احکام حجّ

مسأله 2044 ) حج: زیارت کردن خانه خدا و انجام اعمالى است که دستور داده‏اند در آنجا بجا آورده شود و در تمام عمر بر کسى که این شرائط را دارا باشد، یک مرتبه واجب مى‏شود:

اوّل – آن که بالغ باشد. دوم – آن که عاقل و آزاد باشد. سوم – به واسطه رفتن به حج مجبور نشود که کار حرامى را که ترک آن از حج مهمتر است، انجام دهد یا عمل واجبى را که از حج مهمتر است، ترک نماید. چهارم – آن که مستطیع باشد و مستطیع بودن به چند چیز است:

1- آن که توشه راه و مرکب سوارى یا مالى که بتواند آنها را تهیه کند داشته باشد.

2 – سلامت مزاج و توانائى آن را داشته باشد که بتواند مکه رود و حج را بجا آورد.

3 – در راه مانعى از رفتن نباشد و اگر راه بسته باشد، یا انسان بترسد که در راه جان یا عِرْض او از بین برود یا مال او را ببرند، حج بر او واجب نیست ولى اگر از راه دیگرى بتواند برود، اگرچه دورتر باشد، باید از آن راه برود.

4 – به قدر بجا آوردن اعمال حج وقت داشته باشد.

5 – مخارج کسانى را که خرجى آنان بر او واجب است، مثل زن و بچه و مخارج کسانى را که مردم خرجى دادن به آنها را لازم مى‏دانند، داشته باشد.

6 – بعد از برگشتن، کسب یا زراعت، یا عایدى ملک، یا راه دیگرى براى معاش خود داشته باشد که مجبور نشود به زحمت زندگى کند.


مسأله 2045 ) کسى که بدون خانه ملکى رفع احتیاجش نمى‏شود، وقتى حج بر او واجب است که پول خانه را هم داشته باشد.


مسأله 2046 ) زنى که مى‏تواند مکه برود، اگر بعد از برگشتن از خود، مال نداشته باشد و شوهرش هم مثلاً فقیر باشد و خرجى او را ندهد، و ناچار شود که به سختى زندگى کند، حج بر او واجب نیست.


مسأله 2047 ) اگر کسى توشه راه و مرکب سوارى نداشته باشد و دیگرى به او بگوید حج برو من خرج تو و عیالات تو را در موقعى که در سفر حج هستى مى‏دهم، در صورتى که اطمینان داشته باشد که خرج او را مى‏دهد، حج بر او واجب مى‏شود.


مسأله 2048 ) اگر خرجى رفتن و برگشتن و خرجى عیالات کسى را در مدتى که مکه مى‏رود و بر مى‏گردد، به او ببخشند و با او شرط کنند که حج کند واجب است قبول نماید و حج بر او واجب مى‏شود، اگرچه قرض داشته باشد و در موقع برگشتن هم مالى که بتواند با آن زندگى کند نداشته باشد ولى چنانچه کسبى داشته باشد که تعطیل کردن آن در سفر حج سبب شود که تا آخر سال نتواند زندگیش را اداره کند، واجب نیست پول را قبول کند و حج بر او واجب نمى‏شود.


مسأله 2049 ) اگر مخارج رفتن و برگشتن و مخارج عیالات کسى را در مدتى که مکه مى‏رود و برمى‏گردد به او بدهند و بگویند حج برو ولى ملک او نکنند، در صورتى که اطمینان داشته باشد که از او پس نمى‏گیرند، حج بر او واجب مى‏شود.


مسأله 2050 ) اگر مقدارى مال که براى حج کافیست، به کسى بدهند و با او شرط کنند که در راه مکه خدمت کسى که مال را داده بنماید، حج بر او واجب نمى‏شود.


مسأله 2051 ) اگر مقدارى مال به کسى بدهند و حج بر او واجب شود، چنانچه حج نماید، هرچند بعداً مالى از خود پیدا کند، دیگر حج بر او واجب نیست.


مسأله 2052 ) اگر براى تجارت مثلاً تا جده برود و مالى به دست آورد که اگر بخواهد از آنجا به مکه رود مستطیع باشد، باید حج کند و در صورتى که حج نماید، اگرچه بعداً مالى پیدا کند که بتواند از وطن خود به مکه رود، دیگر حج بر او واجب نیست.


مسأله 2053 ) اگر انسان اجیر شود که از طرف کس دیگر حج کند، چنانچه خودش نتواند برود و بخواهد دیگرى را از طرف خودش بفرستد، باید از کسى که او را اجیر کرده، اجازه بگیرد.


مسأله 2054 ) اگر کسى مستطیع شود و مکه نرود و فقیر شود، باید اگرچه به زحمت باشد، بعداً حج کند و اگر به هیچ قِسم نتواند حج برود، چنانچه کسى او را براى حج اجیر کند، باید به مکه رود و حج کسى را که براى او اجیر شده بجا آورد و تا سال بعد در مکه بماند و براى خود حج نماید ولى اگر ممکن باشد که اجیر شود واجرت را نقد بگیرد و کسى که او را اجیر کرده، راضى شود که حج او در سال بعد بجا آورده شود، باید سال اول براى خود و سال بعد براى کسى که اجیر شده، حج نماید.


مسأله 2055 ) اگر در سال اولى که مستطیع شده به مکه رود و در وقت معینى که دستور داده‏اند به عرفات و مشعرالحرام نرسد، چنانچه در سالهاى بعد مستطیع نباشد، حج بر او واجب نیست ولى اگر از سالهاى پیش مستطیع بوده و نرفته، اگرچه به زحمت باشد، باید حج کند.


مسأله 2056 ) اگر در سال اولى که مستطیع شده حج نکند و بعد به واسطه پیرى یا مرض و ناتوانى نتواند حج نماید و ناامید باشد از این که بعداً خودش حج کند، باید دیگرى را از طرف خود بفرستد، بلکه اگر در سال اولى که به قدر رفتن حج مال پیداکرده، به واسطه پیرى یا مرض یا ناتوانى نتواند حج کند، واجب است کسى را از طرف خود بفرستد که حج نماید.

در تمام این صُوَر بنابراحتیاط واجب چنانچه منوب‏عنه مرد باشد، باید نایب مرد و صروره باشد یعنى کسى که اولین مرتبه حج رفتن او باشد.


مسأله 2057 ) کسى که از طرف دیگرى براى حج اجیر شده، باید طواف نساء را از طرف او بجا آورد واگر بجا نیاورد، زن بر آن اجیر حرام مى‏شود.


مسأله 2058 ) اگر طواف نساء را درست بجا نیاورد یا فراموش کند، چنانچه بعد از چند روز یادش بیاید و از بین راه برگردد و بجا آورد، صحیح است و در صورت فراموشى چنانچه برگشتن برایش مشقّت داشته باشد، مى‏تواند نایب بگیرد.


احکام حج تمتع

( روی احکام حج تمتع کلیک کنید )

احکام حج عمره

( روی احکام حج عمره کلیک کنید )