649\u0650 \u0631\u064e\u064a\u0652\u0628\u064d \u0645\u0651\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0646\u064e\u0632\u0651\u064e\u0644\u0652\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0644\u0649\u064e\u200f \u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u0650\u0646\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0623\u0652\u062a\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0628\u0650\u0633\u064f\u0648\u0631\u064e\u0629\u064d \u0645\u0651\u0650\u0646 \u0645\u0651\u0650\u062b\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0627\u062f\u0652\u0639\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0634\u064f\u0647\u064e\u062f\u064e\u0627\u0621\u064e\u0643\u064f\u0645 \u0645\u0651\u0650\u0646 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0646 \u0643\u064f\u0646\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0635\u064e\u0627\u062f\u0650\u0642\u0650\u064a\u0646\u064e<\/strong> <strong>\u0641\u064e\u0625\u0650\u0646 \u0644\u0651\u064e\u0645\u0652 \u062a\u064e\u0641\u0652\u0639\u064e\u0644\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0648\u064e \u0644\u064e\u0646 \u062a\u064e\u0641\u0652\u0639\u064e\u0644\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0641\u064e\u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0631\u064e \u0627\u0644\u0651\u064e\u062a\u0649\u0650 \u0648\u064e\u0642\u064f\u0648\u062f\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u064f \u0648\u064e \u0627\u0644\u062d\u0652\u0650\u062c\u064e\u0627\u0631\u064e\u0629\u064f \u0623\u064f\u0639\u0650\u062f\u0651\u064e\u062a\u0652 \u0644\u0650\u0644\u0652\u0643\u064e\u0627\u0641\u0650\u0631\u0650\u064a\u0646\u200f<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u018fg\u0259r b\u0259nd\u0259miz\u0259 (Muh\u0259mm\u0259d\u0259) nazil etdiyimiz\u0259 (Qurana) \u015f\u0259kkiniz varsa, siz d\u0259 ona b\u0259nz\u0259r bir sur\u0259 g\u0259tirin v\u0259 \u0259g\u0259r (\u201cbu, b\u0259\u015f\u0259r k\u0259lam\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc) do\u011fru deyirsinizs\u0259, onda Allahdan savay\u0131 (b\u00fct\u00fcn) \u015fahidl\u0259rinizi (b\u00fctl\u0259rinizi, \u015fair v\u0259 aliml\u0259rinizi bu i\u015fd\u0259 k\u00f6m\u0259y\u0259) \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n! Madam ki, bel\u0259 bir i\u015fi bacarm\u0131rs\u0131n\u0131z, he\u00e7 bacara da bilm\u0259zsiniz, o halda kafirl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f, yanaca\u011f\u0131 (g\u00fcnahkar) insanlardan v\u0259 kibrit da\u015flar\u0131ndan ibar\u0259t olan oddan (C\u0259h\u0259nn\u0259md\u0259n) h\u0259z\u0259r edin!<\/em><a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0623\u064e\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0641\u0652\u062a\u064e\u0631\u0627\u0647\u064f \u0642\u064f\u0644\u0652 \u0641\u064e\u0623\u0652\u062a\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u0633\u064f\u0648\u0631\u064e\u0629\u064d \u0645\u0650\u062b\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0627\u062f\u0652\u0639\u064f\u0648\u0627 \u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u0637\u064e\u0639\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0646\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0635\u0627\u062f\u0650\u0642\u064a\u0646\u064e<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>Yoxsa: \u201c(Pey\u011f\u0259mb\u0259r) onu \u00f6z\u00fcnd\u0259n uydurdu!\u201d -deyirl\u0259r. De: \u201c\u018fg\u0259r do\u011fru deyirsinizs\u0259, ona (Qurana) b\u0259nz\u0259r bir sur\u0259 g\u0259tirin v\u0259 Allahdan ba\u015fqa, kim\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fcz \u00e7at\u0131rsa, onu da (k\u00f6m\u0259y\u0259) \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n!\u201d<\/em><a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0623\u064e\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0641\u0652\u062a\u064e\u0631\u0627\u0647\u064f \u0642\u064f\u0644\u0652 \u0641\u064e\u0623\u0652\u062a\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u0639\u064e\u0634\u0652\u0631\u0650 \u0633\u064f\u0648\u064e\u0631\u064d \u0645\u0650\u062b\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0645\u064f\u0641\u0652\u062a\u064e\u0631\u064e\u064a\u0627\u062a\u064d \u0648\u064e \u0627\u062f\u0652\u0639\u064f\u0648\u0627 \u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u0637\u064e\u0639\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0646\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0635\u0627\u062f\u0650\u0642\u064a\u0646\u064e<\/span> <\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>Yoxsa (m\u00fc\u015frikl\u0259r): \u201cOnu (Quran\u0131) \u00f6z\u00fcnd\u0259n uydurdu!-deyirl\u0259r. (Onlara) de: \u201c\u018fg\u0259r do\u011fru deyirsinizs\u0259, onun kimi \u00f6z\u00fcn\u00fczd\u0259n on sur\u0259 uydurub g\u0259tirin v\u0259 (bu i\u015fd\u0259) Allahdan ba\u015fqa, kimi bacar\u0131rs\u0131n\u0131zsa, onu da k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n. <a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><strong>[6]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259zr\u0259t pey\u011f\u0259mb\u0259rin <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> \u00e7oxlu m\u00f6c\u00fcz\u0259si olub v\u0259 o m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259r tarix v\u0259 h\u0259dis kitablar\u0131nda qeyd olunmu\u015fdur. Biz burada Qurani-k\u0259rim\u0259 i\u015far\u0259 etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nirik.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Duxan sur\u0259si, ay\u0259 38-39.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u018fhqaf sur\u0259si, ay\u025935.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u018fhzab sur\u0259si, ay\u0259 40.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 23-24.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>Yunis sur\u0259si, ay\u0259 38.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a>Hud sur\u0259si, ay\u0259 13.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532386305658-d015df8d-76e5\"><button aria-controls=\"content-1532386305658-d015df8d-76e5\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">M\u018fAD<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532386305658-d015df8d-76e5\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u0130 \u018fSAS: M\u018fAD<\/em><\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">M\u0259ad\u0131n m\u0259nas\u0131 budur ki, Allah-taala b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 h\u0259yatda ya\u015fay\u0131b \u00f6ld\u00fckl\u0259rind\u0259n sonra yenid\u0259n dirild\u0259c\u0259k v\u0259 onlar\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259rinin hesab-kitab\u0131 olacaqd\u0131r. H\u0259r k\u0259s \u00f6z\u00fc m\u00fckafat\u0131n\u0131 alacaq. Bir d\u0259st\u0259 C\u0259nn\u0259td\u0259 olub nem\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r, bir d\u0259st\u0259 is\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259rinin \u00fcz\u00fcnd\u0259n C\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb \u0259zaba d\u00fc\u00e7ar olarlar. B\u00fct\u00fcn \u0130lahi Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r x\u0259b\u0259r veribl\u0259r ki, insan\u0131n h\u0259yat\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 sona \u00e7atm\u0131r. Bu d\u00fcnyadan sonra dig\u0259r bir d\u00fcnya da m\u00f6vcuddur. \u0130nsan orada \u0259m\u0259ll\u0259rinin n\u0259tic\u0259sini g\u00f6r\u0259c\u0259kdir. \u00d6l\u00fcmd\u0259n sonra dig\u0259r bir d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 m\u0259ad\u0131n olmas\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u0259mavi dinl\u0259rin z\u0259ruri etiqadlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">M\u0259ad b\u00f6lm\u0259sind\u0259 g\u0259r\u0259k bir ne\u00e7\u0259 \u015fey\u0259 etiqad b\u0259sl\u0259nilsin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-\u00d6l\u00fcmd\u0259n sonra yax\u015f\u0131 insanlar\u0131n ruhu b\u0259rz\u0259x c\u0259nn\u0259tind\u0259 olub nem\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r v\u0259 pis \u0259m\u0259ll\u0259rinin sahib\u0131\u0259ri is\u0259 b\u0259rz\u0259x c\u0259h\u0259nn\u0259min\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb qiyam\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259zaba d\u00fc\u00e7ar olarlar.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-\u00d6l\u00fcmd\u0259n sonra dirilm\u0259nin cismani olmas\u0131na etiqad\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Qurani-k\u0259rimd\u0259 \u00e7oxlu ay\u0259l\u0259r m\u0259ad\u0131n cismani olmas\u0131na i\u015far\u0259 edir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">\u0623\u064e \u064a\u062d\u064e\u0652\u0633\u064e\u0628\u064f \u0627\u0644\u0652\u0627\u0646\u0633\u064e\u0627\u0646\u064f \u0623\u064e\u0644\u0651\u064e\u0646 \u0646\u062c\u0651\u064e\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e \u0639\u0650\u0638\u064e\u0627\u0645\u064e\u0647\u064f \u0628\u064e\u0644\u0649\u064e\u200f \u0642\u064e\u0627\u062f\u0650\u0631\u0650\u064a\u0646\u064e \u0639\u064e\u0644\u0649\u064e \u0623\u064e\u0646 \u0646\u0651\u064f\u0633\u064e\u0648\u0651\u0650\u0649\u064e \u0628\u064e\u0646\u064e\u0627\u0646\u064e\u0647\u064f<\/span><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>M\u0259g\u0259r insan el\u0259 g\u00fcman edir ki, (qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc) onun s\u00fcm\u00fckl\u0259rini bir yer\u0259 y\u0131\u011fa bilm\u0259y\u0259c\u0259yik?! B\u0259li, Biz onun barmaqlar\u0131n\u0131 da (barmaq s\u00fcm\u00fckl\u0259rini d\u0259, barmaqlar\u0131n\u0131n uclar\u0131n\u0131 da) d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 qadirik! <\/em><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><em><strong>[1]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0648\u064e\u0646\u064f\u0641\u0650\u062e\u064e \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0635\u0651\u064f\u0648\u0631\u0650 \u0641\u064e\u0635\u064e\u0639\u0650\u0642\u064e \u0645\u064e\u0646 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0646 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0645\u064e\u0646 \u0634\u064e\u0627\u0621 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u0646\u064f\u0641\u0650\u062e\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u0650 \u0623\u064f\u062e\u0652\u0631\u064e\u0649 \u0641\u064e\u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0647\u064f\u0645 \u0642\u0650\u064a\u064e\u0627\u0645\u064c \u064a\u064e\u0646\u0638\u064f\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201c<\/em><em>Sur<\/em><em> (<\/em><em>birinci d<\/em><em>\u0259<\/em><em>f<\/em><em>\u0259) <\/em><em>\u00e7<\/em><em>a<\/em><em>l\u0131n<\/em><em>a<\/em><em>c<\/em><em>a<\/em><em>q<\/em><em>, A<\/em><em>ll<\/em><em>a<\/em><em>h\u0131n g\u00f6yl<\/em><em>\u0259<\/em><em>rd<\/em><em>\u0259 <\/em><em>v<\/em><em>\u0259 <\/em><em>y<\/em><em>e<\/em><em>rd<\/em><em>\u0259 o<\/em><em>l<\/em><em>a<\/em><em>n ist<\/em><em>\u0259<\/em><em>diyi<\/em><em> k<\/em><em>ims<\/em><em>\u0259<\/em><em>l<\/em><em>\u0259<\/em><em>rd<\/em><em>\u0259<\/em><em>n b<\/em><em>a<\/em><em>\u015fq<\/em><em>a, <\/em><em>d<\/em><em>\u0259<\/em><em>rh<\/em><em>a<\/em><em>l h<\/em><em>a<\/em><em>m\u0131 y\u0131<\/em><em>x<\/em><em>\u0131l\u0131b \u00f6l<\/em><em>\u0259<\/em><em>c<\/em><em>\u0259k. <\/em><em>S<\/em><em>o<\/em><em>nr<\/em><em>a <\/em><em>bird<\/em><em>a<\/em><em>h<\/em><em>a <\/em><em>\u00e7<\/em><em>a<\/em><em>l\u0131n<\/em><em>a<\/em><em>n<\/em><em> k<\/em><em>imi<\/em><em> o<\/em><em>nl<\/em><em>a<\/em><em>r<\/em><em> (<\/em><em>q<\/em><em>\u0259<\/em><em>birl<\/em><em>\u0259<\/em><em>rind<\/em><em>\u0259<\/em><em>n<\/em><em>) <\/em><em>q<\/em><em>a<\/em><em>l<\/em><em>x<\/em><em>\u0131b<\/em><em> (A<\/em><em>ll<\/em><em>a<\/em><em>h\u0131n<\/em> <em>\u0259<\/em><em>mrin<\/em><em>\u0259) <\/em><em>m\u00fcnt<\/em><em>\u0259<\/em><em>zir<\/em><em> o<\/em><em>l<\/em><em>a<\/em><em>c<\/em><em>a<\/em><em>ql<\/em><em>a<\/em><em>r<\/em><em>!\u00bb <a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup><strong>[2]<\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130nsanlar\u0131n \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonra yenid\u0259n dirilm\u0259sind\u0259 \u015f\u0259kk-\u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. Allah-taala Quranda bu bar\u0259d\u0259 t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fc kafirl\u0259r\u0259 i\u015far\u0259 etmi\u015fdir, nec\u0259 ki, \u0259vv\u0259ld\u0259 Allah-taala he\u00e7n\u0259d\u0259n insan\u0131 yaratd\u0131 \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra da t\u0259z\u0259d\u0259n dirild\u0259c\u0259k. Quran buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0648\u064e\u0636\u064e\u0631\u064e\u0628\u064e \u0644\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u0627\u064b \u0648\u064e\u0646\u064e\u0633\u0650\u064a\u064e \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u064e\u0647\u064f \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064f\u062d\u0652\u064a\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0639\u0650\u0638\u064e\u0627\u0645\u064e \u0648\u064e\u0647\u0650\u064a\u064e \u0631\u064e\u0645\u0650\u064a\u0645\u064c \u0642\u064f\u0644\u0652 \u064a\u064f\u062d\u0652\u064a\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a \u0623\u064e\u0646\u0634\u064e\u0623\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0648\u0651\u064e\u0644\u064e \u0645\u064e\u0631\u0651\u064e\u0629\u064d \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u0628\u0650\u0643\u064f\u0644\u0651\u0650 \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u064d \u0639\u064e\u0644\u0650\u064a\u0645\u064c<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201c<\/em><em>\u00d6z y<\/em><em>a<\/em><em>r<\/em><em>a<\/em><em>d\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 unudub<\/em><em>: &#8220;<\/em><em>\u00c7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f s\u00fcm\u00fc<\/em><em>k<\/em><em>l<\/em><em>\u0259<\/em><em>ri<\/em><em> k<\/em><em>im dirild<\/em><em>\u0259 <\/em><em>bil<\/em><em>\u0259<\/em><em>r<\/em><em>?!&#8221; &#8211; <\/em><em>d<\/em><em>e<\/em><em>y<\/em><em>\u0259, <\/em><em>h<\/em><em>\u0259<\/em><em>l<\/em><em>\u0259 <\/em><em>Biz<\/em><em>\u0259 <\/em><em>bir m<\/em><em>\u0259<\/em><em>s<\/em><em>\u0259<\/em><em>l d<\/em><em>\u0259 <\/em><em>\u00e7<\/em><em>\u0259k<\/em><em>di<\/em><em>. (<\/em><em>Y<\/em><em>a <\/em><em>P<\/em><em>e<\/em><em>y\u011f<\/em><em>\u0259<\/em><em>mb<\/em><em>\u0259<\/em><em>r<\/em><em>!)<\/em><em> D<\/em><em>e: &#8220;O<\/em><em>nl<\/em><em>a<\/em><em>r\u0131 il<\/em><em>k <\/em><em>d<\/em><em>\u0259<\/em><em>f<\/em><em>\u0259 <\/em><em>y<\/em><em>ox<\/em><em>d<\/em><em>a<\/em><em>n y<\/em><em>a<\/em><em>r<\/em><em>a<\/em><em>d<\/em><em>a<\/em><em>n dirild<\/em><em>\u0259<\/em><em>c<\/em><em>\u0259k<\/em><em>dir<\/em><em>. O, <\/em><em>h<\/em><em>\u0259<\/em><em>r bir m<\/em><em>\u0259x<\/em><em>luqu<\/em> <em>(<\/em><em>y<\/em><em>a<\/em><em>r<\/em><em>a<\/em><em>d\u0131l\u0131\u015f\u0131nd<\/em><em>a<\/em><em>n<\/em> <em>\u0259<\/em><em>vv<\/em><em>\u0259<\/em><em>l d<\/em><em>\u0259, <\/em><em>s<\/em><em>o<\/em><em>nr<\/em><em>a <\/em><em>d<\/em><em>a) <\/em><em>\u00e7<\/em><em>ox <\/em><em>g\u00f6z<\/em><em>\u0259<\/em><em>l t<\/em><em>a<\/em><em>n\u0131y<\/em><em>a<\/em><em>nd\u0131r<\/em><em>!<\/em><em>\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259r bir m\u00fcs\u0259lmana vacibdir ki, \u00f6z h\u0259yat\u0131nda xeyir \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nsin v\u0259 Allah\u0131n ita\u0259tind\u0259 olub g\u00fcnahdan \u00e7\u0259kinsin. Bununla da Allah-taalan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tini \u0259ld\u0259 etsin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u0631\u0651\u064e\u0628\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0633\u064e\u0645\u0650\u0639\u0652\u0646\u064e\u0627 \u0645\u064f\u0646\u064e\u0627\u062f\u0650\u064a\u0627\u064b \u064a\u064f\u0646\u064e\u0627\u062f\u0650\u064a \u0644\u0650\u0644\u0625\u0650\u064a\u0645\u064e\u0627\u0646\u0650 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u0622\u0645\u0650\u0646\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0628\u0650\u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u0622\u0645\u064e\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0641\u064e\u0627\u063a\u0652\u0641\u0650\u0631\u0652 \u0644\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0630\u064f\u0646\u064f\u0648\u0628\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0643\u064e\u0641\u0651\u0650\u0631\u0652 \u0639\u064e\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0633\u064e\u064a\u0651\u0650\u0626\u064e\u0627\u062a\u0650\u0646\u064e\u0627 \u0648\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0641\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0645\u064e\u0639\u064e \u0627\u0644\u0623\u0628\u0652\u0631\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0622\u062a\u0650\u0646\u064e\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0639\u064e\u062f\u062a\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0631\u064f\u0633\u064f\u0644\u0650\u0643\u064e \u0648\u064e\u0644\u0627\u064e \u062a\u064f\u062e\u0652\u0632\u0650\u0646\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u0650\u064a\u064e\u0627\u0645\u064e\u0629\u0650 \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0643\u064e \u0644\u0627\u064e \u062a\u064f\u062e\u0652\u0644\u0650\u0641\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u0650\u064a\u0639\u064e\u0627\u062f\u064e<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cE<\/em><em>y R<\/em><em>\u0259<\/em><em>bbimiz<\/em><em>! <\/em><em>H<\/em><em>\u0259<\/em><em>qiq<\/em><em>\u0259<\/em><em>t<\/em><em>\u0259<\/em><em>n<\/em><em>, <\/em><em>biz<\/em><em>: &#8220;<\/em><em>R<\/em><em>\u0259<\/em><em>bbiniz<\/em><em>\u0259 <\/em><em>in<\/em><em>a<\/em><em>n\u0131n<\/em><em>!