پرسش و پاسخ شرعی پیرامون مجالس و هیئات مذهبی

مجموعه ی حاضر از هزاران پرسش شرعی در باب مجالس و هیئات مذهبی
از محضر فقیه بزرگوار حضرت آیت الله العظمی دوزدوزانی تبریزی است
که می تواند راهگشای سوالات مقلدان و مومنان باشد.

1 – خواندن اشعار مدح یا مصیبت ، با آهنگ هایی که انسان را به حرکت در می آورد چه حکمی دارد؟
ج: این گونه آهنگ ها اگر متناسب مجالس لهوباشند، غنا حساب می شوند و جایز نیستند.


۲- خواندن اشعاری که در آن ها مقام خداوند متعال در برابر مقام اهل بیت علیهم السلام پایین آورده می شود، چه حکمی دارد؟(به عنوان مثال در قضیه ی معراج گفته می شود: زمانی که پیامبر صلی الله علیه و آله به معراج رفتند، در آنجا مشاهده فرمودند که خدای تعالی عکس حضرت علی علیه السلام را می بوسید، به این عبارت که: خدا عکس علی را ماچ می کرد…)
ج: نقل و نوشتن این گونه مطالب حرام است و اعتقاد به این گونه مطالب چه بسا که موجب کفر می شود، چون لازمه ی این حرف ها جسم داشتن خداست و بعضی از علما به کفر مجسَّمه (کسانی که خداوند را دارای جسم می دانند) مطلقاً حکم فرموده اند.


۳- در بعضی از مجال روضه، کاری به نام هروله مرسوم شده است، به این صورت که تمامی افراد سینه زن جمعاً به هوا پریده و سینه می زنند و نیز گاهی شبیه به رقص بدن های خود را تکان می دهند و هر گاه با انتقاد مواجه می شوند، برای توجیه این گونه حرکات این شعر را می خوانند:
(رقاصم و رقاصم من رقاص عباسم رقاصیم را از ازل او کرده امضا)
لطفا َ حکم عمل مذکور را بیان فرمایید؟
ج: این مطالب خلاف شرع و حرام است ورقص در تمام موارد محکوم به حرمت است، مگر رقص زن برای شوهر خود.


۴- می گویند: ( روز عاشورا حضرت سید الشهداعلیه السلام به حضرت عباس پناه برد، آیا این مطلب صحیح است؟
ج: این عبارت مبالغه است و بهتر بلکه احتیاط این است که چنین جملاتی بکار نروند.


۵- نظر مبارک را درباره ی قمه زنی بیان فرمایید.
ج: به عنوان اوّلی در صورتی که ضرر مهمّی نباشد، جایز است، ولی به عنوان ثانوی و به ملاحظه ی مصالح اسلامی ممکن است حرام بشود و شایسته است عزاداری به صورت معقول انجام شود.


۶- در بعضی از مجالس سینه زنی و عزاداری کارهایی انجام می شود که موجب خونریزی می شود. آیا چنین کاری شرعاً جایز است؟
ج: در اصل شرع منعی نیست و لیکن نباید عزاداری به صورت غیر معقول انجام شود.


۷- بوسیدن زمین در هنگام ورود به حرم مطهّر ائمه علیهم السلام و یا امامزادگان و علما و صلحا به صورت سجده جایز است؟
ج: سجده به غیر خدا جایز نیست و بوسیدن عتبه ی مقدسه به عنوان احترام جایز می باشد.


۸- استفاده از دهل، طبل، شیپور و امثال این ها در دسته ها و هیئت های عزاداری امام حسین علیه السلام جایز است یا نه؟
ج: عزاداری برای حضرت سید الشهداروحی له الفدا از عبادات مهم است و نباید آن را با ابزار و آلات لهو آلوده ساخت.
واقعا ً جای بسی شگفتی است که ده ها طبل و سنج در صف اوّل هیئت ها و دسته های عزاداری آن حضرت به راه افتاده و مشغول زدن طبل و سنج می شوند، در صورتی که در هیچ جنگی همچو چیزی دیده و نقل نشده است و خداوند عالم ما را از هوای نفس و بدعت در دین نگه دارد.


۹- لخت شدن سینه زن ها در ملاء عام – مجالس فقط مردانه یا مختلط در کوچه و بازار – چه حکمی دارد؟
ج: بهتر بلکه در بعضی موارد لازم است که عزاداران برهنه یا نیمه برهنه عزاداری نکنند، مخصوصاً در مجالسی که زنان در آن جا باشند و نگاه کنند.