&#8221; &#8211; <\/em><em>d<\/em><em>e<\/em><em>y<\/em><em>\u0259 <\/em><em>im<\/em><em>a<\/em><em>n<\/em><em>a <\/em><em>t<\/em><em>\u0259<\/em><em>r<\/em><em>\u0259<\/em><em>f \u00e7<\/em><em>a<\/em><em>\u011f\u0131r<\/em><em>a<\/em><em>n bir<\/em><em> k<\/em><em>ims<\/em><em>\u0259<\/em><em>nin \u00e7<\/em><em>a<\/em><em>\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131<\/em><em> e<\/em><em>\u015fidib S<\/em><em>\u0259<\/em><em>n<\/em><em>\u0259 <\/em><em>im<\/em><em>a<\/em><em>n g<\/em><em>\u0259<\/em><em>tirdi<\/em><em>k. E<\/em><em>y R<\/em><em>\u0259<\/em><em>bbimiz<\/em><em>! <\/em><em>\u0130ndi g\u00fcn<\/em><em>a<\/em><em>hl<\/em><em>a<\/em><em>r\u0131m\u0131z\u0131 biz<\/em><em>\u0259 <\/em><em>b<\/em><em>a<\/em><em>\u011f\u0131\u015fl<\/em><em>a, <\/em><em>t<\/em><em>\u0259<\/em><em>qsirl<\/em><em>\u0259<\/em><em>rimizd<\/em><em>\u0259<\/em><em>n<\/em><em> ke<\/em><em>\u00e7<\/em><em> (<\/em><em>b\u00f6y\u00fc<\/em><em>k <\/em><em>g\u00fcn<\/em><em>a<\/em><em>hl<\/em><em>a<\/em><em>r\u0131m\u0131z\u0131 b<\/em><em>a<\/em><em>\u011f\u0131\u015fl<\/em><em>a, k<\/em><em>i\u00e7i<\/em><em>k <\/em><em>g\u00fcn<\/em><em>a<\/em><em>hl<\/em><em>a<\/em><em>r\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rt<\/em><em>) <\/em><em>v<\/em><em>\u0259 <\/em><em>c<\/em><em>a<\/em><em>n\u0131m\u0131z\u0131 y<\/em><em>ax<\/em><em>\u015f\u0131 <\/em><em>\u0259<\/em><em>m<\/em><em>\u0259<\/em><em>l s<\/em><em>a<\/em><em>hibl<\/em><em>\u0259<\/em><em>ri il<\/em><em>\u0259 <\/em><em>bir y<\/em><em>e<\/em><em>rd<\/em><em>\u0259 a<\/em><em>l<\/em><em>! E<\/em><em>y R<\/em><em>\u0259<\/em><em>bbimiz<\/em><em>! <\/em><em>\u00d6z p<\/em><em>e<\/em><em>y\u011f<\/em><em>\u0259<\/em><em>mb<\/em><em>\u0259<\/em><em>rl<\/em><em>\u0259<\/em><em>rinin v<\/em><em>a<\/em><em>sit<\/em><em>\u0259<\/em><em>si il<\/em><em>\u0259 <\/em><em>biz<\/em><em>\u0259 <\/em><em>v<\/em><em>\u0259<\/em><em>d<\/em><em> e<\/em><em>tdi<\/em><em>k<\/em><em>l<\/em><em>\u0259<\/em><em>rini v<\/em><em>e<\/em><em>r v<\/em><em>\u0259 <\/em><em>qiy<\/em><em>a<\/em><em>m<\/em><em>\u0259<\/em><em>t g\u00fcn\u00fcnd<\/em><em>\u0259 <\/em><em>bizi r\u00fcsv<\/em><em>a<\/em><em>y<\/em><em> e<\/em><em>tm<\/em><em>\u0259! \u018f<\/em><em>lb<\/em><em>\u0259<\/em><em>tt<\/em><em>\u0259, <\/em><em>S<\/em><em>\u0259<\/em><em>n \u00d6z v<\/em><em>\u0259<\/em><em>din<\/em><em>\u0259 x<\/em><em>il<\/em><em>a<\/em><em>f \u00e7\u0131<\/em><em>x<\/em><em>m<\/em><em>a<\/em><em>zs<\/em><em>a<\/em><em>n<\/em><em>!&#8221;<\/em><a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><em><strong>[4]<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">3-C\u0259nn\u0259t v\u0259 onun nem\u0259tl\u0259rinin c\u0259h\u0259nn\u0259m v\u0259 onun \u00e7\u0259tinlikl\u0259rinin \u0259dal\u0259t \u00fcz\u00fcnd\u0259n olmas\u0131na etiqad olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Qiyam\u0259t sur\u0259si, ay\u0259 3-4.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>Z\u00fcm\u0259r sur\u0259si, ay\u0259 68.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>Yasin sur\u0259si, ay\u0259 78-79.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>Ali-\u0130mran sur\u0259si, ay\u0259 194-195.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532386435349-838f98c1-b1d4\"><button aria-controls=\"content-1532386435349-838f98c1-b1d4\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">ALLAH AD\u0130LD\u0130R<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532386435349-838f98c1-b1d4\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc \u018fSAS<\/em><em>: <\/em><em>ALLAH AD\u0130LD\u0130R<\/em><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">M\u0259na budur ki, Allah\u0131n kim\u0259s\u0259 z\u00fclm etm\u0259si qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki adillik v\u0259 \u0259dal\u0259t sif\u0259ti xeyir sif\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. Amma z\u00fclm, \u015f\u0259rr x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. Z\u00fclm\u0259 \u0259dal\u0259ti icra ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n z\u0259if v\u0259 \u015f\u0259rr adamlardan ba\u015fqa birisi \u0259l atmaz. Halbuki, Allah-taala b\u00fct\u00fcn xeyirl\u0259rin m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 m\u0259xluqat\u0131n ham\u0131s\u0131na feyz ver\u0259n v\u0259 onlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan ehtiyacs\u0131zd\u0131r. Allah\u0131n z\u00fclm etm\u0259y\u0259 he\u00e7 bir ehtiyac\u0131 yoxdur. Nec\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 Quran i\u015far\u0259 edir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u06cc\u0627 \u0623<\/strong><strong>\u064e\u064a\u0651\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u064f \u0623\u064e\u0646\u062a\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0641\u064f\u0642\u064e\u0631\u064e\u0627\u0621 \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0647\u064f\u0648\u064e \u0627\u0644\u0652\u063a\u064e\u0646\u0650\u064a\u0651\u064f \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0645\u0650\u064a\u062f\u064f<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cEy insanlar! Siz Allaha m\u00f6htacs\u0131n\u0131z. Allah is\u0259 (he\u00e7 n\u0259y\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sizin ibad\u0259tiniz\u0259) m\u00f6htac deyildir. O (h\u0259r c\u00fcr) \u015f\u00fckr\u0259 (t\u0259rif\u0259) layiqdir! (Onun b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri b\u0259y\u0259nil\u0259ndir!)\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Ba\u015fqa ay\u0259d\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u00a0\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u0627 \u064a\u064e\u0638\u0652\u0644\u0650\u0645\u064f \u0645\u0650\u062b\u0652\u0642\u0627\u0644\u064e \u0630\u064e\u0631\u0651\u064e\u0629\u064d \u0648\u064e \u0625\u0650\u0646\u0652 \u062a\u064e\u0643\u064f \u062d\u064e\u0633\u064e\u0646\u064e\u0629\u064b \u064a\u064f\u0636\u0627\u0639\u0650\u0641\u0652\u0647\u0627 \u0648\u064e \u064a\u064f\u0624\u0652\u062a\u0650 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0644\u064e\u062f\u064f\u0646\u0652\u0647\u064f \u0623\u064e\u062c\u0652\u0631\u0627\u064b \u0639\u064e\u0638\u064a\u0645\u0627\u064b<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>\u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah (he\u00e7 k\u0259s\u0259) z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r z\u00fclm etm\u0259z. \u018fg\u0259r yax\u015f\u0131 bir \u0259m\u0259l ba\u015f ver\u0259rs\u0259, onu (onun savab\u0131n\u0131) ikiqat art\u0131rar v\u0259 \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 (bu \u0259m\u0259lin sahibin\u0259) b\u00f6y\u00fck m\u00fckafat ver\u0259r!\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u00a0\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u0627 \u064a\u064e\u0638\u0652\u0644\u0650\u0645\u064f \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u064e \u0634\u064e\u064a\u0652\u0626\u0627\u064b \u0648\u064e \u0644\u0643\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652\u0641\u064f\u0633\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0638\u0652\u0644\u0650\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah insanlara z\u0259rr\u0259c\u0259 z\u00fclm etm\u0259z, lakin insanlar \u00f6zl\u0259ri \u00f6zl\u0259rin\u0259 z\u00fclm ed\u0259rl\u0259r!<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taala Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rinin vasit\u0259si il\u0259 insanlar\u0131 z\u00fclm etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kindirir v\u0259 bu i\u015fin pis v\u0259 xo\u015fa g\u0259lm\u0259z oldu\u011funu deyir. Dem\u0259li Allah-taala \u00f6z\u00fc he\u00e7 vaxt xo\u015fa g\u0259lm\u0259z v\u0259 pis i\u015f etm\u0259z.<\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Fatir sur\u0259si,\u00a0 ay\u0259 15.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>Nisa sur\u0259si, ay\u0259 40.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>Yunis sur\u0259si, ay\u0259 44.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532386531059-aee2b115-2060\"><button aria-controls=\"content-1532386531059-aee2b115-2060\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">\u0130MAM\u018fT<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532386531059-aee2b115-2060\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><em>BE\u015e\u0130NC\u0130 \u018fSAS: \u0130MAM\u018fT<\/em><\/span><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taala b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti hiday\u0259t edib z\u00fclm v\u0259 c\u0259hal\u0259td\u0259n nicat verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r g\u00f6nd\u0259rdi. \u015e\u0259ri\u0259t v\u0259 qanunlar\u0131 qoruyub saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 imamlar\u0131 g\u00f6nd\u0259rdi. \u0130mamlar\u0131n olma\u011f\u0131 \u015fi\u0259l\u0259rin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n dinin s\u00fctunu v\u0259 \u0259sas\u0131d\u0131r. \u0130mam\u0259tin bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259rti vard\u0131r:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">1-\u0130mam\u0259t \u0130lahi bir m\u0259qam v\u0259 m\u0259ns\u0259bdir, Allah bu m\u0259qam v\u0259 m\u0259ns\u0259bi ist\u0259diyi kims\u0259y\u0259 ver\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">2-Pey\u011f\u0259mb\u0259ri Allah t\u0259yin etdiyi kimi, \u0130mam\u0131 da Allah t\u0259yin edir. \u0130mam\u0259t, Allah el\u00e7isinin \u0130slam \u00fcmm\u0259ti \u00fcz\u0259rind\u0259 dini v\u0259 d\u00fcny\u0259vi xilaf\u0259ti dem\u0259kdir. \u0130mam, Allah\u0131n izni il\u0259 \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259ri <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 al<\/em><em>i<\/em><em>hi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin olunmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bel\u0259 bir m\u0259suliyy\u0259ti q\u0259bul ed\u0259ni Pey\u011f\u0259mb\u0259r <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l<\/em><em>\u0259<\/em><em>yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> daha yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131r. Dem\u0259li imam\u0131 insanlar t\u0259yin ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">3- \u0130mam g\u0259r\u0259k m\u0259sum olsun v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ik g\u00fcnahlardan uzaq olsun.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">4-M\u0259sum imam pey\u011f\u0259mb\u0259rin (pey\u011f\u0259mb\u0259rlik m\u0259qam\u0131ndan ba\u015fqa) b\u00fct\u00fcn f\u0259zil\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 toplay\u0131r v\u0259 imam\u0131n v\u0259zif\u0259si budur ki, pey\u011f\u0259mb\u0259rin g\u0259tirdiyi \u015f\u0259ri\u0259ti qoruyub saxlas\u0131n. H\u0259m\u00e7inin insanlar\u0131 hiday\u0259t edib onlar\u0131n dini v\u0259 d\u00fcny\u0259vi i\u015fl\u0259rini islah etsin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259m\u00e7inin \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rin <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> pey\u011f\u0259mb\u0259rliy\u0259 se\u00e7il\u0259nd\u0259 Allah-taala t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6z cani\u015finl\u0259rini d\u0259 t\u0259kidl\u0259 elan etm\u0259si m\u0259lum olur. Ba\u015fqa yerd\u0259 \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m)<\/em> \u00f6z cani\u015finl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 da dem\u0259si tarixd\u0259 m\u0259lumd\u0131r. Onlar, \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin <em>(s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m) <\/em>\u018fhli-beyti <em>(\u0259l\u0259yhimus-s\u0259lam)<\/em> v\u0259 on iki n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdirl\u0259r. Birincisi imam \u018fli ibn \u018fbi Talib <em>(\u0259l\u0259yhis-s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam)<\/em> v\u0259 sonuncusu imam M\u0259hdidir <em>(Allah z\u00fchurunu tezl\u0259\u015fdirsin)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130mamiyy\u0259 m\u0259zh\u0259binin n\u0259z\u0259ri budur ki, Allah-taala Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f vermi\u015fdir ki, h\u0259zr\u0259t \u018flini <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> \u00f6z cani\u015fini se\u00e7ib v\u0259 bunu a\u015fkar \u015f\u0259kild\u0259 camaata elan etsin. Bu haqda Qurani-k\u0259rimd\u0259 deyilir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u064a\u064e\u0623\u064e\u064a\u0647\u0651\u064f\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0628\u064e\u0644\u0651\u0650\u063a\u0652 \u0645\u064e\u0627 \u0623\u064f\u0646\u0632\u0650\u0644\u064e \u0625\u0650\u0644\u064e\u064a\u0652\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646 \u0631\u0651\u064e\u0628\u0651\u0650\u0643\u064e \u0648\u064e \u0625\u0650\u0646 \u0644\u0651\u064e\u0645\u0652 \u062a\u064e\u0641\u0652\u0639\u064e\u0644\u0652 \u0641\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0628\u064e\u0644\u0651\u064e\u063a\u0652\u062a\u064e \u0631\u0650\u0633\u064e\u0627\u0644\u064e\u062a\u064e\u0647\u064f \u0648\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u064a\u064e\u0639\u0652\u0635\u0650\u0645\u064f\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u064a\u0647\u064e\u0652\u062f\u0650\u0649 \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u0627\u0644\u0652\u0643\u064e\u0627\u0641\u0650\u0631\u0650\u064a\u0646\u200f<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><em>Ya Pey\u011f\u0259mb\u0259r! R\u0259bbin t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259n\u0259 nazil edil\u0259ni t\u0259bli\u011f et. \u018fg\u0259r (bunu) etm\u0259s\u0259n, (Allah\u0131n) risal\u0259tini (s\u0259n\u0259 h\u0259val\u0259 edil\u0259n el\u00e7ilik, pey\u011f\u0259mb\u0259rlik v\u0259zif\u0259sini) yerin\u0259 yetirmi\u015f olmazsan. Allah s\u0259ni insanlardan qoruyacaq. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah kafir camaat\u0131 d\u00fcz yola y\u00f6n\u0259ltm\u0259z! <a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259zr\u0259t Pey\u011f\u0259mb\u0259r sonuncu h\u0259cd\u0259n qay\u0131danda Q\u0259dir Xum adl\u0131 yerd\u0259 Allah-taala Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi h\u0259zr\u0259t \u018flini <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam) <\/em>\u00f6z cani\u015fini v\u0259 imam se\u00e7ib v\u0259 bunu a\u015fkar \u015f\u0259kild\u0259 camaata elan etsin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u015ei\u0259 v\u0259 \u0259hli s\u00fcnn\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259rinin m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130slam dininin \u0130mamlar\u0131 on iki n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. H\u0259zr\u0259t Pey\u011f\u0259mb\u0259r <em>(<\/em><em>s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m<\/em><em>)<\/em> onlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 qeyd etmi\u015fdir. Onlar\u0131n adlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<hr \/>\n<h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\">B\u0130R\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/span><\/h2>\n<p style=\"text-align: center\">::<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>\u018fL\u0130 \u0130BN \u018fB\u0130 TAL\u0130B <\/em><\/strong><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u018fbu Talibdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> Fatim\u0259 \u018fs\u0259d q\u0131z\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259zr\u0259t \u018fli <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> \u00abAmul-fil\u00bb-in<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> otuzuncu ili r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n on \u00fc\u00e7\u00fc K\u0259b\u0259 evind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Hicr\u0259tin q\u0131rx\u0131nc\u0131 ili ramazan ay\u0131n\u0131n iyirmi birind\u0259 Kuf\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u015f\u0259had\u0259t\u0259 qovu\u015fmu\u015fdur. M\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259zar\u0131 N\u0259c\u0259f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259dir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>\u0130K\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>H\u018fS\u018fN \u0130BN \u018fL\u0130 \u0130BN \u018fB\u0130 TAL\u0130B<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131<\/strong><strong>: <\/strong>\u0130mam \u018flidir <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131<\/strong><strong>:<\/strong> \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin <em>(<\/em><em>s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m<\/em><em>)<\/em> q\u0131z\u0131 v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc Fatim\u0259dir <em>(s\u0259lamullahi \u0259l\u0259yha)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Hicr\u0259tin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ili ramazan ay\u0131n\u0131n on be\u015find\u0259 M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Hicr\u0259tin 50-ci ilind\u0259 s\u0259f\u0259r ay\u0131n\u0131n iyirmi s\u0259kkizi \u018fbu S\u00fcfyan\u0131n o\u011flu M\u00fcaviy\u0259nin hiyl\u0259si v\u0259 \u018f\u015f\u0259sin q\u0131z\u0131 Cud\u0259nin \u0259li il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nib \u015f\u0259hid olur. M\u0259din\u0259d\u0259 B\u0259qi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunub.<\/p>\n<h1 style=\"text-align: left\"><\/h1>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>H\u00dcSEYN \u0130BN \u018fL\u0130 \u0130BN \u018fB\u0130 TAL\u0130B<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>yhis<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>s<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>lam)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131<\/strong><strong>:<\/strong> \u0130mam \u018flidir <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131<\/strong><strong>:<\/strong> \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin <em>(<\/em><em>s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m<\/em><em>)<\/em> q\u0131z\u0131 v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc Fatim\u0259dir <em>(s\u0259lamullahi \u0259l\u0259yha)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">O h\u0259zr\u0259t hicr\u0259tin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ilind\u0259 \u015f\u0259ban ay\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc M\u0259din\u0259d\u0259 do\u011fulmu\u015fdur. Hicr\u0259tin 61-ci ilind\u0259 72 n\u0259f\u0259r \u0259shab\u0131, \u018fhli-beyti <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> il\u0259 m\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n onuncu (a\u015fura) g\u00fcn\u00fc K\u0259rb\u0259la s\u0259hras\u0131nda \u015f\u0259hid olub v\u0259 K\u0259rb\u0259lada d\u0259fn olunub.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>\u018fL\u0130 \u0130BN H\u00dcSEYN ZEYNUL-AB\u0130D\u0130N<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>yhis<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>s<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>lam)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> H\u0259zr\u0259t H\u00fcseyn ibn \u018flidir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam).<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> \u015e\u0259hr\u0259banudur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">O h\u0259zr\u0259tin m\u0259\u015fhur l\u0259q\u0259bi Zeynul-abidin v\u0259 S\u0259ccadd\u0131r. \u0130mam S\u0259ccad <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin otuz s\u0259kkizinci ili \u015f\u0259ban ay\u0131n\u0131n be\u015find\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. U\u015faql\u0131q ill\u0259rini M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdir. O, t\u0259xmin\u0259n iki il babas\u0131 \u018flinin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hakimiyy\u0259t ill\u0259rini g\u00f6rm\u00fc\u015f, ondan sonra is\u0259 on il \u0259misi h\u0259zr\u0259t H\u0259s\u0259nin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> \u0130mam\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130mam H\u0259s\u0259n <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> bu on ilin yaln\u0131z alt\u0131 ay\u0131n\u0131 hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda olmu\u015fdur. Hicr\u0259tin \u0259llinci ili \u0130mam H\u0259s\u0259nin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> \u015f\u0259had\u0259tind\u0259n sonra M\u00fcaviy\u0259nin hakimiyy\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiyi bir d\u00f6vrd\u0259 onunla m\u00fcbariz\u0259 aparan \u0130mam H\u00fcseyn <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> il\u0259 on il \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 durmu\u015fdur. Hicr\u0259tin altm\u0131\u015f birinci ilinin m\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131nda atas\u0131n\u0131n inqilab v\u0259 \u015f\u0259had\u0259ti zaman\u0131 K\u0259rb\u0259lada olmu\u015fdur. K\u0259rb\u0259la faci\u0259sind\u0259n sonra dig\u0259r \u018fhli-beyt \u0259sirl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Kuf\u0259y\u0259, sonra is\u0259 \u015eama \u0259sir apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u0259f\u0259rd\u0259 o, m\u00fcsib\u0259t v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r zaman\u0131 dig\u0259r \u0259sirl\u0259rin p\u0259nah\u0131 v\u0259 himay\u0259dar\u0131 olmu\u015fdur. O, bu s\u0259f\u0259r zaman\u0131 \u00f6z m\u0259tin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 Yezidin hakimiyy\u0259tini r\u00fcsvay etdi v\u0259 \u015eamdan qay\u0131td\u0131qdan sonra M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fama\u011fa ba\u015flad\u0131. N\u0259hay\u0259t, hicr\u0259tin doxsan be\u015finci ili m\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131n\u0131n iyirmi be\u015fi \u015f\u0259had\u0259t\u0259 qovu\u015fdu. O H\u0259zr\u0259t B\u0259qi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda \u0259misi \u0130mam H\u0259s\u0259nin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> q\u0259brinin k\u0259nar\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: left\"><\/h2>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>BE\u015e\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>M\u018fH\u018fMM\u018fD \u0130BN \u018fL\u0130 \u018fL<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>BAQ\u0130R<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam Zeynul-Abidindir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<strong>.<\/strong><\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> \u0130mam H\u0259s\u0259nin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> q\u0131z\u0131 Fatim\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130mam Baqir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin \u0259lli yeddinci ilind\u0259 r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n biri M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. Ad\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d, k\u00fcny\u0259si \u018fbu C\u0259f\u0259r, l\u0259q\u0259bl\u0259ri Baqir, Baqirul-ulum olmu\u015fdur. \u0130mam Baqir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> h\u0259m ata, h\u0259m d\u0259 ana t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259zr\u0259t \u018fli <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> v\u0259 xan\u0131m Z\u0259hran\u0131n <em>(s\u0259lamullahi \u0259l<\/em><em>\u0259<\/em><em>yha)<\/em> n\u0259slin\u0259 yeti\u015f\u0259n ilk \u015f\u0259xs olmu\u015fdur. \u0130mam Baqir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin y\u00fcz on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ilind\u0259 zil-hicc\u0259 ay\u0131n\u0131n yeddisind\u0259 M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etmi\u015f, m\u0259\u015fhur B\u0259qi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda atas\u0131 v\u0259 babas\u0131n\u0131n q\u0259birl\u0259ri k\u0259nar\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>ALTINCI \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>C\u018fF\u018fR \u0130BN M\u018fH\u018fMM\u018fD<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>yhis<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>s<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>lam)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam Baqirdir<em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam).<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> \u00dcmm\u00fc-F\u0259rv\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Alt\u0131nc\u0131 \u0130mam\u0131n ad\u0131 C\u0259f\u0259r, k\u00fcny\u0259si \u018fbu-Abdullah, l\u0259q\u0259bi Sadiqdir. \u0130mam Sadiq <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin s\u0259ks\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ilind\u0259 r\u0259bi\u00fcl-\u0259vv\u0259l ay\u0131n\u0131n on yeddisi M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f, hicr\u0259tin y\u00fcz q\u0131rx s\u0259kkizinci ili \u015f\u0259vval ay\u0131n\u0131n iyirmi be\u015fi altm\u0131\u015f be\u015f ya\u015f\u0131nda v\u0259fat etmi\u015fdir. M\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259zar\u0131 B\u0259qi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda atas\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131 k\u0259nar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>YEDD\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>MUSA \u0130BN C\u018fF\u018fR \u018fL<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>KAZ\u0130M<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> H\u0259zr\u0259t Sadiqdir<em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> H\u0259mid\u0259 adl\u0131 \u00e7ox f\u0259zil\u0259tli bir qad\u0131n olmu\u015fdur. O h\u0259zr\u0259tin ad\u0131 Musa, l\u0259q\u0259bi Kazimdir. \u0130mam Kazim <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin y\u00fcz iyirmi s\u0259kkizinci ilind\u0259 s\u0259f\u0259r ay\u0131n\u0131n yeddisind\u0259 (M\u0259din\u0259nin yax\u0131n k\u0259ndl\u0259rind\u0259n biri olan) \u018fbva adl\u0131 bir yerd\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f, hicr\u0259tin y\u00fcz s\u0259ks\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ili r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n iyirmi be\u015find\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>S\u018fKK\u0130Z\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>\u018fL\u0130<\/em><\/strong> <strong><em>\u0130BN<\/em><\/strong> <strong><em>MUSA<\/em><\/strong> <strong><em>\u018fR-R\u0130ZA<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam Kazimdir <em>(\u0259l<\/em><em>\u0259<\/em><em>yhis<\/em><em>&#8211;<\/em><em>s<\/em><em>\u0259<\/em><em>lam<\/em><em>).<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> N\u0259cim\u0259 (Ummulb\u0259nin) adl\u0131 f\u0259zil\u0259tli bir qad\u0131n olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130mam \u018fli ibn Musa hicr\u0259tin y\u00fcz q\u0131rx s\u0259kkizinci ili zil-q\u0259d\u0259 ay\u0131n\u0131n on birind\u0259 anadan olmu\u015fdur. \u0130mam \u018fli ibn Musan\u0131n <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> k\u00fcny\u0259si \u018fb\u00fclh\u0259s\u0259n, l\u0259q\u0259bi Riza olmu\u015fdur. \u0130mam Riza <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam) <\/em>iki y\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ild\u0259 s\u0259f\u0259r ay\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>DOQQUZUNCU \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>M\u018fH\u018fMM\u018fD \u0130BN \u018fL\u0130 \u018fL<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>CAVAD<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam Rizad\u0131r <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> S\u0259bik\u0259 v\u0259 ya Xeyz\u0259rand\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Doqquzuncu \u0130mam\u0131n ad\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d, k\u00fcny\u0259si \u018fbu C\u0259f\u0259r, l\u0259q\u0259bi T\u0259qi v\u0259 Cavad olmu\u015f, hicr\u0259tin y\u00fcz doxsan be\u015finci ilind\u0259 r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n onunda M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olmu\u015f Mariya Qibtiyy\u0259nin n\u0259slind\u0259n hesab olunan S\u0259bik\u0259 xan\u0131m \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan y\u00fcks\u0259k m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 durur v\u0259 \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u0259n \u00fcst\u00fcn\u00fc hesab olunurdu. Bel\u0259 ki, \u0130mam Riza <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam) <\/em>o xan\u0131m\u0131 pak, n\u0259cab\u0259tli v\u0259 f\u0259zil\u0259tli bir qad\u0131n kimi yad edirdi. \u0130mam Cavad <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin iki y\u00fcz iyirminci ili zil-q\u0259d\u0259 ay\u0131n\u0131n sonu iyirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda olark\u0259n \u015f\u0259had\u0259t\u0259 yeti\u015fmi\u015f v\u0259 Ba\u011fdad\u0131n Q\u00fcrey\u015f q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda babas\u0131 \u0130mam Kazimin <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> m\u0259zar\u0131n\u0131n yan\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>ONUNCU \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>\u018fL\u0130<\/em><\/strong> <strong><em>\u0130BN<\/em><\/strong> <strong><em>M<\/em><\/strong><strong><em>\u018f<\/em><\/strong><strong><em>H\u018fMM\u018fD<\/em><\/strong> <strong><em>\u018fL-HAD\u0130<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>yhis<\/em><\/strong><strong><em>&#8211;<\/em><\/strong><strong><em>s<\/em><\/strong><strong><em>\u0259<\/em><\/strong><strong><em>lam)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam Cavadd\u0131r <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> S\u0259man\u0259 xan\u0131m olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u015ei\u0259l\u0259rin onuncu \u0130mam\u0131, \u0130mam \u018fliyy\u0259n-N\u0259qi <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin iki y\u00fcz on ikinci ili zil-hicc\u0259 ay\u0131n\u0131n on be\u015find\u0259 M\u0259din\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 S\u0259rya adl\u0131 bir yerd\u0259 anadan olmu\u015fdur. Onuncu \u0130mam\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur l\u0259q\u0259bl\u0259ri N\u0259qi v\u0259 Hadi olmu\u015fdur. O, hicr\u0259tin iki y\u00fcz \u0259lli d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ili r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnd\u0259 Samirra \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u015f\u0259had\u0259t\u0259 qovu\u015fmu\u015f v\u0259 \u00f6z evind\u0259 d\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\">ON B\u0130R\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #000080\"><strong><em>\u0130MAM H\u018fS\u018fN \u018fL-\u018fSG\u018fR\u0130<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(<\/em><\/strong><strong><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> \u0130mam \u018fliyy\u0259n-N\u0259qidir <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> H\u00fcdeys\u0259 adl\u0131 t\u0259qval\u0131 bir qad\u0131n olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u015ei\u0259l\u0259rin on birinci imam\u0131 h\u0259zr\u0259t H\u0259s\u0259n \u018fsk\u0259ri <em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam)<\/em> hicr\u0259tin iki y\u00fcz otuz ikinci ili r\u0259bius-sani ay\u0131n\u0131n s\u0259kkizind\u0259 anadan olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">O H\u0259zr\u0259tin m\u0259\u015fhur l\u0259q\u0259bl\u0259rind\u0259n biri N\u0259qi, ba\u015fqa birisi Z\u0259ki, k\u00fcny\u0259si is\u0259 \u018fbu M\u0259h\u0259mm\u0259d olmu\u015fdur. Hicr\u0259tin iki y\u00fcz altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 ili r\u0259biul-\u0259vv\u0259l ay\u0131n\u0131n s\u0259kkizind\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015f v\u0259 Samirra \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00f6z evind\u0259c\u0259, atas\u0131n\u0131n q\u0259brinin yan\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong>ON \u0130K\u0130NC\u0130 \u0130MAM<\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em><span style=\"color: #000080\">M\u018fHD\u0130 \u0130BN \u018fL-H\u018fS\u018fN<\/span> <\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><strong><em>(\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><\/strong><strong><em>)<\/em><\/strong><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Atas\u0131:<\/strong> On birinci \u0130mam h\u0259zr\u0259t H\u0259s\u0259n \u018fsk\u0259ridir <em>(\u0259l\u0259yhis<\/em><em>&#8211;<\/em><em>s\u0259lam)<\/em>.