۱۰ – در زیارت عاشورا گفتن یک مرتبه لعن و سلام کافی است یا باید صد مرتبه گفت؟
ج: زیارت عاشورا با یک دفعه گفتن لعن و سلامی که باید صد مرتبه گفت حاصل نمی شود.


۱۱- در برخی مطالب اسلامی کلمه ی (ثار الله) دیده می شود که معنای (خون خدا) برای آن نوشته اند، سؤال این است که مگر خدا خون دارد؟ لطفاً در این باره توضیح بفرمایید.
ج: این معنی صحیح نیست، بلکه مراد این است که خدا صاحب این خون است و خدا این حق را طلب می کند.


۱۲- دلیل سینه زدن برای ائمه ی اطهار علیهم السلام چیست؟
ج: رجحان شرعی و استحباب اقامه ی عزاداری ائمه ی اطهارعلیهم السلام و حرکت دستجات سینه زنی درمصائب حضرت اباعبدالله الحسین سلام الله علیه بر کسی مخفی و پوشیده نیست.
قرآن مجید گریه ی حضرت یعقوب را در فراق حضرت یوسف که سالیان درازی طول کشید به عنوان یک عمل انسانی و عاطفی می ستاید، بنابر این پیروان ائمه ی اطهارعلیهم السلام ازهر طریق مشروع «اقامه ی مجالس و اِطعام و دستجات سینه زنی و مانند این ها» جهاد مقدّس حضرات را زنده نگه می دارند و از دشمنانشان اظهار تنفّر و انزجار می نمایند.
پس دسته های سینه زنی در مصیبت حضرت اباعبدالله الحسین سلام الله علیه حاکی از تجسّم مظلومیت آن حضرت و شدّت علاقه به اهداف مقدِّس آن مظلوم می باشد و ازشعائر مذهب محسوب می شود، ضمناً متذکر می شود همانطور که تا کنون معمول و مرسوم است مؤمنین دامت توفیقاتهم به مجالس دینی و سخنرانی های مذهبی اهمّیّت بیشتر بدهند و در ایّام و لیالی
محرّم الحرام فقط به عزاداری کفایت نکنند.


۱۳- آیا سینه زدن و زنجیر زدنی که ریایی باشد، جایز است؟
ج: عزاداری برای ائمه ی اطهار علیهم السلام یکی از عبادات است و ریا عبادت را باطل می کند، سعی شود با قصد قربت عزاداری کنند.


۱۴- تعزیه و شبیه خوانی در مراسم عزاداری جایز است یا نه؟ در صورت جواز، پوشیدن لباس زنانه برای مردان و استفاده از طبل و شیپور چه حکمی دارد؟
ج: تعزیه خوانی و شبیه خوانی به خودی خود جایز هستند، ولی بنابر احتیاط مردان از پوشیدن لباس زنانه اجتناب کنند و استفاده ازآلات موسیقی که مخصوص مجالس لهو است، حرام است.


۱۵- آیا تشبّه به اهل بیت علیهم السلام در نمایش و تعزیه و غیر آن جایز است؟
ج: اگر تنقیص و بی حرمتی به مقام شامخ حضرات ائمه ی اطهار سلام الله علیهم نباشد، حرام نیست.


۱۶- آیا روضه خوانی با تعزیه خوانی با هم فرق دارند، در حالی که هر دو برای گریاندن هستند؟
ج: اگر چه اصل تعزیه خوانی و روضه خوانی جایز است، لکن برای روضه خوانی از ائمه ی اطهارعلیهم السلام امر صادر شده است، چنانچه حضرت امام رضا علیه السلام به دعبل فرمودند.


۱۷- آیا پوشیدن لباس سیاه در عزای امام حسین علیه السلام و دیگر ائمه اطهار علیهم السلام رجحان شرعی دارد؟
ج: پوشیدن لباس سیاه در مجالس عزاداری برای عزیزان امری مرسوم است، چه بهتر که درایّام عاشورای حضرت امام حسین سلام الله علیه برای ابراز حزن و غم استفاده شود.


۱۸- حکم علامت هایی که در مراسم عزاداری اهل بیت علیهم السلام استفاده می شوند، چیست؟
ج: به نظر ما علامت هایی که به شکل و کیفیت صلیب است، خصوصاً آنهایی که نقش حیوانات در آنها حک شده، خالی از اشکال نیست، ولی
پرچم هایی که از زمان های قدیم مرسوم بوده است، اشکال ندارد.


۱۹- در ایّام سوگواری اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام نماز مقدّم است یا عزاداری؟
ج: البته نماز مقدّم است، چرا که نماز واجب یکی از ارکان دین اسلام است، ولی عزاداری مستحب است و نباید واجب را با مستحب مقایسه کرد.


۲۰- ساختن خیمه و آتش زدن آن چه حکمی دارد؟
ج: با ملاحظه ی تضییع مالی، خالی از اشکال نیست، امّا اگر آثار شرعی و تبلیغی داشته باشد، جایز می باشد، بلکه امری مستحسن و مطلوب است.


۲۱- آیا علم گردانی و برداشتن کتل و پرچم هایی که منسوب به اهل بیت علیهم السلام می باشد و شباهتی به صلیب ندارند و در آنها مجسمه بکار نرفته است جایز می باشد یا خیر ؟
ج: در فرض سئوال اشکال ندارد.


۱ – خواندن شعرها و گفتن سخنانی که در آن به صراحت از اهل بیت (ع) به عنوان خدا و اوصاف خدایی یاد می شود چه حکمی دارد؟ به عنوان نمونه:

«لا اله الا علی لا اله الّا زهرا لا هو الّا محمد»
« امیرالمؤمنین آمد ، خدا روی زمین آمد بشارت ده به سرمستان که رب العالمین آمد»
«تا در این راهیم فارغ از گمراهیم گر گزند سنگم فلک من حسین اللهیم»
«عابدان را گو به ما تکفیر گویند باک نیست ما خدا داریم آن هم دردو دنیا زینب است»

ج: همه ی این عبارات شرعاً و عقلاً ممنوع است و جایز نمی باشد ودر روایات کثیره از غلو نهی شده است که این مطالب فرد شاخص آنهاست.


۲ – خواندن اشعار مدح یا مصیبت ، با آهنگی که انسان را به حرکت در می آورد چه حکمی دارد ؟
ج: اینگونه آهنگها اگر متناسب مجالس لهو باشند ، غنا حساب می شود و جایز نیستند .


۳ – خواندن اشعاری که در آنها مقام خداوند متعال در برابر مقام اهل بیت (ع) پایین آورده می شود ، چه حکمی دارد ؟( به عنوان مثال در قضیه معراج گفته می شود : زمانی که پیامبر (ص) به معراج رفتند در آنجا مشاهده فرمودند که خدای تعالی عکس حضرت علی(ع) را می بوسد ، به این عبارت که: خدا عکس علی را ماچ می کرد…..)
ج: نقل و کتابت اینگونه مطالب حرام است و اعتقاد به این گونه مطالب بسا موجب کفر می شود چون لازمه این حرفها جسم بودن خداست و بعضی از علما به کفر مجسمه مطلقاً حکم کرده اند.


۴ – در بعضی از مجالس برای ابراز محبت به مقام اهل بیت(ع) صدای حیوان در می آورند ، به عنوان مثال :

« به من می گن سگ حسین به تو می گن ارباب حسین عوعوعو »
« ولگردم و هر جایی ام قلاده زن قلاده زن قلاده زن »
« سحر آمدم نبودی به شکاررفته بودی تو که سگ نبرده بودی به چه کار رفته بودی »

بعضی از این افراد در ملاَ عام به گردن خود زنجیرهای کلفت بسته و خود را سگ امام حسین (ع) معرفی می کنند ویا خود را حمار اهل بیت (ع) معرفی کرده و صدایش را در می آورند ودر حرم امام رضا (ع) نیز صدای کبوتر در آورده اند. با توجه به اینکه همه ی این کارها در منظر مردم و ملاً عام انجام می شود ، حکم اینگونه اعمال را بیان فرمایید؟

ج: اینگونه ابراز محبت ها به مقام ائمه (ع) روانیست ودر بعضی مقامات صحیح نیست.


۵ –  در بعضی از مجالس روضه ، سینه زنی به شکل خاصی مرسوم است ، به این صورت که تمامی افراد سینه زن جمعاً به هوا پریده و سینه می زنند ونیز گاهی شبیه به رقص بدنهای خود را تکان می دهند و هر گاه با انتقاد مواجه می شوند برای توجیه اینگونه حرکات این شعر را می خوانند :

« رقاصم و رقاصم من رقاص عباسم رقاصیم را ازل او کرده امضا»

لطفاً حکم عمل مذکور را بیان فرمایید؟
ج: این مطالب خلاف شرع و حرام است و رقص در تمام موارد محکوم به حرمت است مگر زن برای شوهر.