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Anas\u0131:<\/strong> N\u0259rcis xan\u0131m olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">On ikinci m\u0259sum \u0130mam, h\u0259zr\u0259t M\u0259hdi ibn H\u0259s\u0259n \u018fsk\u0259ri <em>(\u0259l\u0259yhis<\/em><em>&#8211;<\/em><em>s\u0259lam) <\/em>hicr\u0259tin iki y\u00fcz \u0259lli be\u015finci ili \u015f\u0259ban ay\u0131n\u0131n on be\u015find\u0259 Samirra \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Onun ad\u0131 \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin ad\u0131ndan, k\u00fcny\u0259si d\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin k\u00fcny\u0259sind\u0259ndir, y\u0259ni, \u018fbulqasimdir. M\u0259sum \u0130mamlar onun \u0259sl ad\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259sini qada\u011fan etmi\u015fl\u0259r. Onun l\u0259q\u0259bl\u0259rind\u0259n H\u00f6cc\u0259t, Qaim, X\u0259l\u0259fisaleh, Sahib \u0259z-zaman v\u0259 B\u0259qiyy\u0259tullah\u0131 qeyd etm\u0259k olar. \u018fn m\u0259\u015fhur l\u0259q\u0259bi is\u0259 M\u0259hdidir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Allah-taala imam M\u0259hdini <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> \u00d6z hikm\u0259ti il\u0259 qeyb\u0259 \u00e7\u0259kib cahanda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rait yaranan kimi Allah-taalan\u0131n h\u00f6kml\u0259rini h\u0259r yerd\u0259 icra etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc z\u00fchur ed\u0259c\u0259k. \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rind\u0259n <em>(<\/em><em>s\u0259ll\u0259llahu \u0259l\u0259yhi v\u0259 alihi v\u0259 s\u0259ll\u0259m<\/em><em>)<\/em> \u00e7oxlu r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 n\u0259ql olunur ki, h\u0259zr\u0259t z\u0259man\u0259t verir ki, imam\u0131n z\u00fchuru ax\u0131r-zamanda ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Bu r\u0259vay\u0259tl\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 deyilmir ki, ax\u0131r-zamanda do\u011fulacaq. Bu da \u015fi\u0259l\u0259rin etiqad\u0131 il\u0259 tamamil\u0259 uy\u011fun g\u0259lir ki, \u0130mam <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> uzun qeybd\u0259n sonra z\u00fchur ed\u0259c\u0259k.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130mam Zaman\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> qeyb\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259sinin iki m\u0259rh\u0259l\u0259si var:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259<\/strong><strong>: <\/strong>Qeyb\u0259ti-su\u011fra (ki\u00e7ik qeyb) adlan\u0131r. Bu d\u00f6vran hicr\u0259tin 329-cu ilin\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. Bu vaxta q\u0259d\u0259r \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri var idi. \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u00f6rd n\u0259f\u0259r idil\u0259r. Onlar Ba\u011fdadda m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, orda d\u0259fn olunmu\u015f v\u0259 orada da q\u0259birl\u0259ri m\u0259\u015fhurdur. Onlar bunlard\u0131r:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>Birinci<\/strong><strong>: <\/strong><strong>Osman ibn S\u0259id<\/strong><strong>. <\/strong>\u0130mam Zaman\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> v\u0259 imam H\u0259s\u0259n \u018fsg\u0259rinin <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> x\u00fcsusi v\u0259 \u0259n etimadl\u0131 v\u0259kill\u0259rind\u0259n olmu\u015fdur. Hicr\u0259tin 280-c\u0131 ilind\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>\u0130kinci<\/strong><strong>:<\/strong><strong> M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn Osman ibn S\u0259id<\/strong><strong>.<\/strong> Hicr\u0259tin 304 v\u0259 ya 305-ci ilind\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc<\/strong><strong>: <\/strong><strong>H\u0259s\u0259n ibn Ruh Nub\u0259xti<\/strong><strong>. <\/strong>Hicr\u0259tin 326-ci ilind\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc<\/strong><strong>:<\/strong> <strong>\u018fli ibn M\u0259h\u0259mm\u0259d S\u0259muri<\/strong><strong>. <\/strong>Hicr\u0259tin 329-cu ild\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">S\u0259murinin v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> m\u00fcs\u0259lmanlarla x\u00fcsusi s\u0259firl\u0259ri qurtar\u0131r. Bununla da \u201cqeyb\u0259ti-su\u011fra\u201d vaxt\u0131 sona yetir v\u0259 \u201cqeyb\u0259ti-kubra\u201d ba\u015flan\u0131r. Bu da Allah-taalan\u0131n \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> z\u00fchurunu m\u0259sl\u0259h\u0259t bildiyi vaxta q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259r kim iddia ets\u0259 ki, \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> v\u0259kili v\u0259 s\u0259firiy\u0259m, yalan\u00e7\u0131 say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">H\u0259s\u0259n ibn \u018fhm\u0259d M\u00fck\u0259tt\u0259bd\u0259n h\u0259dis n\u0259ql olunur ki: Ba\u011fdadda idim. O il \u0130mam\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> sonuncu s\u0259firi S\u0259muri (r.h) v\u0259fat etmi\u015fdi. M\u0259n o s\u0259firin \u00f6lm\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l oraya yeti\u015fdim. Bir g\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131b \u0130mam Zamandan <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> m\u00fcs\u0259lmanlara m\u00fcraci\u0259t olaraq bel\u0259 bir m\u0259ktub oxudu:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><em>Bismillahir-r\u0259hmanir-r\u0259him<\/em><em>! <\/em><em>Ya M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn S\u0259muri<\/em><em>! <\/em><em>Allah s\u0259n\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda x\u00fcsusi m\u00fckafat versin<\/em><em>! <\/em><em>S\u0259n alt\u0131 g\u00fcn i\u00e7ind\u0259 d\u00fcnyadan ged\u0259c\u0259ks\u0259n<\/em><em>. <\/em><em>\u0130\u015fl\u0259rini c\u0259m et<\/em><em>! <\/em><em>S\u0259nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra he\u00e7 kimi m\u0259niml\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda x\u00fcsusi s\u0259fir v\u0259siyy\u0259t etm\u0259<\/em><em>. <\/em><em>Bununla da tam qeyb\u0259t yeti\u015fdi<\/em><em>. <\/em><em>Allah<\/em><em>&#8211;<\/em><em>taala izn verm\u0259y\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u00fchurdan x\u0259b\u0259r yoxdur<\/em><em>. <\/em><em>Bu z\u00fchur uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259n<\/em><em>, <\/em><em>q\u0259lbl\u0259rin kin ba\u011flamas\u0131ndan v\u0259 yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn z\u00fclml\u0259 dolmas\u0131ndan sonra olar<\/em><em>. <\/em><em>\u015ei\u0259l\u0259rimd\u0259n bir d\u0259st\u0259si iddia ed\u0259r ki<\/em><em>, <\/em><em>m\u0259ni g\u00f6r\u00fcr<\/em><em>. <\/em><em>Onlar yalan\u00e7\u0131d\u0131rlar<\/em><em>. <\/em><em>B\u00f6y\u00fck v\u0259 uca Allah\u0131n g\u00fcc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir g\u00fcc<\/em><em>&#8211;<\/em><em>q\u00fcdr\u0259t yoxdur<\/em><em>!\u201d<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">Bu m\u0259ktubu ham\u0131 yad\u0131nda saxlad\u0131. Biz ondan ayr\u0131ld\u0131q. Alt\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u00fc yen\u0259 onun yan\u0131na getdik, can\u00fcst\u0259 idi. Ondan soru\u015fuldu ki, s\u0259nd\u0259n sonra \u0130mamla <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> kim dan\u0131\u015facaq? Cavab verdi: \u201cBu Allaha aid olan i\u015fdir. \u0130mamla rabit\u0259 k\u0259sildi. Allah \u00f6z\u00fc h\u00f6km ed\u0259ndir.\u201d Bu s\u00f6z ondan e\u015fidil\u0259n sonuncu s\u00f6z idi. Allah ondan raz\u0131 olsun!<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\">\u0130mam Zaman\u0131n <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> uzun m\u00fcdd\u0259tli qeybi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n v\u0259zif\u0259sidir ki, \u015f\u0259ri\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259 savadl\u0131 aliml\u0259r say\u0131lan adil m\u00fcct\u0259hidl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etsinl\u0259r. Bu sifari\u015fid\u0259 \u0130mam Zaman <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> \u00f6z\u00fc sifari\u015f etmi\u015fdir. H\u0259disl\u0259rd\u0259n birind\u0259 \u0130mam <em>(<\/em><em>\u0259l\u0259yhis-s\u0259lam<\/em><em>)<\/em> buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><em>\u201c<\/em><em>M\u0259nd\u0259n sonra m\u00fcs\u0259lmanlar \u015f\u0259ri\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 bizd\u0259n d\u00fczg\u00fcn h\u0259dis n\u0259ql ed\u0259nl\u0259r\u0259<\/em><em> (<\/em><em>adil aliml\u0259r\u0259<\/em><em>) <\/em><em>m\u00fcraci\u0259t etsinl\u0259r<\/em><em>. <\/em><em>Onlar m\u0259nim siz\u0259 olan h\u00f6cc\u0259tl\u0259rim v\u0259 m\u0259n d\u0259 ham\u0131ya Allah t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00f6cc\u0259t\u0259m<\/em><em>.!\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>Maid\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 67.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>Fil ili.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u018fhli-S\u00fcnn\u0259 aliml\u0259ri d\u0259 \u0130mam\u0131n (\u0259) z\u00fchurnu q\u0259bul edir amma bu f\u0259rql\u0259 ki, O h\u0259l\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259yib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>Biharul-\u018fnvar, 51-cicild, s\u0259h-367.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>V\u0259sail\u00fc\u015f-\u015eiy\u0259, 18-cicild, s\u0259h-101.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532387042861-df9cb5b2-41e5\"><button aria-controls=\"content-1532387042861-df9cb5b2-41e5\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">Q\u0259dir-Xum<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532387042861-df9cb5b2-41e5\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h3 style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #003366\">Ay\u0259tullahul-\u00fczma Duzduzani T\u0259brizinin \u201cQ\u0259dir-Xum\u201d bayram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259briki<\/span> <\/strong><\/h3>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #003366\"><strong>Bismillahir-r\u0259hmanir-r\u0259him<\/strong><\/span><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018flh\u0259mdulillahill\u0259zi c\u0259`l\u0259na min\u0259l-m\u00fct\u0259m\u0259ssikin\u0259 bi vilay\u0259ti \u018fli bin \u018fbi Talib \u018fmir\u00fcl-m\u00f6minin v\u0259 \u0259vladihil-m\u0259sumin \u0259l\u0259yhimus-salam<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Sizl\u0259r\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00f6minl\u0259r\u0259 salam, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t arzulad\u0131qdan sonra diqq\u0259tinizi bir ne\u00e7\u0259 m\u00f6vzuya c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259rdim:<\/p>\n<ol>\n<li>M\u0259b\u0259s v\u0259 Q\u0259dir-Xum bayramlar\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259td\u0259 iki d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olmas\u0131na baxmayaraq, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu iki bayram layiqinc\u0259 \u0259ziz tutulmur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) M\u0259b\u0259s v\u0259 Q\u0259dir-Xum bayramlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda deyil, b\u0259lk\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. S\u00f6z\u00fcged\u0259n bayramlar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lmal\u0131d\u0131r. Nec\u0259 ki, Milad bayram\u0131 baxmayaraq ki, milad g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259yinind\u0259 xristianlar aras\u0131nda ixtilaf m\u00f6vcuddur xristianlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnya miqyas\u0131na \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 h\u0259tta \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rinin prezident v\u0259 nazirl\u0259ri xristianlar\u0131 milad m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir v\u0259 ya t\u0259brik m\u0259ktubu g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r. Bel\u0259 olduqda, bizim h\u0259min z\u0259mind\u0259 n\u00f6qsan\u0131m\u0131z\u0131n oldu\u011fu, s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q etdiyimiz birba\u015fa deyilm\u0259lidir. H\u0259tta \u0130ran\u0131m\u0131zda da iki b\u00f6y\u00fck bayram layiqinc\u0259 qeyd edilmir v\u0259 bu c\u0259miyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259sar\u0259t v\u0259 n\u00f6qsand\u0131r. \u015ei\u0259 m\u0259ml\u0259k\u0259tind\u0259 camaat\u0131n Novruz bayram\u0131n\u0131 geni\u015f v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li ke\u00e7irm\u0259si, g\u00fcnd\u0259lik planlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259si, i\u015fl\u0259rini bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnl\u00fck t\u0259til etm\u0259si, Q\u0259dir-xum bayram\u0131n\u0131 is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259d\u0259 x\u00fclas\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259si eyib v\u0259 n\u00f6qsan deyilmi?!<\/li>\n<li>Dinl\u0259yici v\u0259 m\u00f6vcud \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259rif\u0259t d\u0259ryas\u0131ndan su i\u00e7ib sirab olmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 t\u0259\u015fkil edil\u0259n m\u0259clis v\u0259 toplant\u0131lara, h\u0259zr\u0259t \u018flinin tarix, s\u00fcnn\u0259 v\u0259 maarifi il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olan etimadl\u0131 t\u0259bli\u011f\u00e7il\u0259r d\u0259v\u0259t edilm\u0259lidir.<\/li>\n<li>Bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 t\u0259\u015fkil olunan m\u0259clisl\u0259rd\u0259 m\u0259dh v\u0259 \u015feird\u0259n v\u0259 s. \u00e7ox maarif v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin b\u0259yan\u0131na v\u0259 dinl\u0259nilm\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox vaxt ay\u0131rman\u0131z\u0131 siz\u0259 t\u0259kidl\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m. H\u00f6rm\u0259tli m\u0259ddah v\u0259 \u015fairl\u0259r d\u0259 o h\u0259zr\u0259tin h\u0259yat v\u0259 maarifini d\u00fczg\u00fcn b\u0259yan ed\u0259n \u015feirl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etsinl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00f6z d\u0259y\u0259rli vaxtlar\u0131n\u0131 ixtiyar\u0131m\u0131zda qoyan \u015f\u0259xsl\u0259rin vaxt\u0131 anb\u0259an bizd\u0259n soru\u015fulacaqd\u0131r. \u00dcmid edir\u0259m, sizin, b\u00fct\u00fcn \u015fi\u0259l\u0259rin v\u0259 \u018fmir\u0259l-m\u00f6minin \u018flinin (\u0259) dostlar\u0131n\u0131n sonsuz s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck bayram daha \u0259z\u0259m\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edil\u0259c\u0259k v\u0259 daha art\u0131q diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaqd\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"w-tabs-section\" id=\"1532387163824-88b4447f-0bbe\"><button aria-controls=\"content-1532387163824-88b4447f-0bbe\" class=\"w-tabs-section-header\"><div class=\"w-tabs-section-header-h\"><div class=\"w-tabs-section-title\">Q\u0259dir-Xum x\u00fctb\u0259si<\/div><div class=\"w-tabs-section-control\"><\/div><\/div><\/button><div class=\"w-tabs-section-content\" id=\"content-1532387163824-88b4447f-0bbe\" aria-expanded=\"false\"><div class=\"w-tabs-section-content-h i-cf\"><div class=\"wpb_text_column\" ><div class=\"wpb_wrapper\"><h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #003366\"><strong>Q\u0259dir-Xum x\u00fctb\u0259si<\/strong><\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\">Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) z\u00f6hr namaz\u0131n\u0131 y\u00fcz iyirmi mind\u0259n \u00e7ox adamla q\u0131ld\u0131. \u018fsr namaz\u0131ndan sonra (iki namaz\u0131 bir yerd\u0259 q\u0131ld\u0131) orada olanlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda uca bir yer haz\u0131rland\u0131. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) oraya \u00e7\u0131x\u0131b uzaql\u0131-yax\u0131nl\u0131, ham\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259c\u0259yi t\u0259rzd\u0259 v\u0259 ham\u0131n\u0131n e\u015fid\u0259c\u0259yi s\u0259sl\u0259 x\u00fctb\u0259y\u0259 bel\u0259 ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<h2 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #003366\"><strong><em>Q\u0259dir-Xum x\u00fctb\u0259sinin t\u0259rc\u00fcm\u0259si<\/em><\/strong><\/span><\/h2>\n<p dir=\"ltr\">Ba\u011f\u0131\u015flayan v\u0259 mehriban Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259. H\u0259md-s\u0259na, t\u0259kliyind\u0259 uca, yegan\u0259liyi il\u0259 m\u00f6vcudata yax\u0131n s\u0259lt\u0259n\u0259tind\u0259 yenilm\u0259z v\u0259 q\u00fcdr\u0259t r\u00fcknl\u0259ri \u0259z\u0259m\u0259tli olan Allah \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. H\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259d\u0259n v\u0259 yer d\u0259yi\u015fm\u0259d\u0259n onun elmi b\u00fct\u00fcn \u015feyl\u0259ri \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Q\u00fcdr\u0259t v\u0259 burhan\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn yaranm\u0131\u015flara qalibdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">B\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc daimi, h\u0259md v\u0259 sitayi\u015fi h\u0259mi\u015f\u0259likidir. Yer s\u0259thini geni\u015fl\u0259ndir\u0259n, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckl\u0259ri yaradan v\u0259 yerin-g\u00f6y\u00fcn sultan\u0131d\u0131r. H\u0259r n\u00f6v eybd\u0259n \u00e7ox pak, m\u0259l\u0259k v\u0259 ruhlar\u0131 yaradand\u0131r. Yaratd\u0131\u011f\u0131na v\u0259 icad etdiyin\u0259 yetir\u0259n v\u0259 art\u0131rand\u0131r. O, g\u00f6zl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr, g\u00f6zl\u0259r is\u0259 onu g\u00f6rm\u00fcr. K\u0259ram\u0259tli v\u0259 s\u0259brlidir, qullar\u0131na m\u00f6hl\u0259t vermi\u015f, onlarla yax\u015f\u0131 davran\u0131r. Geni\u015f r\u0259hm\u0259ti h\u0259r \u015feyi \u0259hat\u0259 etmi\u015f v\u0259 h\u0259r \u015fey\u0259 bol nem\u0259tl\u0259r ehsan etmi\u015fdir. (Boyun qa\u00e7\u0131ranlardan) \u0130ntiqam alma\u011fa t\u0259l\u0259smir. \u018fzaba layiq olan tap\u0131ld\u0131qda onun \u0259zab\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Gizlin m\u0259tl\u0259bl\u0259ri bilir, batind\u0259 olanlara elmi vard\u0131r. Gizlinl\u0259r ona m\u0259xfi deyil v\u0259 m\u0259xfil\u0259r onun s\u0259hh\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olmur. O, h\u0259r \u015feyi \u0259hat\u0259 etmi\u015f v\u0259 qalibdir. Bacar\u0131q v\u0259 q\u00fcdr\u0259ti h\u0259r \u015fey\u0259 yet\u0259rdi. Onun b\u0259nz\u0259ri yoxdur. \u015eeyl\u0259r\u0259 m\u00f6vcud olmad\u0131qlar\u0131 zaman varl\u0131q ver\u0259ndir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Qisti (\u0259dal\u0259ti) b\u0259rpa ed\u0259n \u0259b\u0259di varl\u0131q, \u0259ziz v\u0259 h\u0259kim olan Allahdan ba\u015fqa m\u0259bud yoxdur. G\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259n daha alidir, amma o, g\u00f6zl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr. O, l\u0259tif agahd\u0131r. He\u00e7 k\u0259s onu g\u00f6rm\u0259kl\u0259 v\u0259sfed\u0259 bilm\u0259z v\u0259 he\u00e7 k\u0259s onun gizlin v\u0259 a\u015fkar\u0131n\u0131n nec\u0259liyini tapa bilm\u0259z. Yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcn tan\u0131\u015f etdiyi d\u0259lill\u0259r v\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131qdan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s onun nec\u0259liyini bil\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u015e\u0259had\u0259t verir\u0259m ki, m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi v\u0259 pakl\u0131\u011f\u0131 al\u0259mi b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f Allah odur. Nuru \u0259b\u0259diyy\u0259ti b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f Allah odur. Onun \u0259mrl\u0259ri m\u0259\u015fv\u0259r\u0259tsiz olaraq yet\u0259rlidir. \u0130\u015fl\u0259rin t\u0259qdir v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 \u015f\u0259riki yoxdur v\u0259 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 he\u00e7 bir ixtilaf v\u0259 f\u0259rq yoxdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Yeni varl\u0131qlar\u0131 analoqu olmadan, qabaqcadan t\u0259svir etmi\u015f, yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131 he\u00e7 k\u0259sd\u0259n k\u00f6m\u0259k almadan, z\u0259hm\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259d\u0259n v\u0259 he\u00e7 bir \u00e7ar\u0259 axtarmadan yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Yaratd\u0131 sonra m\u00f6vcudat var oldu. \u0130cad etdi, sonra al\u0259m zahir oldu. Dem\u0259li odur o Allah ki, ondan ba\u015fqa m\u0259bud yoxdur. Yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259rli v\u0259 g\u00f6z\u0259ldir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fdal\u0259tlidir, z\u00fclm etm\u0259z. K\u0259rim bir zatd\u0131r ki, al\u0259min b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri ona qay\u0131d\u0131r. \u015e\u0259had\u0259t verir\u0259m o, o Allahd\u0131r ki, h\u0259r \u015fey onun q\u00fcdr\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qla ba\u015f \u0259yir v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ox ki\u00e7ikdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">M\u00fclkl\u0259rin sahibi, f\u0259l\u0259kl\u0259rin doland\u0131rand\u0131r. M\u0259lum zamanad\u0259k \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 davam ed\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 ay\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015f ver\u0259nidir. Bir-birini tez-tez \u0259v\u0259z ed\u0259n gec\u0259 v\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fc bu \u00f6rt\u00fcy\u0259 b\u00fcr\u00fcy\u0259n q\u00fcdr\u0259t sahibidir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">H\u0259r bir zalimi s\u0131nd\u0131ran v\u0259 h\u0259r bir boyun qa\u00e7\u0131ran \u015feytan\u0131 m\u0259hv ed\u0259n odur. Onun ziddi, b\u0259nz\u0259ri v\u0259 \u015f\u0259riki yoxdur. Ham\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di v\u0259 ehtiyacl\u0131lar\u0131n p\u0259nah\u0131 olan yegan\u0259 varl\u0131qd\u0131r. Do\u011fmur v\u0259 h\u0259m d\u0259 do\u011fulmam\u0131\u015fd\u0131r. He\u00e7 k\u0259s onun yolda\u015f\u0131 v\u0259 ox\u015far\u0131 ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u0130st\u0259diyini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n, irad\u0259sin\u0259 uy\u011fun h\u00f6km ed\u0259n ali m\u0259qaml\u0131 yegan\u0259 Allah odur. H\u0259r \u015feyi bilir v\u0259 hesablay\u0131r, \u00f6ld\u00fcr\u00fcr v\u0259 dirilidir, yoxsul v\u0259 varl\u0131 edir, g\u00fcld\u00fcr\u00fcr v\u0259 a\u011flad\u0131r, b\u0259x\u015fi\u015fini geri al\u0131r v\u0259 verir, s\u0259lt\u0259n\u0259t v\u0259 h\u00f6km verm\u0259k onundur, sitayi\u015f ona m\u0259xsusdur. Yax\u015f\u0131l\u0131qlar ham\u0131 onun \u0259lind\u0259dir v\u0259 q\u00fcdr\u0259t sahibidir. Gec\u0259ni g\u00fcnd\u00fcz\u0259, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc is\u0259 gec\u0259y\u0259 \u00e7evirir. Ondan ba\u015fqa ba\u011f\u0131\u015flayan m\u0259bud yoxdur. Duan\u0131 q\u0259bul ed\u0259n, b\u0259x\u015fi\u015f ver\u0259n, n\u0259f\u0259sl\u0259ri sayan, cin v\u0259 insanlar\u0131n b\u0259sl\u0259y\u0259nidir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ona \u00e7\u0259tin olan bir i\u015f yoxdur. D\u0259rdlil\u0259rin f\u0259ryad\u0131 onu dilxor, israr ed\u0259nl\u0259rin t\u0259kidi onu p\u0259ri\u015fan etmir v\u0259 yormur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Layiql\u0259ri x\u0259ta v\u0259 azmaqdan qoruyand\u0131r. D\u00fczg\u00fcnl\u0259ri m\u00fcv\u0259ff\u0259q ed\u0259n, m\u00f6m\u00fcnl\u0259rin ixtiyar sahibi v\u0259 al\u0259min b\u0259sl\u0259y\u0259nidir. Bel\u0259 bir Allah\u0131n haqq\u0131 vard\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn yaranm\u0131\u015flar ona \u015f\u00fckr etsinl\u0259r. \u015eadl\u0131q, q\u0259mlilik, \u00e7\u0259tinlik, rahatl\u0131q hallar\u0131nda ona h\u0259md etsinl\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ona, onun kitablar\u0131na v\u0259 r\u0259sullar\u0131na inan\u0131ram. \u018fmrin\u0259 qulaq as\u0131b ita\u0259t edir\u0259m. Onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan i\u015fi tez yerin\u0259 yetirir\u0259m. H\u00f6km\u00fcn\u0259 boyun qoyub t\u0259slim oluram. \u00c7\u00fcnki ita\u0259tin\u0259 meylim var v\u0259 \u0259zab\u0131ndan qorxuram. O, el\u0259 bir Allahd\u0131r ki, n\u0259 bir n\u0259f\u0259r onun q\u0259fil \u0259zab\u0131ndan amandad\u0131r, n\u0259 d\u0259 onun z\u00fclm\u00fcnd\u0259n qorxusu vard\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Onun qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259nd\u0259liyiml\u0259 \u015f\u0259had\u0259r verir\u0259m ki, m\u0259n\u0259 v\u0259hy olunanlar\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259y\u0259m. \u00c7\u00fcnki qorxuram ki, \u0259g\u0259r yerin\u0259 yetirm\u0259s\u0259m m\u0259n\u0259 bir m\u0259hv edici \u0259zab nazil olsun. Onu is\u0259 m\u0259nd\u0259n, he\u00e7 k\u0259sin d\u0259f etm\u0259k q\u00fcdr\u0259ti olmaz. Allahdan ba\u015fqa bunun \u00e7ar\u0259si yoxdur. \u0130ndi o m\u0259n\u0259 elan etdi ki, m\u0259n\u0259 nazil olan\u0131 \u00e7atd\u0131rsam Onun pey\u011f\u0259mb\u0259rlik v\u0259zif\u0259sini yerin\u0259 yetirm\u0259mi\u015f oluram. Allah-t\u0259ala z\u0259man\u0259t verir ki, m\u0259ni qoruyacaqd\u0131r. Onun qoruma\u011f\u0131 m\u0259n\u0259 kifay\u0259tdir. M\u0259n\u0259 bel\u0259 bir v\u0259hy g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ba\u011f\u0131\u015flayan v\u0259 mehriban Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ey Pey\u011f\u0259mb\u0259r! \u00d6z R\u0259binin t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259n\u0259 nazil olmu\u015fu tamamil\u0259 (camaata) \u00e7atd\u0131r, \u00e7atd\u0131rmasan Allah\u0131n risal\u0259tini (s\u0259n\u0259 verilmi\u015f pey\u011f\u0259mb\u0259rlik v\u0259zif\u0259sini) yerin\u0259 yetirmi\u015f olmazsan. Allah, s\u0259ni insanlar\u0131n (\u015f\u0259rrind\u0259n) qoruyacaqd\u0131r. (Maid\u0259 sur\u0259si, \u0430y\u0259 67).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyini \u00e7atd\u0131rmqaqla s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q etm\u0259mi\u015f\u0259m. \u0130ndi bu ay\u0259nin nazil olma s\u0259b\u0259bini siz\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131raram:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">C\u0259brail \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 nazil olub Alah\u0131m\u0131n salam\u0131n\u0131 (ki, o \u00f6z\u00fc salamd\u0131r) m\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. G\u00f6st\u0259ri\u015f verdi ki, bu c\u0259miyy\u0259tin h\u00fczurunda ham\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda aya\u011fa durub b\u00fct\u00fcn a\u011fl\u0131-qaral\u0131 insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na elan etdim ki, m\u0259nd\u0259n sonra \u018fli ibn \u018fbi Talib m\u0259nim qarda\u015f\u0131m, v\u0259sim, cani\u015finim v\u0259 h\u0259m d\u0259 imamd\u0131r. Onun m\u0259n\u0259 olan nisb\u0259ti Harunun Musaya olan m\u0259qam\u0131 kimidir. Yaln\u0131z bir f\u0259rql\u0259 ki, m\u0259nd\u0259n sonra pey\u011f\u0259mb\u0259r yoxdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">O, Allah v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n sonra sizin ba\u015f\u00e7\u0131n\u0131z v\u0259 r\u0259hb\u0259rinizdir. Allah-t\u0259ala bu bar\u0259d\u0259 bir ay\u0259 nazil etdi: Sizin \u0259sil v\u0259liniz (sahibiniz) Allah, onun pey\u011f\u0259mb\u0259ri v\u0259 iman g\u0259tir\u0259nl\u0259rdir: o k\u0259sl\u0259r ki, namaz q\u0131l\u0131r v\u0259 r\u00fcku hal\u0131nda ik\u0259n z\u0259kat verir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00a0(Maid\u0259 sur\u0259si ay\u0259 55)<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fli (\u0259) yegan\u0259 ki\u015fidir ki, namaz q\u0131lark\u0259n z\u0259kat verdi. Onun\u00a0 Allahdan ba\u015fqa m\u0259qs\u0259d v\u0259 h\u0259d\u0259fi yoxdur. M\u0259n C\u0259braild\u0259n ist\u0259dim ki, bu \u0259mri elan etm\u0259kd\u0259 v\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqda m\u0259ni \u00fcz\u00fcrl\u00fc says\u0131n. \u00c7\u00fcnki, m\u00fctt\u0259qil\u0259rin azl\u0131q, m\u00fcnafiql\u0259rin \u00e7oxlu\u011fu, g\u00fcnahkarlar\u0131n hiyl\u0259l\u0259ri v\u0259 islama m\u0259sx\u0259r\u0259 ed\u0259nl\u0259rin yalan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan agah idim. Onlar\u0131n v\u0259sfi bar\u0259sind\u0259 Allah-t\u0259ala Quranda buyurur:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">(O s\u00f6zl\u0259ri) bir-birinizin dilinizd\u0259n al\u0131rd\u0131n\u0131z v\u0259 bilm\u0259diyiniz bir \u015feyi a\u011f\u0131zdan-a\u011f\u0131za deyirdiniz v\u0259 bu i\u015fin Allah\u0131n yan\u0131nda b\u00f6y\u00fck oldu\u011funa baxmayaraq ki\u00e7ik hesab edirdiniz. (Nur sur\u0259si, ay\u025915).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00a0Onlar bir d\u0259f\u0259 deyil, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259ni incitmi\u015f v\u0259 h\u0259tta m\u0259ni \u201cUzun\u201d (qulaq y\u0259ni h\u0259r \u015fey\u0259 inanan) adland\u0131rm\u0131\u015flar. \u018flinin (\u0259) m\u0259niml\u0259 yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 m\u0259nim ona olan diqq\u0259timd\u0259n bel\u0259 hesab edirl\u0259r ki, bel\u0259y\u0259m. N\u0259hay\u0259t Allah-t\u0259ala bu bar\u0259d\u0259 ay\u0259 nazil etdi: Bu m\u00fcs\u0259lmanlardan el\u0259l\u0259ri d\u0259 var ki, Pey\u011f\u0259mb\u0259ri incidib deyirl\u0259r: O, tez inanand\u0131r (Ya Muh\u0259mm\u0259d!) de: (onun) tez inanma\u011f\u0131 siz\u0259 xeyirlidir. (T\u00f6vb\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 61).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fg\u0259r ist\u0259s\u0259ydim bel\u0259 s\u00f6z dey\u0259nl\u0259ri a\u015fkar ed\u0259r v\u0259 bir-bir adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259r v\u0259 tan\u0131td\u0131rard\u0131m. Amma Allaha and olsun ki, onlar bar\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fck edir v\u0259 adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmir\u0259m. \u018fg\u0259r Allah-t\u0259alan\u0131n nazil etdiyini \u00e7atd\u0131rmasam Allah m\u0259nd\u0259n b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259z v\u0259 m\u0259nd\u0259n raz\u0131 qalmaz. Sonra bu ay\u0259ni tilav\u0259t etdi: Ey Pey\u011f\u0259mb\u0259r! \u00d6z R\u0259binin t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259n\u0259 nazil olmu\u015fu tamamil\u0259 (camaata) \u00e7atd\u0131r, \u00e7atd\u0131rmasan Allah\u0131n risal\u0259tini (s\u0259n\u0259 verilmi\u015f pey\u011f\u0259mb\u0259rlik v\u0259zif\u0259sini) yerin\u0259 yetirmi\u015f olmazsan. Allah, s\u0259ni insanlar\u0131n (\u015f\u0259rrind\u0259n) qoruyacaqd\u0131r. (Maid\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 67).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Agah olun ki, Allah-t\u0259ala \u018flini (\u0259) siz\u0259 r\u0259hb\u0259r t\u0259yin etmi\u015fdir. Onu siz\u0259 imam v\u0259 \u00f6nd\u0259r q\u0259rar vermi\u015fdir ki, onun s\u00f6z\u00fcn\u0259 baxmaq, ondan ita\u0259t etm\u0259k m\u00fchacir, \u0259nsar, tabiin, k\u00f6\u00e7\u0259ri, \u015f\u0259h\u0259rli, \u0259r\u0259b, qeyri-\u0259r\u0259b, azad, qul, ki\u00e7ik, b\u00f6y\u00fck, a\u011f v\u0259 qaralara vacibdir v\u0259 \u0259mri icra olunmal\u0131, s\u00f6z\u00fcn\u0259 bax\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Kim onunla m\u00fcxalif\u0259t ed\u0259rs\u0259 l\u0259n\u0259t olunmu\u015fdur. Onun dal\u0131nca ged\u0259n Allah\u0131n r\u0259hm\u0259tin\u0259 do\u011fru gedir. Onu t\u0259sdiq ed\u0259n m\u00f6mindir, onun s\u00f6z\u00fcn\u0259 baxmaq, ona ita\u0259t etm\u0259k Allah\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131na s\u0259b\u0259bdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Burada sizin qar\u015f\u0131s\u0131nda ax\u0131r\u0131nc\u0131 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir\u0259m. S\u00f6z\u00fcm\u00fc dinl\u0259yib q\u0259bul edin. Allah\u0131n\u0131z\u0131n f\u0259rman\u0131na ita\u0259t edin ki, sizin ixtiyar\u0131n\u0131z onun \u0259lind\u0259dir v\u0259 m\u0259budunuz odur. Ondan sonra M\u00fch\u0259mm\u0259d (s) sizin pey\u011f\u0259mb\u0259riniz v\u0259 r\u0259hb\u0259rinizdir. O Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u00a0 (s) ki, h\u00fczurunuzda dayan\u0131b s\u00f6z deyir, m\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 Allah\u0131n \u0259mri il\u0259 \u018fli (\u0259) sizin ba\u015f\u00e7\u0131n\u0131z v\u0259 imam\u0131n\u0131zd\u0131r. Ondan sonra is\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 imaml\u0131q, qiyam\u0259td\u0259 Allah v\u0259 R\u0259sulu\u00a0 (s) il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n\u0259d\u0259k, onun u\u015faqlar\u0131ndan olan \u00f6vladlar\u0131m olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allah\u0131n halal v\u0259 haram\u0131ndan ba\u015fqa halal v\u0259 haram yoxdur. Allah halal-haram\u0131 m\u0259n\u0259 tan\u0131td\u0131 v\u0259 m\u0259n d\u0259 Allah\u0131n m\u0259n\u0259 \u00f6yr\u0259tdikl\u0259rini, Quran\u0131n h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini, halal-haram\u0131 \u018fliy\u0259 (\u0259) h\u0259val\u0259 etdim.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! El\u0259 bir elm yoxdur ki, Allah m\u0259n\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259mi\u015f olsun. M\u0259n d\u0259 b\u00fct\u00fcn bildikl\u0259rimi t\u0259qval\u0131lar\u0131n \u00f6nd\u0259ri \u018flinin (\u0259) ixtiyar\u0131na qoydum. El\u0259 bir elm yoxdur ki, \u018fliy\u0259 (\u0259) \u00f6yr\u0259tm\u0259mi\u015f olam. O da bir imamd\u0131r ki, onlar\u0131 siz\u0259 \u00e7atd\u0131racaq. Camaat! \u018flid\u0259n (\u0259) ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259yin v\u0259 onun bar\u0259sind\u0259 yolunuzu azmay\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Onun vilay\u0259ti v\u0259 imaml\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc b\u00f6y\u00fck g\u00f6r\u00fcb t\u0259k\u0259bb\u00fcr etm\u0259yin. O haqla r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n v\u0259 haqqa \u0259m\u0259l ed\u0259n batili m\u0259hkum edib ondan n\u0259hy ed\u0259ndir. Onu Allah yolunda he\u00e7 bir m\u0259z\u0259mm\u0259t ed\u0259nin t\u0259n\u0259si saxlaya bilm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bundan ba\u015fqa, \u018fli (\u0259) Allaha v\u0259 onun R\u0259suluna (s) iman g\u0259tir\u0259n ilk adamd\u0131r. O, \u00f6z\u00fcn\u00fc R\u0259sulullaha (s) f\u0259da etdi. O, he\u00e7 k\u0259sin R\u0259sulullahla (s) Allaha ibad\u0259t etm\u0259diyi zaman onunla yolda\u015fl\u0131q edir v\u0259 onunla birlikd\u0259 idi.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018fli (\u0259) Allah t\u0259r\u0259find\u0259n se\u00e7il\u0259n imamd\u0131r. Allah-t\u0259ala onun vilay\u0259tini inkar ed\u0259nin t\u00f6vb\u0259sini \u0259sla q\u0259bul etm\u0259z v\u0259 Allah\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ona \u015famil olmaz. Allah onun f\u0259rman\u0131 il\u0259 m\u00fcxalif olanlarla bel\u0259 r\u0259ftar etm\u0259li v\u0259 onlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259 \u0259b\u0259di \u0259zabla c\u0259zaland\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allahla m\u00fcxalif\u0259td\u0259n qorxun, \u00e7\u00fcnki el\u0259 bir oda d\u00fc\u00e7ar olars\u0131n\u0131z ki, onun yanaca\u011f\u0131 camaat v\u0259 kafirl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f od p\u00fcsk\u00fcr\u0259n da\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allaha and olsun ki, \u0259vv\u0259lki pey\u011f\u0259mb\u0259r v\u0259 r\u0259sullar, m\u0259nim sonuncu pey\u011f\u0259mb\u0259r olma\u011f\u0131m\u0131 ham\u0131ya m\u00fcjd\u0259 vermi\u015fl\u0259r. H\u0259m d\u0259 m\u0259n yerin g\u00f6y\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015flar\u0131na h\u00f6cc\u0259t\u0259m. Bu bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259kk ed\u0259n k\u0259s cahiliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn kafirl\u0259ri kimi kafirdir. M\u0259nim bu s\u00f6z\u00fcmd\u0259n bir \u015fey\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015fan adam sanki, tamam pey\u011f\u0259mb\u0259rliyim\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 etmi\u015fdir. H\u0259r k\u0259s bu m\u0259tl\u0259b\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015farsa, yand\u0131r\u0131c\u0131 od onun \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Bu Allah t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259n\u0259 bir f\u0259zil\u0259tdir, boynuma qoyulmu\u015f bir minn\u0259t, m\u0259n\u0259 olunan bir ehsand\u0131r. Ondan ba\u015fqa m\u0259bud yoxdur. M\u0259nim \u0259b\u0259di sitayi\u015f v\u0259 \u015f\u00fckr\u00fcm h\u0259mi\u015f\u0259lik olaraq ona m\u0259xsusdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018flini (\u0259) \u00f6z\u00fcn\u00fczd\u0259n \u00fct\u00fcn tutun. \u00c7\u00fcnki o m\u0259nd\u0259n sonra qad\u0131nl\u0131-ki\u015fili insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131ndan layiqlisidir. Bizim vasit\u0259mizl\u0259 Allah ruzi g\u00f6nd\u0259rir v\u0259 xalq\u0131 qoruyur. M\u0259lundur, m\u0259lundur, q\u0259z\u0259bl\u0259nilmi\u015fdir, q\u0259z\u0259bl\u0259nimi\u015fdir, o adam ki, m\u0259nim bu s\u00f6z\u00fcm\u00fc r\u0259dd edib onunla m\u00fcvafiq olmas\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat, diqq\u0259t edin! C\u0259brail Allah\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ni bu i\u015fd\u0259n agah etdi ki, \u018fli (\u0259) il\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olan v\u0259 onun vilay\u0259tini q\u0259bul etm\u0259y\u0259n\u0259 m\u0259nim q\u0259z\u0259bim v\u0259 l\u0259n\u0259tim olsun. H\u0259r k\u0259s g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn qabaqcadan n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyin\u0259 baxs\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">(H\u0259\u015fr sur\u0259si ay\u0259 18).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allah\u0131n \u0259mril\u0259 m\u00fcxalif\u0259t etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinin. \u00c7ox m\u00f6hk\u0259m ayaqlar sonradan \u0259sm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 x\u0259taya t\u0259r\u0259f getmi\u015fdir. Allah sizin etdikl\u0259rinizd\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018fli (\u0259), Allah\u0131n \u00f6z kitab\u0131nda qeyd etdiyi \u062c\u0646\u0628 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u00a0(c\u0259nbullah)-d\u0131r.\u00a0 Allah-t\u0259ala buyurur: (El\u0259 edin ki, sonra) bir k\u0259s: \u201cAllaha ita\u0259t bar\u0259sind\u0259 etdiyim t\u0259qsirl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 vay hal\u0131ma!- dem\u0259sin. (Zum\u0259r sur\u0259si, ay\u025956).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Quranda d\u0259rind\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, ay\u0259l\u0259rini anlay\u0131n, m\u00f6hk\u0259mat\u0131na yax\u015f\u0131 bax\u0131n, m\u00fct\u0259\u015fabihin\u0259 uymay\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allaha and olsun ki, sizin \u00fc\u00e7\u00fcn Quran\u0131n haram v\u0259 n\u0259hy etdikl\u0259rini, ay\u0259l\u0259rinin t\u0259fsirini indi m\u0259n \u0259lind\u0259n tutub \u00f6z\u00fcm\u0259 t\u0259r\u0259f qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u015f\u0259xsd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s ayd\u0131nla\u015fd\u0131rmaz. Budur m\u0259n elan edir\u0259m: M\u0259n h\u0259r k\u0259sin m\u00f6vlas\u0131 v\u0259 ixtiyar sahibiy\u0259ms\u0259, \u018flid\u0259 (\u0259) onun m\u00f6vlas\u0131 v\u0259 ixtiyar sahibidir. O, \u018fli (\u0259) \u018fbitalib o\u011fludur v\u0259 m\u0259nim v\u0259simdir. Onu se\u00e7m\u0259k t\u00f6vsiy\u0259si Allah t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259n\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018fli (\u0259) v\u0259 \u00f6vladlar\u0131m\u0131n paklar\u0131 ki\u00e7ik qiym\u0259tli a\u011f\u0131rl\u0131qd\u0131r v\u0259 Quran b\u00f6y\u00fck qiym\u0259tli a\u011f\u0131rl\u0131qd\u0131r. Bunlardan h\u0259r biri dig\u0259rini v\u0259cf edir v\u0259 bir-biri il\u0259 m\u00fcvafiqdirl\u0259r. Bu ikisi bir-birind\u0259n k\u00f6vs\u0259r hovuzunda m\u0259nim yan\u0131ma daxil olanad\u0259k ayr\u0131lmazlar. Bunlar camaat\u0131n aras\u0131nda Allah\u0131n \u0259man\u0259tdarlar\u0131 v\u0259 yer \u00fcznd\u0259 hakiml\u0259ridirl\u0259r. Agah olun! Allah\u0131n \u0259mrini \u00e7atd\u0131rd\u0131m. Bilin ki, v\u0259zif\u0259mi yerin\u0259 yetirdim. Ay\u0131q olun m\u0259n\u0259 \u0259mr olan\u0131 siz\u0259 e\u015fitdirdim. Diqq\u0259t edin, ilahi \u0259mri a\u00e7\u0131qlad\u0131m. Bilin ki, Allah-t\u0259ala dedi v\u0259 m\u0259n d\u0259 onun t\u0259r\u0259find\u0259n deyir\u0259m:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Diqq\u0259t! M\u00f6m\u00fcnl\u0259r\u0259, bu qarda\u015f\u0131m v\u0259 bu \u015f\u0259xsd\u0259n ba\u015fqa, he\u00e7 k\u0259s \u0259mir deyildir. M\u0259nd\u0259n sonra m\u00f6m\u00fcnl\u0259r\u0259 imaml\u0131q v\u0259 \u0259mirlik etm\u0259k ondan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s\u0259 halal v\u0259 r\u0259va deyildir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Sonra buyurdu:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Kim sizin \u00f6z\u00fcn\u00fczd\u0259n siz\u0259 daha ucad\u0131r? Dedil\u0259r: Allah v\u0259 onun r\u0259sulu, dedi: M\u0259n h\u0259r kimin m\u00f6vlas\u0131yamsa \u018flid\u0259 onun m\u00f6vlas\u0131d\u0131r. Ey R\u0259bbim! H\u0259r k\u0259s \u018flini r\u0259hb\u0259r dost bil\u0259rs\u0259\u00a0onu dost bil v\u0259 h\u0259r k\u0259s \u018fliyl\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ed\u0259rs\u0259 onunla d\u00fc\u015fm\u0259n ol.\u00a0 H\u0259r kim ona k\u00f6m\u0259k ets\u0259 s\u0259n d\u0259 ona k\u00f6m\u0259k et. H\u0259r kim onu xar ets\u0259 s\u0259nd\u0259 onu xar et.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Bu \u018fli (\u0259) m\u0259nim qarda\u015f\u0131m, v\u0259sim v\u0259 bilik x\u0259zin\u0259mdir. \u00dcmm\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rlik v\u0259 Allah\u0131n kitab\u0131n\u0131n t\u0259fsirind\u0259 m\u0259nim cani\u015finimdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu \u018fli (\u0259) xalq\u0131 Allaha t\u0259r\u0259f \u00e7a\u011f\u0131rar v\u0259 onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259r. onun d\u00fc\u015fm\u0259ni il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259r. Allah\u0131n ita\u0259tind\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i, ona g\u00fcnah etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kindir\u0259ndir. R\u0259sulullah\u0131n (s) cani\u015fini, m\u00f6m\u00fcnl\u0259rin \u0259miri v\u0259 yolg\u00f6st\u0259r\u0259n r\u0259hb\u0259rdir. O, \u0259hdini s\u0131nd\u0131ranlar\u0131, zaliml\u0259ri v\u0259 dind\u0259n \u00e7\u0131xanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259ndir. Allah\u0131n \u0259mri il\u0259 deyir\u0259m v\u0259 s\u00f6zl\u0259rimd\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259lik yoxdur. \u00c7\u00fcnki Allah\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 deyir\u0259m: \u0130lahi! \u018flini (\u0259) sev\u0259ni sev, onunla \u0259dav\u0259t ed\u0259n\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n ol. Onu inkar ed\u0259n\u0259 l\u0259n\u0259t et. Onun haqq\u0131 bar\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259m\u0259zliy\u0259 vurana q\u0259z\u0259b et! \u0130lahi! M\u0259n\u0259 nazil etmis\u0259n ki, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra imaml\u0131q v\u0259 r\u0259hb\u0259rlik s\u0259nin v\u0259lin \u018fliyy\u0259 (\u0259) m\u0259xsusdur. M\u0259n bu h\u00f6km\u00fc bunlar \u00fc\u00e7\u00fcn dedim v\u0259 \u018flini (\u0259) bu m\u0259qama, b\u0259nd\u0259l\u0259rinin dinini kamil etdiyin v\u0259 onlara nem\u0259tini tamamlad\u0131\u011f\u0131n m\u0259qama t\u0259yin etdim. Onlar\u0131n dininin islam olmas\u0131n\u0131 xo\u015flad\u0131m v\u0259 dedim: H\u0259r k\u0259s islamdan ba\u015fqa bir din se\u00e7\u0259rs\u0259, ondan q\u0259bul olunmaz v\u0259 o axir\u0259td\u0259 ziyankarlardand\u0131r. (Ali \u0130mran sur\u0259si, ay\u0259 85). \u0130lahi! S\u0259ni \u015fahid tuturam ki, s\u0259nin \u0259mrini t\u0259bli\u011f edib b\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131m.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! O ulu Allah, onun imaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 sizin dininizi kamil etdi. Onun imam\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda ita\u0259t etm\u0259y\u0259n, onun n\u0259slind\u0259n olan \u00f6vladlar\u0131m\u0131n, qiyam\u0259t\u0259 v\u0259 Allah d\u0259rgah\u0131na yeti\u015f\u0259n\u0259d\u0259k, imam\u0259tini q\u0259bul etm\u0259y\u0259n adam\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259ri zay olar v\u0259 o \u0259b\u0259di ch\u0259nn\u0259md\u0259 qalar. Bel\u0259 adamlar\u0131n \u0259zablar\u0131 azalmaz v\u0259 onlara r\u0259hm\u0259t n\u0259z\u0259ri olmaz. (B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 167).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Bu \u018fli (\u0259) m\u0259n\u0259 sizin ham\u0131n\u0131zdan \u00e7ox k\u00f6m\u0259k etmi\u015fdir. M\u0259n\u0259 sizin \u0259n yax\u0131n\u0131n\u0131zd\u0131r. \u018fli m\u0259nim yan\u0131mda sizin ham\u0131n\u0131zdan \u015f\u0259r\u0259fli olmu\u015f, m\u0259n v\u0259 Allah ondan raz\u0131y\u0131q. \u018fli (\u0259) bar\u0259sind\u0259 nazil olan ay\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir ay\u0259d\u0259 Allah xo\u015flanmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r yerd\u0259 ki, Quran m\u00f6m\u00fcnl\u0259riAllah\u0131n xitab etdiyi t\u0259r\u0259f kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, birinci xitab olunan odur. Quranda ondan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259sin bar\u0259sind\u0259 m\u0259dh g\u0259lm\u0259mi\u015fdir. \u0647\u0644 \u0627\u062a\u0649 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0623\u0646\u0633\u0627\u0646 \u00a0 \u201cH\u0259l \u0259ta\u201d sur\u0259sind\u0259 c\u0259nn\u0259t\u0259 getm\u0259k bar\u0259sind\u0259 Allah\u0131n verdiyi \u015f\u0259had\u0259t ona m\u0259xsusdur. O sur\u0259ni ondan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s bar\u0259sind\u0259 nazil etm\u0259mi\u015f v\u0259 orada ondan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s t\u0259rifl\u0259nm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018fli (\u0259) Allah\u0131n dininin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) ehtiram\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7isidir. O, pak t\u0259qva v\u0259 yolg\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259 yol tapm\u0131\u015fd\u0131r. Sizin Pey\u011f\u0259mb\u0259riniz \u0259n yax\u015f\u0131 pey\u011f\u0259mb\u0259r, v\u0259siniz \u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259si, o\u011flanlar\u0131 is\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 cani\u015finl\u0259rdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! B\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 onun \u00f6z belind\u0259ndir, m\u0259nim \u00f6vladlar\u0131m is\u0259 \u018flinin n\u0259slind\u0259ndir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u0130blis Ad\u0259mi h\u0259s\u0259dl\u0259 c\u0259nn\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131. Ona h\u0259s\u0259d aparmay\u0131n ki, \u0259m\u0259ll\u0259riniz zay olmas\u0131n v\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131z titr\u0259m\u0259sin. Ad\u0259m Allah\u0131n se\u00e7diyi olmas\u0131na baxmayaraq bir x\u0259ta il\u0259 yer al\u0259min\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Sizin hal\u0131n\u0131z nec\u0259 olacaqd\u0131r? Halbuki siz adi adamlars\u0131n\u0131z v\u0259 biriniz Allah\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nidir. Bilin \u018fli il\u0259 yaln\u0131z b\u0259xti d\u00f6nm\u00fc\u015f d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ed\u0259r, \u018fliy\u0259 yaln\u0131z t\u0259qval\u0131lar v\u0259 iff\u0259tlil\u0259r m\u0259h\u0259bb\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259r v\u0259 ona yaln\u0131z xalis m\u00f6m\u00fcn iman g\u0259tir\u0259r. \u201c\u018fsr\u201d sur\u0259si \u018flinin (\u0259) \u015f\u0259nind\u0259 nazil olmu\u015fdur: And olsun zamana (v\u0259 ya ikindi \u00e7a\u011f\u0131na) H\u0259qiq\u0259t\u0259n insan ziyan i\u00e7ind\u0259dir. T\u0259kc\u0259 iman g\u0259tirib saleh \u0259m\u0259ll\u0259r ed\u0259nl\u0259r, bir-birl\u0259rin\u0259 haqq\u0131 v\u0259 s\u0259bri tap\u015f\u0131ranlar m\u00fcst\u0259snad\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131 \u015fahid tuturam ki, risal\u0259timi \u00e7atd\u0131rd\u0131m. \u201cR\u0259sulun \u00f6hd\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n, a\u00e7\u0131q-a\u015fkar t\u0259bli\u011f etm\u0259kd\u0259n qeyri bir \u015fey deyildir\u201d (Nur sur\u0259si, ay\u0259 54) .<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Ey iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r! Allahdan nec\u0259 qorxmaq laz\u0131md\u0131rsa, el\u0259 d\u0259 qorxun! (V\u0259 s\u0259y edin ki) ancaq m\u00fcs\u0259lman oldu\u011funuz halda \u00f6l\u0259siniz. (Ali \u0130mran sur\u0259si, ay\u0259 102 ).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! B\u0259zi \u00fczl\u0259ri tan\u0131nmaz hala sal\u0131b, burub arxalar\u0131na \u00e7evirm\u0259yimizd\u0259n \u0259vv\u0259l. (Nisa sur\u0259si, ay\u0259 47). Allaha v\u0259 onun Pey\u011f\u0259mb\u0259rin\u0259 v\u0259 onunla g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f nura (Qurana) iman g\u0259tirin (\u018fraf sur\u0259si, ay\u0259 157).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyi v\u0259 m\u0259nd\u0259 olan nur, m\u0259nd\u0259n sonra \u018flid\u0259 m\u00f6vcuddur, sonra is\u0259 qiyam\u0131 il\u0259 Allah\u0131n v\u0259 bizim h\u00fcququmuzu qaytaran Mehdiy\u0259d\u0259k onun n\u0259slind\u0259 olacaqd\u0131r. Bilin ki, Allah bizi d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259qsirkarlar\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259, m\u00fcxalifl\u0259r\u0259, x\u0259yan\u0259tkarlar\u0131na, g\u00fcnahkarlar\u0131na, sit\u0259nkarlar\u0131na v\u0259 q\u0259sbkarlar\u0131na h\u00f6cc\u0259t vermi\u015fdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Sizi x\u0259b\u0259rdar edir v\u0259 qaorxuduram ki, m\u0259n Allah\u0131n g\u00f6nd\u0259rdiyiy\u0259m. M\u0259nd\u0259n \u00f6nc\u0259 d\u0259 Allah\u0131n g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri olmu\u015flar. Onlar ham\u0131s\u0131 v\u0259fat etmi\u015fl\u0259r. (Bu t\u0259bii qaydaya uy\u011fun olaraq) \u0259g\u0259r m\u0259n d\u0259 onlar kimi \u00f6ls\u0259m v\u0259 ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcls\u0259m siz geri qay\u0131dacaqs\u0131n\u0131zm\u0131? K\u00fcfr v\u0259 cahiliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u0259 qay\u0131danlar Allaha he\u00e7 bir ziyan yetirm\u0259zl\u0259r. Tezlikl\u0259 Allah-t\u0259ala \u015f\u00fckr ed\u0259nl\u0259rin m\u00fckafat\u0131n\u0131 ver\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bilin ki, \u018fli, s\u0259br v\u0259 \u015f\u00fckrl\u0259 v\u0259sf olunan \u015f\u0259xsdir. Ondan sonra is\u0259 onun n\u0259slind\u0259n (belind\u0259n) olan balalar\u0131m bel\u0259 olacaqd\u0131rlar.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u0130slam\u0131 q\u0259bul etm\u0259yinizl\u0259 Allaha minn\u0259t qoymay\u0131n. Qoy siz\u0259 q\u0259z\u0259bl\u0259nm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki onun \u0259zab\u0131na d\u00fc\u00e7ar olars\u0131n\u0131z ki, sizin r\u0259ftarlar\u0131n\u0131z\u0131 izl\u0259y\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Tezlikl\u0259 m\u0259n\u0259dn sonra ba\u015f\u00e7\u0131lar peyda olar ki, sizi c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rarlar. Onlara qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc k\u00f6m\u0259k olunmaz.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Y\u0259qin bilin ki, Allah v\u0259 m\u0259n onlara nifr\u0259t edir, onlardan bizar\u0131q.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Bu ba\u015f\u00e7\u0131lar, onlar c\u0259h\u0259nn\u0259min \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259dirl\u0259r. Do\u011frudan da t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fcl\u0259rin yeri yaman pisdir. Ay\u0131q olun bunlar \u018fshabi s\u0259hif\u0259dirl\u0259r. Siz fikrl\u0259\u015fm\u0259li v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lisiniz ki, \u201c\u018fshabi s\u0259hif\u0259\u201d kiml\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! M\u0259n xilaf\u0259ti irs aparmaq v\u0259 imam\u0259t formas\u0131nda, qiyam\u0259t\u0259d\u0259k \u00f6vladlar\u0131ma tap\u015f\u0131r\u0131ram. Bilin ki, m\u0259n\u0259 \u0259mr olunan\u0131 \u00e7atd\u0131rd\u0131m ki, b\u00fct\u00fcn burada olan v\u0259 olmayanlara, do\u011fulan v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259lil v\u0259 h\u00f6cc\u0259t tamamlans\u0131n. Dem\u0259li b\u00fct\u00fcn burada olanlara laz\u0131md\u0131r ki, bu x\u0259b\u0259ri burada olmayanlara \u00e7atd\u0131rs\u0131n. Eyni zamanda, qiyam\u0259t\u0259d\u0259k h\u0259r bir ata \u00f6z o\u011fluna \u00e7atd\u0131rs\u0131n. Tezlikl\u0259 m\u0259nd\u0259n sonra bu xilaf\u0259t m\u0259qam\u0131m\u0131 bir qrup adam pad\u015fahl\u0131q v\u0259 q\u0259sbkarl\u0131\u011fa d\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259kdir. Ay\u0131q olun! Allah\u0131n l\u0259n\u0259ti q\u0259sbkarlara v\u0259 onlar\u0131n h\u00f6kum\u0259tinin boyunduru\u011fu alt\u0131na gir\u0259nl\u0259r\u0259 olsun. Ey insanlar v\u0259 cinl\u0259r! Tezlikl\u0259 sizin i\u015fl\u0259rinizin hesabat\u0131na ba\u015flayaca\u011f\u0131q. (\u018fg\u0259r k\u00fcfr v\u0259 t\u00fc\u011fyan ets\u0259niz) Allah sizin \u00fcst\u00fcn\u00fcz\u0259 t\u00fcst\u00fcs\u00fcz alov v\u0259 \u0259ridilmi\u015f mis ya\u011fd\u0131racaqd\u0131r ki, he\u00e7 bir \u2013 biriniz\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz. (\u018fr-r\u0259hman sur\u0259si, ay\u0259 31-35).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah pisi pakdan ay\u0131rd etm\u0259d\u0259n, m\u00f6minl\u0259ri sizin indi oldu\u011funuz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlayan deyildir. Allah siz\u0259 qeybi d\u0259 bildir\u0259n deyildir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah-t\u0259ala onun ay\u0259tl\u0259rini t\u0259kzib etm\u0259y\u0259n\u0259d\u0259k he\u00e7 bir m\u0259nt\u0259q\u0259ni m\u0259hv etm\u0259mi\u015fdir. Allah\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259lik s\u00fcnn\u0259si budur ki, zal\u0131m c\u0259miyy\u0259ti m\u0259vh edir. Nec\u0259 ki, Allah bunu \u00f6z kitab\u0131nda buyurur. (\u0130sra sur\u0259si, ay\u0259 58, \u018fnam sur\u0259si, ay\u0259 131, v\u0259 Hud sur\u0259si, ay\u0259 117 kimi ay\u0259l\u0259r\u0259 i\u015far\u0259dir).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu \u018fli sizin imam\u0131n\u0131z v\u0259 ixtiyar sahibinizdir. O Allah\u0131n v\u0259d\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Allah v\u0259d\u0259 verdiyin\u0259 \u0259m\u0259l edir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Sizd\u0259n \u00f6nc\u0259 \u00e7oxlu adamlar yollar\u0131n\u0131 azm\u0131\u015flar. Allah da onlar\u0131 aradan apard\u0131. El\u0259 h\u0259min o Allah, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yolunu azanlar\u0131 da h\u0259lak ed\u0259c\u0259kdir. M\u0259g\u0259r qabaqk\u0131lar\u0131 m\u0259hv etm\u0259dik? Sonra daldan g\u0259l\u0259nl\u0259ri d\u0259 onlara qatar\u0131q. G\u00fcnahkarlarla bel\u0259 r\u0259ftar ed\u0259rik. O g\u00fcn, t\u0259kzib ed\u0259nl\u0259rin vay hal\u0131na! (M\u00fcrs\u0259lat sur\u0259si, ay\u0259 16-19).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah m\u0259n\u0259 \u0259mr v\u0259 n\u0259hy buyurdu, m\u0259n d\u0259 \u018fliy\u0259 \u0259mr v\u0259 n\u0259hy etdim. Bel\u0259likl\u0259, \u018fli Allah\u0131n\u0131n \u0259mr v\u0259 n\u0259hyl\u0259rin\u0259 agah oldu. \u0130ndi onun f\u0259rman\u0131n\u0131 e\u015fidin ki, hiday\u0259t tapas\u0131n\u0131z. N\u0259hyin\u0259 tabe olun ki, d\u00fcz yolu tapas\u0131n\u0131z. Onun ist\u0259diyi t\u0259r\u0259f\u0259 v\u0259 onun m\u0259qs\u0259din\u0259 t\u0259r\u0259f y\u00f6n\u0259lin ki, ba\u015fqa yollar sizi onun yolundan d\u00f6nd\u0259rm\u0259sin.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! M\u0259n sizin getm\u0259li oldu\u011funuz Allah\u0131n sirat\u0259l m\u00fcst\u0259qimiy\u0259m (do\u011fru yol). M\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 bu yol \u018flidir. Ondan sonra ondan olan \u00f6vladlar\u0131md\u0131rlar. Onlar haqqa hiday\u0259t ed\u0259n v\u0259 (az\u011f\u0131nlar\u0131) haqqa t\u0259r\u0259f y\u00f6n\u0259ld\u0259nl\u0259rdirl\u0259r. Sonra h\u0259zr\u0259t, h\u0259md sur\u0259sini qira\u0259t etdi:<\/p>\n<p dir=\"ltr\">R\u0259hman v\u0259 mehriban Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">H\u0259md, al\u0259ml\u0259rin r\u0259bbi Allaha m\u0259xsusdur. (O) r\u0259hman v\u0259 mehriband\u0131r. C\u0259za (qiyam\u0259t) g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibidir. (P\u0259rv\u0259rdigara!) ancaq s\u0259n\u0259 ibad\u0259t edirik v\u0259 ancaq s\u0259nd\u0259n yard\u0131m dil\u0259yirik. Bizi do\u011fru yola hiday\u0259t et. Nem\u0259t verdiyin kims\u0259l\u0259rin yoluna ki, onlar q\u0259z\u0259bin\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmam\u0131\u015flar, az\u011f\u0131n da deyill\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu s\u00fcr\u0259 m\u0259nim v\u0259 m\u0259nd\u0259n sonrak\u0131 imamlar\u0131n \u015f\u0259nin\u0259 nazil olmu\u015f, onlar\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 onlara m\u0259xsusdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bunlar Allah\u0131n \u00f6vliyalar\u0131d\u0131rlar ki, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir qorxu yoxdur v\u0259 onlar q\u0259ml\u0259nm\u0259zl\u0259r. Ay\u0131q olun! Allah qo\u015funu h\u0259min qalib g\u0259l\u0259ndir. Bilin ki, \u018flinin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri, h\u0259min t\u0259friq\u0259 salanlar, m\u00fcnafiql\u0259r v\u0259 dava axtaranlard\u0131r, onlar haqq\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri v\u0259 \u015feytan\u0131n qarda\u015flar\u0131d\u0131rlar ki, onlardan b\u0259zil\u0259ri b\u0259zisin\u0259, aldatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aldad\u0131c\u0131 s\u00f6zl\u0259r t\u0259lqin ed\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ay\u0131q olun! \u018fli v\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131n\u0131n dostlar\u0131 o m\u00f6m\u00fcn d\u0259st\u0259sidir ki, Allah-t\u0259ala onlar\u0131 Quranda yad ed\u0259r\u0259k bar\u0259l\u0259rind\u0259 buyurur: (Ya M\u0443h\u0259mm\u0259d!) Allaha v\u0259 axir\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259 iman g\u0259tir\u0259n q\u00f6vm\u00fcn, Allaha v\u0259 onun Pey\u011f\u0259mb\u0259rin\u0259 m\u00fcxalif \u00e7\u0131xanlarla-\u00f6z atalar\u0131, o\u011fullar\u0131, qarda\u015flar\u0131 v\u0259 yax\u0131n qohumlar\u0131 olsalar bel\u0259 &#8211; dostluq etdiyini g\u00f6rm\u0259zs\u0259n. Onlar el\u0259 kims\u0259l\u0259rdir ki, (Allah) onlar\u0131n q\u0259lbl\u0259rin\u0259 iman yazm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 \u00f6z d\u0259rgah\u0131ndan olan bir ruh il\u0259 onlar\u0131 q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir. (Onlar\u0131) alt\u0131ndan arxlar axan v\u0259 i\u00e7ind\u0259 \u0259b\u0259di olaraq qalacaqlar\u0131 c\u0259nn\u0259tl\u0259r\u0259 daxil ed\u0259c\u0259kdir. Allah onlardan raz\u0131d\u0131r v\u0259 onlar da Allahdan raz\u0131d\u0131rlar. Allah\u0131n d\u0259st\u0259si bunlard\u0131r. Agah olun ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, \u0259sl nicat tapanlar da Allah\u0131n d\u0259st\u0259sidir. (M\u00fccadil\u0259 sur\u0259si, ay\u0259 22). Diqq\u0259tli olun, onlar\u0131n dostlar\u0131n\u0131 Allah-t\u0259ala Quranda bu c\u00fcr v\u0259sf edir. \u0130man g\u0259tirib imanlar\u0131n\u0131 z\u00fclm (\u015firk) il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rmayan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 (g\u0259ldikd\u0259 is\u0259), onlar \u0259min-amanl\u0131qdad\u0131rlar v\u0259 hiday\u0259t olunmu\u015flar da onlard\u0131r. (\u018fnam sur\u0259si, ay\u0259 82). Bilin ki, onlar\u0131n dostlar\u0131 Allah\u0131n v\u0259sf etdiyi k\u0259sl\u0259rdir ki, buyurur: O k\u0259sl\u0259r ki, \u0259min-amanl\u0131qla v\u0259 aram \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259nn\u0259t\u0259 daxil olarlar v\u0259 m\u0259l\u0259kl\u0259r onlar\u0131n pi\u015fvaz\u0131na \u00e7\u0131x\u0131b dey\u0259rl\u0259r: Salam olsun siz\u0259! Pak oldunuz, \u0259b\u0259di olaraq ora daxil olun. (Z\u00fcm\u0259r sur\u0259si, ay\u0259 73). Onlar\u0131n dostlar\u0131 o k\u0259sl\u0259rdir ki, onlar\u0131n bar\u0259sind\u0259 Allah-t\u0259ala buyurur: Hesabs\u0131z olaraq c\u0259nn\u0259t\u0259 daxil olarlar. Bilin ki, onlar\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri \u015f\u00f6l\u0259n\u0259n\u0259n c\u0259h\u0259nn\u0259m oduna daxil olarlar. Onlar\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri o k\u0259sl\u0259rdir ki, Oraya (c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259) at\u0131ld\u0131qlar\u0131 zaman onun qaynar halda olan n\u0259riltisini e\u015fid\u0259rl\u0259r. (M\u00fclk sur\u0259si, ay\u0259 7), H\u0259r tayfa oda daxil olduqca \u00f6z yolda\u015f\u0131na l\u0259n\u0259t ed\u0259r. (\u018fraf sur\u0259si, ay\u0259 38).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bilin ki, bu ail\u0259nin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri o k\u0259sl\u0259rdir ki, Allah-t\u0259ala onlar\u0131n bar\u0259sind\u0259 buyurur:\u00a0 H\u0259r hans\u0131 bir d\u0259st\u0259 oraya at\u0131ld\u0131qda, onun g\u00f6z\u0259t\u00e7il\u0259ri onlardan soru\u015far: M\u0259g\u0259r siz\u0259 bir x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259n g\u0259lm\u0259mi\u015fdi? Dey\u0259rl\u0259r: B\u0259li! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, biz\u0259 biz\u0259 bir x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259n g\u0259lmi\u015fdi, biz is\u0259 (onu) t\u0259kzib etdik v\u0259: Allah he\u00e7 bir \u015fey nazil etm\u0259yib, siz ancaq b\u00f6y\u00fck bir z\u0259lal\u0259t i\u00e7ind\u0259siniz &#8211; dedik. V\u0259 dey\u0259rl\u0259r: \u018fg\u0259r qulaq assayd\u0131q v\u0259 ya a\u011fl\u0131m\u0131z ba\u015f\u0131m\u0131zda olsayd\u0131, c\u0259h\u0259nn\u0259m \u0259hlinin c\u0259rg\u0259sind\u0259 olmazd\u0131q. Bel\u0259likl\u0259 g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 etiraf ed\u0259rl\u0259r. L\u0259n\u0259t olsun c\u0259h\u0259nn\u0259m \u0259hlin\u0259! (M\u00fclk sur\u0259si, ay\u0259 8-11).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ay\u0131q olun! Bu ail\u0259nin dostlar\u0131 onlard\u0131rlar ki, Allahlar\u0131ndan gizlind\u0259 qorxarlar (zahird\u0259 nifaq etm\u0259k deyil, batind\u0259 Allahdan qorxarlar). Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u011f\u0131\u015flamaq v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fckafat (\u0259b\u0259di c\u0259nn\u0259t) olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! C\u0259h\u0259nn\u0259ml\u0259 (\u0259zabverici v\u0259 yand\u0131r\u0131c\u0131) c\u0259nn\u0259t (naz v\u0259 nem\u0259tli) aras\u0131nda n\u0259 \u00e7ox f\u0259rq vard\u0131r? Bizim d\u00fc\u015fm\u0259nimiz, Allah\u0131n pisl\u0259diyi v\u0259 l\u0259n\u0259tl\u0259diyi, dostumuz is\u0259 Allah\u0131n t\u0259rifl\u0259diyi v\u0259 sevdiyi k\u0259sl\u0259rdir. Camaat! Bilin, m\u0259n qorxudanam, \u018fli is\u0259 hiday\u0259t ed\u0259n v\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7idir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! M\u0259n pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259m, \u018fli is\u0259 m\u0259nim v\u0259sim v\u0259 cani\u015finimdir. Bilin ki, bizd\u0259n olan ax\u0131r\u0131nc\u0131 imam qiyam ed\u0259n v\u0259 Mehdidir (hiday\u0259t olunmu\u015f). Ay\u0131l\u0131n! O b\u00fct\u00fcn dinl\u0259r\u0259 qalibdir v\u0259 zaliml\u0259rd\u0259n intiqam aland\u0131r. Agah olun, o qalalar fatehi v\u0259 onlar\u0131 bir-birin\u0259 vurand\u0131r. O m\u00fc\u015frikl\u0259rin b\u00fct\u00fcn tayfalar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n v\u0259 Allah \u00f6vliyalar\u0131n\u0131n qan\u0131n\u0131 aland\u0131r. Allah\u0131n dinin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n odur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rliyin d\u0259rin elm D\u0259ryas\u0131ndan i\u00e7\u0259n odur. H\u0259r f\u0259zil\u0259tlinin f\u0259zil\u0259t v\u0259 h\u0259r cahilin c\u0259hal\u0259t ni\u015fan\u0131n\u0131 vuran odur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Agah olun ki, o, Allah\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131 v\u0259 onun se\u00e7diyidir. Bilin, o, b\u00fct\u00fcn elmi (R\u0259sulullahdan (s) irs aparm\u0131\u015f v\u0259 onlara elmi \u0259hat\u0259si vard\u0131r. O, Allah\u0131ndan x\u0259b\u0259r ver\u0259n v\u0259 imam\u0131na agahl\u0131q g\u0259tir\u0259ndir. (Allah t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259xluqun i\u015fl\u0259ri) ona tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 o, d\u0259qiq yolu tapand\u0131r: O, bir \u015f\u0259xsdir ki, h\u0259tta ke\u00e7mi\u015f pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 onunla \u00fczb\u0259\u00fcz olan (y\u0259ni R\u0259sulullah (s) ham\u0131s\u0131 onun (\u00fcmumd\u00fcnya) qiyam\u0131n\u0131 m\u00fcjd\u0259l\u0259mi\u015fl\u0259r. O, \u0259b\u0259di bir h\u00f6cc\u0259tdir ki, ondan sonra h\u00f6cc\u0259t yoxdur. Ondan ayr\u0131 haqq, ondan ayr\u0131 nur yoxdur. He\u00e7 k\u0259s ona qalib g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259k, onun ziddin\u0259 olana k\u00f6m\u0259k olunmayacaqd\u0131r. O yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 Allah\u0131n v\u0259lisi, xalqa f\u0259rman\u0131, gizln v\u0259 a\u015fkar i\u015fl\u0259rd\u0259 onun \u0259minidir. Camaat! M\u0259n deyilm\u0259li olanlar\u0131 sizin \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n deyib, siz\u0259 anlatd\u0131m. M\u0259nd\u0259n sonra anlatmaq bu \u018flinin \u00f6hd\u0259sind\u0259dir. Sizi, x\u00fctb\u0259m tamamlanandan sonra, \u018fli il\u0259 peyman v\u0259(imam\u0259t v\u0259 vilay\u0259tinin) t\u0259sdiqin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259linizi m\u0259n\u0259 verib sonrada (bu peymanla) onun \u0259lini s\u0131xma\u011fa d\u0259v\u0259t edir\u0259m. H\u0259qiq\u0259t\u0259n m\u0259n Allaha bey\u0259t etmi\u015f, \u018fli is\u0259 m\u0259n\u0259 bey\u0259t etmi\u015fdir. M\u0259n d\u0259 Allah t\u0259r\u0259find\u0259n sizd\u0259n \u018fli \u00fc\u00e7\u00fcn bey\u0259t al\u0131ram.\u00a0 H\u0259r k\u0259s \u0259hdini pozsa, \u0259slind\u0259 \u00f6z \u0259leyhin\u0259 pozmu\u015f olur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, s\u0259fa v\u0259 m\u0259rv\u0259 Allah\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259ndir. Dem\u0259k Allah\u0131n beytinin (K\u0259b\u0259nin) h\u0259ccini v\u0259 ya \u00f6mr\u0259sini yerin\u0259 yetirm\u0259k m\u0259qs\u0259dind\u0259 olan \u015f\u0259xs \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r ikisini t\u0259vaf etm\u0259yind\u0259 he\u00e7 bir g\u00fcnah (mane\u00e7ilik) yoxdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n evin\u0259 gedin. \u00c7\u00fcnki ora ged\u0259n h\u0259r bir adam ehtiyac\u0131z, ondan \u00fcz d\u00f6nd\u0259r\u0259n adam is\u0259 f\u0259qir olar.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! El\u0259 bir m\u00f6m\u00fcn yoxdur ki, v\u00fcquf yerl\u0259rind\u0259 dayans\u0131n. Amma Allah onun g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n v\u0259 h\u0259cci tamamlad\u0131qdan sonra onun \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir \u0259m\u0259l kitab\u00e7as\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! H\u0259cc ed\u0259nl\u0259r Allah t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00f6m\u0259k olunmu\u015f, onlar\u0131n bu yoldak\u0131 b\u00fcdc\u0259l\u0259ri yenid\u0259n \u00f6z yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f olur. Allah yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 zay etm\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! H\u0259cci kamil din, b\u0259sir\u0259t v\u0259 anlayaraq yerin\u0259 yetirin. Bu m\u0259rasimd\u0259n t\u00f6vb\u0259 etm\u0259d\u0259n v\u0259 g\u00fcnahlardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259mi\u015f qay\u0131tmay\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n \u0259mri oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 namaz q\u0131l\u0131n, z\u0259kat v\u0259 \u00f6z maliyy\u0259 vergil\u0259rinizi \u00f6d\u0259yin. \u018fg\u0259r vaxt\u0131 ke\u00e7m\u0259kl\u0259 (\u015f\u0259ri t\u0259klifl\u0259rinizi yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 ) s\u0259hl\u0259nkarl\u0131q ets\u0259niz, yaxud (h\u00f6km\u00fcn\u00fc) unutsan\u0131z onda \u018fli sizin v\u0259liniz v\u0259 (h\u00f6kml\u0259ri) sizin \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nziml\u0259y\u0259ndir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah onu m\u0259n\u0259dn sonra cani\u015fin t\u0259yin etmi\u015fdir v\u0259 m\u0259n d\u0259 Allah t\u0259r\u0259find\u0259n\u0259m.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u018fli sizin suallar\u0131n\u0131za cavab ver\u0259r v\u0259 bilm\u0259dikl\u0259rinizi sizin \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qlayar v\u0259 bilm\u0259dikl\u0259rinizi sizin \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qlayar. Bilin ki, Allah\u0131n halal-haram\u0131 (burada) sadalaya, a\u00e7\u0131qlaya bilm\u0259diyiniz q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. M\u0259n \u00fcmumi olaraq v\u0259 t\u0259mamil\u0259 halala \u0259mr v\u0259 harama n\u0259hy olunmu\u015fam. Sonra is\u0259 m\u0259n\u0259 \u0259mr olundu ki, Allah t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259tirdiyimin q\u0259bulu bar\u0259sind\u0259 sizd\u0259n \u0259hd v\u0259 ondan sonra qiyam\u0259t\u0259d\u0259k olan imamlar bar\u0259sind\u0259dir. Onlar onun n\u0259slind\u0259n olan m\u0259nim \u00f6vladlar\u0131md\u0131rlar. Bunlar \u00fcmm\u0259timin qiyam ed\u0259nl\u0259ridirl\u0259r. Haqla h\u00f6km ed\u0259c\u0259k M\u0259hdi d\u0259 onlardand\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Siz\u0259 b\u00fct\u00fcn halal v\u0259 r\u0259va i\u015fl\u0259r bar\u0259sind\u0259 d\u0259lal\u0259t etdim, b\u00fct\u00fcn haram i\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindirdim. M\u0259n, \u0259sla \u0259mr v\u0259 n\u0259hyimd\u0259n d\u00f6nm\u0259r\u0259m v\u0259 s\u00f6zl\u0259rimi d\u0259yi\u015fm\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Diqq\u0259tli olun ki, bu m\u0259tl\u0259bi qula\u011f\u0131n\u0131zda s\u0131r\u011fa edin v\u0259 bir-biriniz\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131n, s\u00f6zl\u0259rimi d\u0259yi\u015fdirm\u0259yin v\u0259 onu korlamay\u0131n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Diqq\u0259t edin! S\u00f6zl\u0259rimi bir daha t\u0259krar edir\u0259m: Agah olun! Namaz\u0131 b\u0259rpa edin, (yoxsullar\u0131n haqq\u0131 olan) z\u0259kat\u0131 verin, yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa d\u0259v\u0259t edib pislikd\u0259n \u00e7\u0259kindirin. Amma bilin ki, \u0259mr be m\u0259ruf v\u0259 n\u0259hy \u0259z m\u00fcnk\u0259rin \u0259sas\u0131 budur ki, bu g\u00fcnk\u00fc s\u00f6zl\u0259rim\u0259 sonad\u0259k sadiq qalas\u0131n\u0131z v\u0259 burada olanlar onu burada olmayanlara \u00e7atd\u0131r\u0131b onu q\u0259bul etm\u0259y\u0259 \u0259mr etsinl\u0259r, onunla m\u00fcxalif\u0259t etm\u0259kd\u0259n v\u0259 boyun qa\u00e7\u0131rmaqdan n\u0259hy etsinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu, Allah v\u0259 m\u0259nim t\u0259rfimd\u0259n olan bir m\u0259rdir. \u018fmr be m\u0259ruf v\u0259 n\u0259hy \u0259z m\u00fcnk\u0259rin m\u0259sum imama ita\u0259t etm\u0259d\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyildir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Quran sizi \u018flid\u0259n sonrak\u0131 imamlarla (\u00f6nd\u0259rl\u0259rl\u0259) tan\u0131\u015f edir. M\u0259n d\u0259 onlar\u0131 tan\u0131td\u0131m ki, onlar m\u0259nim v\u0259 \u018flinin n\u0259slind\u0259ndirl\u0259r. Allah-t\u0259ala \u00f6z kitab\u0131nda buyurur: T\u00f6vhidi onun \u00f6vladlar\u0131 aras\u0131nda baqi qalan k\u0259lm\u0259 q\u0259rar verdi (Zuxruf sur\u0259si, ay\u0259 28). M\u0259n d\u0259 (onlar\u0131 tan\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn) deydim. \u018fg\u0259r Qurana v\u0259 ita\u0259tim\u0259 \u0259l atsan\u0131z \u0259sla azmazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00a0Camaat! T\u0259qvan\u0131, t\u0259qvan\u0131 siz\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ram. Qiyam\u0259tin g\u0259li\u015find\u0259n qorxun. Allah-t\u0259ala bu bar\u0259d\u0259 buyurur: Bilin ki, Qiyam\u0259tin z\u0259lz\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u00e7\u0259tin bir hadis\u0259dir. \u00d6l\u00fcm\u00fc, hesab\u0131, mizan\u0131 al\u0259ml\u0259rin R\u0259bbi \u0259z\u0259m\u0259tli Allah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259m\u0259ll\u0259rin hesablanmas\u0131n\u0131, m\u00fckafat v\u0259 c\u0259zalar\u0131 yad\u0131n\u0131za sal\u0131n. H\u0259r k\u0259s yax\u015f\u0131 i\u015f g\u00f6r\u00fcbs\u0259, m\u00fckafat, b\u0259y\u0259nilm\u0259y\u0259n i\u015f g\u00f6r\u0259n is\u0259 c\u0259za alacaqd\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Sizin say\u0131n\u0131z bir-bir g\u0259lib m\u0259n\u0259 eyni zamanda bey\u0259t etm\u0259k q\u0259d\u0259rind\u0259n \u00e7oxdur. Allah-t\u0259ala m\u0259n\u0259 f\u0259rman verdi ki, sizd\u0259n dill\u0259 \u0259hd-peyman g\u00f6t\u00fcr\u00fcm. Bu \u0259hd-peyman \u018flinin v\u0259 ondan sonra g\u0259l\u0259n imamlar\u0131n bar\u0259sin\u0259dir. Bu imamlar siz\u0259 elan etdiyim kimi m\u0259nim v\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131d\u0131r. Y\u0259ni m\u0259nim \u00f6vladlar\u0131m ki, onun n\u0259slind\u0259ndirl\u0259r (belind\u0259ndirl\u0259r).<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u0130ndi is\u0259 ham\u0131n\u0131z bir s\u0259sl\u0259 deyin: Allah-t\u0259alan\u0131n \u018fli v\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131n\u0131n (ki, g\u0259l\u0259c\u0259yin imamlar\u0131d\u0131rlar) bar\u0259sind\u0259 biz\u0259 t\u0259bli\u011f etm\u0259yini e\u015fitdik, \u0259m\u0259l ed\u0259c\u0259yik, raz\u0131y\u0131q v\u0259 boyun qoyuruq.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u00dcr\u0259kl\u0259rimiz, canlar\u0131m\u0131z, dill\u0259rimiz v\u0259 \u0259ll\u0259rimizl\u0259 bu m\u00fch\u00fcm i\u015fd\u0259 s\u0259n\u0259 bey\u0259t edirik: (bu peymanla) ya\u015fayacaq, onunla \u00f6l\u0259c\u0259yik v\u0259 onunla qiyam\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu m\u00fch\u00fcm i\u015fd\u0259 he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259y\u0259c\u0259yik. Bu i\u015fd\u0259 iki \u00fcr\u0259kli olmayacaq, t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259y\u0259c\u0259yik. Bu peyman\u0131m\u0131zdan d\u00f6nm\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 \u0259hdimizi s\u0131nd\u0131rmayacay\u0131q. Allah\u0131m, s\u0259nin, \u018fli v\u0259 onun \u00f6vladlar\u0131n\u0131n ita\u0259tini d\u0259 q\u0259bul edirik. Onun belind\u0259n olan s\u0259nin H\u0259s\u0259n v\u0259 H\u00fcseynd\u0259n sonra olan \u00f6vladlar\u0131n\u0131 da q\u0259bul edirik.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu iki n\u0259f\u0259rin Allah\u0131n v\u0259 m\u0259nim yan\u0131mda olan r\u00fctb\u0259sini siz\u0259 tan\u0131td\u0131rd\u0131m v\u0259 bu m\u0259tl\u0259bi siz\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131m. Do\u011frudan da bu ikisi c\u0259nn\u0259t cavanlar\u0131n\u0131n a\u011fas\u0131d\u0131rlar. Onlar\u0131n h\u0259r ikisi atalar\u0131 \u018flid\u0259n sonra imamd\u0131rlar. M\u0259n is\u0259 \u018flid\u0259n \u0259vv\u0259l onlar\u0131n atas\u0131yam.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Yen\u0259 d\u0259 deyin: Allaha, s\u0259n\u0259, \u018fliy\u0259, H\u0259s\u0259n\u0259, H\u00fcseyn\u0259 v\u0259 dediyim imamlara ita\u0259t edir, \u018fmir \u0259l-m\u00f6minin \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259lbl\u0259, canla, dill\u0259 ald\u0131\u011f\u0131n \u0259hd-peymana sadiq qal\u0131r. O iki imam\u0131 g\u00f6r\u0259nl\u0259r \u0259l v\u0259 dill\u0259 bey\u0259t edir v\u0259 bundan ba\u015fqa he\u00e7 n\u0259 ist\u0259mir, eyni zamanda bu peymandan d\u00f6nm\u0259yimizi t\u0259svv\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 g\u0259tirmirdik.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allah\u0131 bu peymanda \u015fahid tuturuq v\u0259 Allah\u0131n \u015fahidliyi kifay\u0259tdir. Ya R\u0259sulullah (s), s\u0259n d\u0259 bu i\u015fd\u0259 \u015fahids\u0259n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Allah gizlin, ya a\u015fkar ita\u0259t ed\u0259nl\u0259ri, onun m\u0259l\u0259kl\u0259rini, ordusunu v\u0259 b\u0259nd\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131 bu i\u015fd\u0259 \u015fahid tutruq. Allah-t\u0259ala h\u0259r bir \u015fahidd\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Dedikl\u0259riniz\u0259 diqq\u0259t edin. Allah s\u0259sl\u0259ri v\u0259 q\u0259lbl\u0259rinizd\u0259 gizl\u0259tdikl\u0259rinizi yax\u015f\u0131 bilir. Bey\u0259t ed\u0259n adam, h\u0259qiq\u0259td\u0259 Allaha bey\u0259t etmi\u015fdir v\u0259 Allah\u0131n \u0259li onlar\u0131n \u0259linin \u00fcst\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n q\u0259z\u0259bind\u0259n \u00e7\u0259kinin, \u018fmir \u0259l-m\u00f6minin \u018fli v\u0259 ondan sonra imam olan \u00f6vladlar\u0131na bey\u0259t edin. Allah, x\u0259yan\u0259t edib, peyman s\u0131nd\u0131ranlar\u0131 h\u0259lak ed\u0259c\u0259kdir. Peyman\u0131na sadiq qalanlara r\u0259hm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir. H\u0259r k\u0259s \u0259hdini pozsa, \u0259slind\u0259 \u00f6z \u0259leyhin\u0259 pozmu\u015f olur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Siz\u0259 dedikl\u0259rimi deyin. \u018flini \u018fmir \u0259l-m\u00f6minin \u00fcnvan\u0131 il\u0259 salamlay\u0131n v\u0259 deyin: E\u015fitdik v\u0259 ita\u0259t etdik, p\u0259rv\u0259rdigara s\u0259nin ba\u011f\u0131\u015flama\u011f\u0131n\u0131 (ist\u0259yirik)! Qay\u0131dacaq s\u0259n\u0259 t\u0259r\u0259fdir. Bizi buraya hiday\u0259t ed\u0259n Allaha h\u0259md olsun! \u018fg\u0259r Allah bizi (\u018flinin vilay\u0259t v\u0259 imam\u0259tin\u0259) hiday\u0259t etm\u0259s\u0259ydi, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz hiday\u0259t tapa bilm\u0259zdik.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! H\u0259qiq\u0259td\u0259, \u018flinin f\u0259zil\u0259tl\u0259ri v\u0259 l\u0259yaq\u0259ti bar\u0259sind\u0259 Allah\u0131n Quranda buyurduqlar\u0131 o q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur ki, bir s\u00f6hb\u0259td\u0259 v\u0259 bir x\u00fctb\u0259d\u0259 onu sadalay\u0131b qurtarmaq olmaz. Onda onun f\u0259zil\u0259tl\u0259rini sizin \u00fc\u00e7\u00fcn sadalay\u0131b tan\u0131d\u0131ram, t\u0259sdiq edin!<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! H\u0259r k\u0259s Allaha, onun R\u0259suluna, \u018fliy\u0259 v\u0259 dediyim imamlara ita\u0259t ets\u0259, b\u00f6y\u00fck bir do\u011fru\u00e7ulu\u011fa nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! \u018fliy\u0259 bey\u0259t etm\u0259kd\u0259, onu sevm\u0259kd\u0259 v\u0259 ona \u018fmir \u0259l-m\u00f6minin \u00fcnvan\u0131 il\u0259 salamlamaqda \u00f6nd\u0259 ged\u0259nl\u0259r do\u011fru\u00e7ulu\u011fa \u00e7\u0131xanlar v\u0259 qalibl\u0259rdir. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259nn\u0259t ba\u011flar\u0131nda x\u00fcsusi yerl\u0259r vard\u0131r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Camaat! Allah\u0131n xo\u015funa g\u0259l\u0259nl\u0259ri diliniz\u0259 g\u0259tirin. \u018fg\u0259r siz v\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259kil\u0259r ham\u0131 kafir olsan\u0131z Allaha he\u00e7 bir ziyan d\u0259ym\u0259z.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u0130lahi! M\u00f6m\u00fcnl\u0259ri ba\u011f\u0131\u015fla v\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri gizl\u0259d\u0259n kafirl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259n.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><strong><em>\u018flh\u0259mdu lillahi r\u0259bbil al\u0259min.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_text_separator title=\"\u0130slam inanclar\u0131\"]\u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062d\u0650\u064a\u0645\u0650 \u0623\u064e\u0644\u0652\u062d\u064e\u0645\u0652\u062f\u064f \u0644\u0650\u0644\u0651\u0647\u0650 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u064e\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0635\u0644\u0627\u0629\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u0633\u0644\u0627\u0645\u064f \u0639\u064e\u0644\u0649 \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u0650\u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u0650\u0647\u0650 \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u062f\u064d \u0648\u064e\u0622\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0647\u0631\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e \u0644\u064e\u0639\u0652\u0646\u064e\u0629\u064f \u0627\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0639\u064e\u0644\u0649 \u0627\u064e\u0639\u0652\u062f\u0627\u0626\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0627\u064e\u062c\u0652\u0645\u064e\u0639\u064a\u0646\u064e \u0627\u0650\u0644\u0649 \u0642\u064a\u0627\u0645\u0650 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0130SLAM D\u0130N\u0130N\u0130N V\u018f \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARIALLAH T\u018fKD\u0130RPEY\u011e\u018fMB\u018fRL\u0130KM\u018fADALLAH AD\u0130LD\u0130R\u0130MAM\u018fTQ\u0259dir-XumQ\u0259dir-Xum x\u00fctb\u0259si \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI\u0130SLAM D\u0130N\u0130N\u0130N V\u018f \u015e\u0130\u018f M\u018fZH\u018fB\u0130N\u0130N \u018fSASLARI M\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130slam dininin \u00fc\u00e7 \u0259sas s\u00fctunu vard\u0131r: T\u00f6vhid...","protected":false},"author":2,"featured_media":90,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=277"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":307,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/277\/revisions\/307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/duzduzani.ir\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}