۶ – می گویند :« روز عاشورا امام حسین (ع) به حضرت عباس (ع) پناه برد، آیا این مطلب صحیح است؟
ج: این عبارت مبالغه است ، بهتر بلکه احوط این است که چنین جملاتی بکار نرود .


۷ –  بعضی از مداحان مطالبی را به اهل بیت (ع) در قالب داستان و رؤیا نسبت می دهند ، مثلاً می گویند:
[مداحی که به خاطر پیری صدایش لرزش پیدا کرده و از کار افتاده بود ، از دست امام حسین (ع) ناراحت شد و در خواب حضرت را دید ، عرض شکایت کرد و حضرت در پاسخ فرمود : تو هر کجا رفتی و روضه خواندی پول گرفتی پس دیگر حقی به گردن ما نداری . فردای آن روز از طرف حاکم او را برای روضه خوانی دعوت می کنند و پس از روضه ، حاکم به او مبلغ هنگفتی می دهد که با امتناع روضه خوان مواجه می شود که می گوید : « من دیگر پول نمی گیرم ». حاکم به او می گوید :« این مبلغ را دیشب خانم سیاه پوشی به اینجا آورد و به من فرمود : « سلام مرا به آن مداح برسانید ، بین او و فرزند من سوء تفاهمی پیش آمده !! به او بگویید: پسر مرا ببخشید!!»]

گفتن این سخنان چه حکمی دارد؟

ج: در عین اینکه اینگونه مطالب از بن غلط است ، اینگونه حرفها را برای مقاصد باطل بافته اند و ای بسا نقلش.


۸ – خرید و فروش نوارهایی که در آنها مطالبی از نوع سؤال قبل قرار دارد چه حکمی دارد؟
ج: خالی از اشکال نیست.


۹ – افرادی که از اصطلاحات مذکور در سؤالات سابق استفاده می کنند وقتی با مخالفت اشخاص با عمل خود روبه رو می شوند ، می گویند: « دستگاه امام حسین خارج از فقه است » ، آیا چنین سخنانی صحیح است؟
ج: امام حسین (ع) در راه اسلام شهید شده و معنی ندارد بگوییم که دستگاه اما حسین (ع) خارج از فقه است و اینگونه مطالب غلط است.


۱۰ –  آیا ریا کاری در مجالس تعزیه وروضه خوانی امام حسین (ع) جایز است؟در صورت عدم جواز معنای روایت مشهور « من بکی اَو اَبکی اَوتباکی» چیست؟
ج: ریا در هیچ عملی صحیح نیست وعمل عبادی را باطل می کند ومعنی روایت این است که یا انسان گریه کند یادیگری را بگریاند و یا اینکه با هم ، هم آوا باشند و اظهار حزن کنند گرچه از چشمش اشک جاری نشود.


۱۱ – استفاده ازدهل ، طبل ، شیپور و امثال اینها در دسته ها و هیئت های عزاداری امام حسین (ع) جایز است یا نه ؟
ج: عزاداری برای حضرت سید الشهدا را حی القداء از عبادات مهم است و نباید آن را با ابزار وآلات لهو آلود ساخت.واقعاً جای بسی شگفتی است که ده ها طبل و سنج در صف اول هیئت ها و دسته های عزاداری آن حضرت به راه افتاده ومشغول زدن طبل و سنج می شوند در صورتی در هیچ جنگی هم همچو چیزی دیده و نقل نشده است و خداوند عالم ما را از هوای نفس و بدعت در دین نگه دارد.


۱۲ – کف زدن در مجالس شادی و عید جایز است یا خیر؟
ج: کف زدن در صورتی که با آلات لهو همراه نباشد ، حرام نیست ولی در مجالسی که با نام ائمه (ع) منعقد می شود مخصوصاً در مساجد و حسینیه ها از آن پرهیز کنند.


۱۳ – اگر در مجالس عزاداری به سه خلیفه و عایشه و… لعن بفرستیم چه حکمی دارد؟
ج: در حال حاضر این گونه رفتار و گفتار به مصلحت عالم تشیع نمی باشد.


باسمه تعالی

محضر مبارک مرجع جهان تشیع حضرت آیت الله العظمی حاج میرزا یدالله دوزدوزانی مدظله العالی
با ابلاغ سلام و آرزوی سلامتی برای آن بزرگوار،
خواهشمند است پیرامون سؤالات زیر بیاناتی را مرقوم فرمایید تا مورد استفاده عموم قرار گیرد.

۱- حکم پوشیدن لباس سیاه چیست و در صورت کراهت آن آیا در ایام عزاداری محرم و صفر حکم کراهت باقی است؟ خواهشمند است مدرک این فتوا را بیان فرمایید.
۲- نظر مبارک حضرتعالی در مورد تعظیم شعائر مذهبی چیست؟ و آیا عزاداری معصومین علیهم السلام هم از جمله شعائر به شمار می آید؟
با تشکر و ارادت
جمعی از مقلدین حضرتعالی

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

وصلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین سیما بقیه الله فی الأرضین عجّل الله تعالی فرجه الشریف و اللعن الدائم علی اعدائهم اجمعین
حکم پوشیدن لباس سیاه در سوگواری حضرت سید الشهدا علیه السلام
پوشیدن لباس سیاه بنا بر مشهور بین علما چه در حال نماز یا غیر آن مکروه است و اختلافی در این حکم نقل نشده است. صاحب جواهر قدس سره پس از بیان این مطلب می فرماید از کلام بعضی از علما ظاهر می شود که مسأله اجماعی است و شیخ طوسی قدس سره در کتاب (خلاف) فرموده: «این مسأله اجماعی است و این اجماع حجت است».
علاوه بر این که روایات زیادی در نهی از پوشیدن لباس سیاه وارد شده است. برای توضیح مطلب باید گفت چند دلیل برای کراهت وجود دارد:
اول: ادعای اجماع در کلمات علمای شیعه آمده و نظر مخالفی در مسأله دیده نشده و کراهت آن بین علما به ویژه قدما از مسلمات شمرده می شود، لذا مرحوم حاج آقا رضا همدانی قدس سره فرموده که در کراهت آن جای تأمل نیست.
دوم: روایات موجود در این باب است که حدود ده روایت در این موضوع نقل شده و مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه جلد دو صفحه ۲۷۸ باب ۱۹ و ۲۰ آن ها را ذکر کرده و چون روایات زیاد است، نیازی به بحث در اسناد آنها نیست و بر فرض این که روایات از نظر سند ضعیف باشند، عمل کردن علمای شیعه به این روایات ضعف سند آن ها را جبران می کند که تفصیل مطلب در جای خود بیان و مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
بر اساس آن چه بیان شد بحث سندی لزومی ندارد بلکه مناسب است در مورد استثنای پوشیدن لباس سیاه در عزاداری سیدالشهدا علیه السلام از این کراهت بحث کنیم که ظاهراً در این مورد اختلافی وجود ندارد.
پیش از ورود به بررسی دلایل این استثناء باید بدانیم که کراهت را در عبادات به معنای کم شدن و قِلّت ثواب تفسیر کرده اند اما در غیر آن، مثل کراهت خوردن گوشت بعضی از حیوانات به دلیل داشتن ضرر اندک یا جهاتی دیگر است که با مصالح شخصی یا اجتماعی یا دینی و… آن کراهت برداشته می شود، چون اگر ضرر، ضرری مهم باشد، مثل این که انسان چیزی بخورد که موجب عقیم شدن یا نابینایی او گردد، چنین ضرری و ارتکاب چنین عملی حرام می شود.
با توجه به آن چه بیان شد معلوم می شود پوشیدن لباس سیاه که گفته می شود برای چشم یا اعضای دیگر و یا روحیه انسان مضر است و یا مفاسد دیگری دارد، مکروه است و در مقابل می بینیم پوشیدن کفش زرد با توجه به مصالح آن مستحب است چون گفته شده برای چشم انسان و یا روحیه او منفعت دارد. پس معلوم می شود که کراهت به جهت اضرار جزئی و… است که بسا عقلا مرتکب آن می شوند، مثل این که گاهی انسان عاقل برای دست یافتن به منافعی مالی، ضرر بدنی را تحمل می کند و در جامعه هم مورد سرزنش و اشکال قرار نمی گیرد. خوردن پنیر هم، این گونه است که از خوردن آن بدون گردو نهی شده و ازنبی مکرم صلی الله علیه و آله و امام صادق علیه السلام نقل شده که خوردن پنیر به تنهایی و نیز گردو به تنهایی بیماری زا می باشد و در صورتی که با هم میل شوند نه تنها ضرر ندارد بلکه نافع و خوب است.
گاهی کراهت به این جهت می باشد که انجام عملی، شخص را شبیه افرادی می کند که منحرف هستند و از این رو تشبّه به آن ها جایز نیست و یا ارتکاب عملی با کیفیت خاصی، مخصوص افراد لاابالی یا فاسق و یا کافر است، لذا در برخی روایات آمده است که:« لباس سیاه، لباس فرعون است»، از این روایت معنای روایت دیگر معلوم می شود که امام صادق علیه السلام فرمود: «من لباس سیاه می پوشم در حالی که می دانم لباس اهل آتش است.» البته حضرت این لباس را هنگامی پوشید که هوا بارانی بود، بنابر این معلوم می شود کراهت پوشیدن لباس سیاه برای جهاتی برداشته می شود. از تمام مطالب بیان شده روشن شد که انجام دادن کارهای مکروه با لحاظ کردن مصالح شخصی یا اجتماعی و یا دیگر جهات مانعی ندارد بلکه کراهت را برطرف می کند.
اما در خصوص رفع کراهت پوشیدن لباس سیاه در عزای حضرت سید الشهدا علیه السلام به بیان دو دلیل بسنده می کنیم:
دلیل نخست، مؤلف کتاب وسائل الشیعه از کتاب محاسن برقی چنین نقل می کند:
«عن الحسن بن ظریف بن ناصح عن ابیه عن الحسن بن زید عن عمر بن علی بن الحسین قال: لما قتل الحسین بن علی علیه السلام لبس نساء بنی هاشم السواد و المسوح و کن لا یشتکین من حرّ و لا برد و کان علی بن الحسین علیه السلام یعمل لهنّ الطعام للمأتم.» (وسائل الشیعه، ج۱، ص ۸۹۰)
راوی می گوید: «هنگامی که امام حسین بن علی علیه السلام به شهادت رسید زنان بنی هاشم لباس سیاه و خشن پوشیدند در حالی که از گرما و سرما شکایت نمی کردند و امام علی بن حسین علیه السلام برای مراسم ماتم ایشان غذا فراهم می نمود.»
سند خبراشکالی ندارد بلکه معتبر هم هست و دلالت خبر هم روشن است و می شود تنها به این روایت استناد نمود و فتوا به جواز داد و این ایراد که عمل زنان بنی هاشم حجت نیست، وارد نمی باشد و صحیح نیست، چون ظاهر روایت نشان می دهد امام سجاد علیه السلام عمل ایشان را تأیید و تقریر نموده و خود نقل روایت هم دلیل بر عدم کراهت است.
مرحوم محدث نوری در کتاب مستدرک پس از نقل مطالبی در این باره فرموده که این حکایات و روایات، اشاره یا دلالت بر عدم کراهت پوشیدن لباس سیاه یا استحبابش در زمان حزن بر امام حسین علیه السلام دارند.
دلیل دوم، سیره و روش موجود در میان مردم از زمان ائمه معصومین علیهم السلام تا عصر حاضر که به نشانه غم و اندوه لباس سیاه می پوشند.
مرحوم محدث نوری در کتاب مستدرک برای این دلیل شواهدی آورده که به نظر می رسد نیازی به ذکر همه آن ها نیست و فقط به نقل یک شاهد اکتفا می نماییم:
ابن فهد می گوید: «از راهبی سؤال شد که چه باعث شده لباس سیاه پوشیده ای؟ پاسخ داد: چون آن لباس محزونین و غمگین هاست.»
بالاخره این که سیره تمامی بزرگان دین و علمای امامیه در ایام سوگواری حضرات معصومین علیهم السلام و به ویژه حضرت سیدالشهدا علیه السلام پوشیدن لباس سیاه بوده است و کسی از علما و بزرگان مذهب ، ایرادی به این کار نگرفته بلکه این عمل مستحسن و خوب شمرده شده که می توان بهاستحباب آن نیز حکم کرد.
همچنین می توان ادعا کرد لباس سیاه در تمام عصرها و زمان ها دلیل و علامت عزا و سوگواری است، کما این که پوشیدن لباس رنگین دلیل بر شادی و عید و جشن می باشد.
در خاتمه باید تذکر داد که برخی از عزاداران مخلص حضرت سیدالشهدا علیه السلام در ایام عزاداری آن حضرت،موهای سر و صورت خود را تا مدت طولانی به علامت عزا اصلاح نمی کنند به طوری که گاهی شبیه برخی از فرقه های منحرف می شوندکه این کار صحیح نیست و در صورت تشبه به فرقه های انحرافی، کاری حرام و بدعت است که باید از آن اجتناب کرد.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست